Rożnowice (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 49°45′23″N 21°09′35″E
- błąd 39 m
WD 49°45'23"N, 21°9'35"E, 49°47'N, 21°8'E
- błąd 39 m
Odległość nan m
Rożnowice
wieś
Ilustracja
Widok ogólny wsi
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat gorlicki
Gmina Biecz
Liczba ludności (2011) 1434[1][2]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 38-323[3]
Tablice rejestracyjne KGR
SIMC 0345147
Położenie na mapie gminy Biecz
Mapa konturowa gminy Biecz, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Rożnowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Rożnowice”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Rożnowice”
Położenie na mapie powiatu gorlickiego
Mapa konturowa powiatu gorlickiego, blisko górnej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Rożnowice”
Ziemia49°45′23″N 21°09′35″E/49,756389 21,159722

Rożnowice (do 1948 Rozembark, następnie Rożanów[4]) – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Biecz. Leży w dolinie potoku Sitniczanka i na wznoszących się nad nią wzgórzach Pogórza Ciężkowickiego[5].

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Rożnowice[6][7]
SIMC Nazwa Rodzaj
0345153 Babiniec część wsi
0345160 Grubka część wsi
0345176 Kąty część wsi
0345182 Łukowice część wsi
0345199 Łysa Góra część wsi
0345207 Maśluchowice część wsi
0345213 Nagórze część wsi
0345220 Padoły część wsi
0345236 Piekło część wsi
0345242 Równie część wsi
0345259 Sikorówka część wsi
0345265 Stawiska część wsi
0345271 Wyręby część wsi

Oprócz części wsi wymienianych w TERYT mieszkańcy wyróżniają jeszcze przysiółek Fortepian.

Toponimia[edytuj | edytuj kod]

Pierwotna nazwa osady wzmiankowana w źródłach jako Nemcyno odczytywana była jako Niemściło, Nemcyno, Niemcyno, a nawet Niemieścino. Osadnictwo niemieckie, które wraz z sąsiadującą wówczas na wschodzie Binarową utworzyło wówczas niewielką wyspę językową, przyczyniło się do wyparcia starszej słowiańskiej nazwy nową niemiecką – Rosenberg Różana Góra. Potem ta nazwa zmieniała się i nazywano je:

  • 1388 – Rosinberg,
  • 1390 – Rosernbarg,
  • 1391 – Rozernberg,
  • 1433 – Rozernbark,
  • 1437 – Roszumbark,
  • 1680 – Rozembark.

Nazwa ta została zmieniona na Rożnowice po II wojnie światowej, przez KUNM w 1947 roku. Był też krótki okres kiedy mówiono Różanowice[8].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza nazwa osady to Niemcyno, o czym świadczy wzmianka w 1354: Nemsyno, in qua hereditate locate sunt due villae, videlicet Rzepennyk et Rosumberk (Nemcyno, na obszarze którego są/powstały dwie wsie: Rzepiennik i Rozembark)[9]. Wspominane przez Jana Długosza w Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis kościół i parafia w Rozumberku, które wraz z miastem Biecz z okręgiem Wacław, król czeski i polski oddał biskupowi krakowskiemu Janowi Muskacie w zamian za wieś Kamienice nad Dunajcem (na obszarze którego powstał Nowy Sącz)[8] już w roku 1303 w rzeczywistości dotyczyło właśnie Nemcyno[10]. Rozembark, jako wieś na prawie niemieckim (magdeburskim), która zastąpiło Nemcyno, powstała na podstawie przywileju króla Kazimierza Wielkiego, który rozgraniczył własności królewskie od dóbr klasztoru tynieckiego, trzy lata wcześniej (1351) dla Jana z Biecza (w literaturze często błędnie odczytywany jako przywilej lokacyjny wsi Sietnica)[11].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego[12].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[13].

Inne[edytuj | edytuj kod]

Budynki użyteczności publicznej[edytuj | edytuj kod]

  • zespół szkolno–przedszkolny i gimnazjum wybudowany w latach 1965–1966, rozbudowany na przełomie XX i XXI wieku,
  • dom strażaka, w którym mieści się remiza OSP.

Parafia[edytuj | edytuj kod]

Parafia św. Andrzeja Apostoła, z murowanym kościołem pw. Matki Boskiej Fatimskiej należącej do dekanatu Biecz w diecezji rzeszowskiej. Do parafii tej należą jeszcze wierni z wsi: Racławice, Bugaj i Sitnica.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. patrz: ks. W. Pachowicz „Rożnowice. Szkice z dziejów parafii”

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-11-28].
  2. Wieś Rożnowice w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-11-28] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1086 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. Rzeszowski Dziennik Wojewódzki. R.5, nr 5 (10 lipca 1948) = nr 24 + dod., poz. 46
  5. Pogórze Ciężkowickie i Strzyżowskie. Mapa 1:50 000. Kraków: Compass, 2005. ISBN 978-83-7605-211-3.
  6. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 18, 2013-02-13. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2013-04-24]. 
  7. GUS. Rejestr TERYT
  8. a b Cecylia Juruś, Rożnowicko - Racławickie legendy i fakty, 2009.
  9. M. Brudzisz, 2018, s. 25
  10. M. Brudzisz, 2018, s. 23, 29–30
  11. M. Brudzisz, 2018
  12. GUS. Rejestr TERYT
  13. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2020-09-30.
  14. Historia miejscowości. [dostęp 2008-07-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-10)].
  15. Strona drewniana.malopolska.pl

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]