Powiat gorlicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Powiat gorlicki
powiat
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
TERYT 2.12.16.05.00.0
Siedziba Gorlice
Starosta Maria Gubała
Powierzchnia 966,46[1] km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

109 072[2]
• gęstość 112,9 os./km²
Urbanizacja 31,29%
Tablice rejestracyjne KGR
Adres urzędu:
ul. Biecka 3
38-300 Gorlice
Szczegółowy podział administracyjny
Plan powiatu gorlickiego
Liczba gmin miejskich 1
Liczba gmin miejsko-wiejskich 2
Liczba gmin wiejskich 7
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Powiat gorlicki
Powiat gorlicki
49°39′N 21°10′E/49,650000 21,166667
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Powiat gorlicki – powiat w województwie małopolskim w Polsce, utworzony w 1999 w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Gorlice.

W skład powiatu wchodzą:

Trzy miejscowości powiatu posiadają prawa miejskie. Są to: Biecz, Bobowa i Gorlice.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2009):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób % osób % osób %
Ogółem 106 912 100 54 154 50,65 52 758 49,35
Miasto 35 922 33,60 18 652 17,45 17 270 16,15
Wieś 70 990 66,40 35 502 33,21 35 488 33,19

[1]

  • Piramida wieku mieszkańców powiatu gorlickiego w 2014 roku[2].


Piramida wieku powiat gorlicki.png

Kościoły i związki wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Bezpieczeństwo publiczne[edytuj | edytuj kod]

Policja

  • Komenda powiatowa Policji w Gorlicach
  • Komisariat Policji w Bieczu
  • Komisariat Policji w Bobowej
  • Posterunek Policji w Uściu Gorlickim

Pogotowie ratunkowe

  • Szpital Specjalistyczny w Gorlicach
  • Zespół Ratownictwa Medycznego w Uściu Gorlickim
  • Zespół Ratownictwa Medycznego w Łużnej

Straż pożarna

  • Państwowa Straż Pożarna w Gorlicach
  • Ochotnicze Straże Pożarne w powiecie (63 jednostki)

Straż miejska

  • Posterunek Straży Miejskiej w Gorlicach

Wymiar sprawiedliwości

  • Prokuratura Rejonowa w Gorlicach
  • Sąd Rejonowy w Gorlicach

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Powiat gorlicki zarządza 9 szkołami średnimi oraz dwoma specjalnymi ośrodkami szkolno-wychowawczymi.

W powiecie gorlickim znajdują się dwie szkoły rolnicze to jest ZSCKR w Bystrej (gmina Gorlice) oraz ZSCKR w Hańczowej (gmina Uście Gorlickie).

Ponadto szkoły średnie znajdują się również w miejscowościach Biecz i Bobowa.

Przejścia graniczne[edytuj | edytuj kod]

W powiecie Gorlickim znajdują się cztery dawne przejścia graniczne ze Słowacją. Wszystkie przejścia graniczne z Polski na Słowację zostały zlikwidowane 21 grudnia 2007 w związku z przystąpieniem obu krajów do strefy Schengen, a przekraczanie granicy dozwolone jest w każdym miejscu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Walki z UPA[edytuj | edytuj kod]

Według UPA terenami należnymi Ukrainie były ziemie leżące na wschód i południe od linii Włodawa – Chełm – Zamość – Przeworsk – Brzozów – Krosno – Gorlice. Część tych terenów, które znalazły się za linią Curzona nazywano „Zakerzońskim Krajem”. Na obszarze tym Ukraińcy stworzyli własną nielegalną administrację podziemną.

Na terenie powiatu gorlickiego w 1945 roku UPA dysponowała trzema kompaniami (sotniami)[5]:

  • Sotnia „Lisa” – 180 strzelców (striłciw)
  • Sotnia „Brodycza” (Romana Horobelskiego) – 100 strzelców
  • Sotnia „Smyrnego” (Michała Fedaka) – 150 strzelców

W znacznej części strzelcy ci pochodzili z SS-Galizien. Do działań UPA oprócz tego moblilizowano (często przymusowo) miejscową ludność łemkowską osiągając liczbę sięgającą 1000 osób. Wobec trudności jakie napotykały takie akcje mobilizacyjne siły ukraińskie skierowały w 1946 roku na te tereny sotnię „Horisława” (Modesta Rypeckiego), która terroryzowała ludność łemkowską poddając karom osoby sprzyjające Polakom (od chłosty aż do śmierci włącznie). Sotnia ta wyruszyła też dalej na Sądecczyznę. W nocy z 27 na 28 czerwca 1946 roku napadła na posterunek MO i Urząd Gminy w Łabowej, paląc większość zabudowań wsi i mordując mieszkańców. Pościg wojskowy zmusił sotnię do odwrotu na ziemie gorlickie, gdzie 6 lipca zaatakowali i zlikwidowali posterunek MO i obrabowali spółdzielnię.

Sotnia „Brodycza” w czasie swej działalności na terenie powiatu gorlickiego dokonała[6]:

  • napad na lokal Komisji Wyborczej w Śnietnicy
  • trzykrotny napad na wieś Regetów Wyżny
  • napad na lokal Komisji Wyborczej w Uściu Ruskim
  • spalenie wsi Czarne
  • podpalenia w Zdyni i Smerekowcu
  • napad na wieś Gładyszów
  • napad i podpalenie we wsi Klimkówka.

W wyniku zaciętych walk, a także przeprowadzenia akcji Wisła, która odcięła UPA od zaplecza w postaci ludności łemkowskiej, sotnie Brodycza i Smyrnego zostały rozbite a ich resztki przedostały się do Czechosłowacji. Sotnia „Lisa” wycofała się na wschód.

Starostowie[edytuj | edytuj kod]

Sąsiednie powiaty[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b „Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.”, GUS.
  2. a b Powiat gorlicki polskawliczbach.pl, w oparciu o dane GUS.
  3. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2017-01-14].
  4. Ośrodki, www.buddyzm.pl [dostęp 2019-07-14] (pol.).
  5. W. Boczoń: Za ziemię ojców, 1989, s. 143.
  6. W. Boczoń: Za ziemię ojców, 1989, s. 144.
  7. Ingres administratora apostolskiego dla spraw Łemkowszczyzny. „Gazeta Lwowska”, s. 2, nr 229 z 6 października 1936. 
  8. 18 starostów zwolnił Minister Spraw Wewnętrznych. „Gazeta Lwowska”, s. 2, nr 206 z 11 września 1937. 
  9. Pożegnanie starosty gorlickiego Romualda Klimowa przez Rodzinę Urzędniczą. nac.gov.pl. [dostęp 2014-11-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]