Robert F. Kennedy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Robert Kennedy.
Robert F. Kennedy
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 20 listopada 1925
Brookline
Data i miejsce śmierci 6 czerwca 1968
Los Angeles
64. Prokurator generalny Stanów Zjednoczonych
Okres od 20 stycznia 1961
do 3 września 1964
Przynależność polityczna Partia Demokratyczna
Poprzednik William P. Rogers
Następca Nicholas Katzenbach
Senator Stanów Zjednoczonych ze stanu Nowy Jork
Okres od 3 stycznia 1965
do 6 czerwca 1968
Przynależność polityczna Partia Demokratyczna
Poprzednik Kenneth Keating
Następca Charles Goodell
podpis
Strona internetowa

Robert Francis „Bobby” Kennedy, znany również jako „RFK” (ur. 20 listopada 1925 w Brookline, zm. 6 czerwca 1968 w Los Angeles) – amerykański polityk, 64. prokurator generalny Stanów Zjednoczonych (1961–1964), senator stanu Nowy Jork (1965–1968), młodszy brat 35. prezydenta Stanów Zjednoczonych, Johna F. Kennedy’ego.

Kariera polityczna i adwokacka[edytuj | edytuj kod]

Prokurator Generalny Robert F. Kennedy przemawia przez megafon do tłumu Afroamerykanów i białych przed Departamentem Sprawiedliwości; widoczny znak Kongresu Równości Rasowej

Radca komisji senackiej i kampanie polityczne (1951-1960)[edytuj | edytuj kod]

W 1951 roku Kennedy został członkiem Stowarzyszenia Adwokatów Massachusetts[1]. W listopadzie tego samego roku Kennedy przeprowadził się wraz z żoną i córką do kamienicy w dzielnicy Georgetown w Waszyngtonie i rozpoczął pracę jako prawnik w Sekcji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Wydziału Karnego Departamentu Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych. Robert F. Kennedy był członkiem sztabu wyborczego swojego brata w kampanii prezydenckiej.

Prokurator generalny Stanów Zjednoczonych (1961-1964)[edytuj | edytuj kod]

Po wygranej Johna F. Kennedy’ego w wyborach prezydenckich w roku 1960, nowo wybrany Prezydent mianował swojego brata (który był też członkiem jego sztabu wyborczego w kampanii) prokuratorem generalnym.

Berlin[edytuj | edytuj kod]

Jako jeden z najbliższych doradców prezydenta, Kennedy odegrał kluczową rolę w wydarzeniach związanych z kryzysem berlińskim w 1961 roku[2]. Działając głównie poprzez prywatne połączenie z radzieckim szpiegiem Georgiiem Bolszakowem, przekazywał ważne komunikaty dyplomatyczne między rządami amerykańskim i sowieckim. To połączenie pomogło USA w zorganizowaniu szczytu w Wiedniu w czerwcu 1961 roku.

Jimmy Hoffa[edytuj | edytuj kod]

Jako prokurator generalny Kennedy prowadził bezlitosną krucjatę przeciwko przestępczości zorganizowanej i mafii. W 1962 roku Hoffa został oskarżony o wymuszanie haraczy od firmy zatrudniającej członków związku Teamsters. Proces zakończył się fiaskiem, gdyż ława przysięgłych nie mogła uzgodnić ostatecznego wyroku. Później został jednak przyłapany na próbie przekupstwa jednego z przysięgłych – otrzymał karę ośmiu lat pozbawienia wolności. W 1964 roku skazano go za defraudację 1,7 miliona dolarów ze związkowego funduszu emerytalnego. Po trzech latach apelacji, w 1967 roku Hoffa trafił do więzienia na 58 miesięcy. Wyszedł jednak na wolność w 1971 roku po ułaskawieniu przez prezydenta Nixona z zastrzeżeniem, że nie może przez 10 lat prowadzić działalności związkowej.

Walka o prawa człowieka[edytuj | edytuj kod]

Kennedy zaangażowany był w walkę o egzekwowanie praw obywatelskich przez właściwie całą swoją karierę polityczną. W 1962 roku zdawało się to obejmować prawie każdą dziedzinę jego życia publicznego i prywatnego, od ścigania skorumpowanych urzędników wyborczych z Południa po odbieranie późnych nocnych telefonów Coretty Scott King w sprawie uwięzienia jej męża po demonstracji w Alabamie[3].

Podczas swojej kadencji jako prokurator generalny podjął najbardziej energiczną i wytrwałą desegregację administracji, jakiej kiedykolwiek doświadczył Kapitol. Zażądał, aby każdy obszar rządu zaczął rekrutować realistyczne poziomy czarnych pracowników oraz pracowników zróżnicowanego pochodzenia etnicznego, posuwając się nawet do krytykowania wiceprezydenta Johnsona za jego niepowodzenie w desegregacji własnego personelu biurowego.

Kennedy odegrał dużą rolę w protestach Freedom Riders. Działał po zamachach bombowych na autobusy w Anniston, aby pomóc Jeźdźcom w kontynuowaniu ich podróży, wysyłając Johna Seigenthalera, swojego asystenta, do Alabamy, aby spróbować zapewnić tam bezpieczeństwo Jeźdźców. Przekonał on menedżera The Greyhound Corporation, aby pozyskał operatora autokaru, który byłby skłonny prowadzić specjalny autobus na kontynuację Freedom Ride od Birmingham do Montgomery w stanie Alabama, podczas okrężnej podróży do Jackson, Missisipi[4].

Później, podczas ataku i spalenia przez wściekły biały tłum Pierwszego Kościoła Baptystów w Montgomery, w którym obecni byli Martin Luther King Jr. i około 1500 sympatyków, prokurator generalny zadzwonił do Kinga, prosząc go o zapewnienie, że nie opuszczą budynku, dopóki siły marszałków USA i Gwardii Narodowej, które wysłał, nie zabezpieczą terenu. King później publicznie podziękował mu za wysłanie sił do przerwania ataku, który w przeciwnym razie mógłby zakończyć jego życie[5][6].

Senator Stanu Nowy Jork (1965-1968)[edytuj | edytuj kod]

Dziewięć miesięcy po zamachu na jego brata, Kennedy postanowił ubiegać się o miejsce w Senacie Stanów Zjednoczonych reprezentując stan Nowy Jork, ogłaszając swoją kandydaturę 25 sierpnia 1964 r., dwa dni przed zakończeniem Konwencji Demokratów.

Rozważał możliwość ubiegania się o to miejsce od wczesnej wiosny, ale także rozważał sugestię gubernatora Massachusetts o całkowitym porzuceniu polityki po katastrofie samolotu i obrażeniach jego brata Teda w czerwcu.

W czerwcu 1964, razem z żoną i trójką dzieci, przybył między innymi do Polski z prywatną wizytą. Jej celem były odwiedziny u swoich polskich krewnych z rodziny Radziwiłłów, z którymi się spowinowacili poprzez małżeństwo siostry Jacqueline KennedyCaroline Lee Bouvier z księciem Stanisławem Radziwiłłem[7]. Pozytywne przyjęcie w Europie przekonało go do pozostania w polityce[8].

Jego przeciwnikiem w wyborach z 1964 roku był republikański urzędujący senator Kenneth Keating, który usiłował przedstawić Kennedy’ego jako aroganckiego marudera, ponieważ RFK nie mieszkał w stanie.

Robert F. Kennedy wygrał listopadowe wybory i został 33 senatorem stanu Nowy Jork.

28 stycznia 1967 roku Kennedy rozpoczął dziesięciodniowy pobyt w Europie, spotykając się z Haroldem Wilsonem w Londynie, który doradził mu, aby powiedział prezydentowi Johnsonowi, że wierzy, że trwający konflikt w Wietnamie jest zły.

Podczas swoich lat jako senator pomógł rozpocząć udany projekt przebudowy w dotkniętym ubóstwem Bedford – Stuyvesant na Brooklynie. Schlesinger pisał, iż Kennedy miał nadzieję, że Bedford-Stuyvesant stanie się przykładem narzuconego przez siebie rozwoju dla innych zubożałych dzielnic. Kennedy miał trudności z uzyskaniem poparcia ze strony prezydenta Johnsona, którego administracja została oskarżona przez Kennedy’ego o sprzeciwianie się programowi „specjalnego wpływu”, który miał przynieść federalny postęp, który popierał. Robert B. Semple Jr. powtórzył podobne zdanie we wrześniu 1967 roku, pisząc, że administracja Johnsona przygotowywała „skoncentrowany atak” na propozycję Roberta F. Kennedy’ego, zgodnie z którą Semple, jak twierdził, „zbuduje więcej i lepsze tanie mieszkania w slumsach poprzez prywatne przedsiębiorstwa. „Kennedy zwierzył się dziennikarzowi Jackowi Newfieldowi, że nawet podczas gdy próbował współpracować z administracją poprzez rozmowy z jej członkami i próbę wypracowania kompromisu dotyczącego ustawy, „Nawet nie próbowali razem czegoś osiągnąć. Dla nich to tylko polityka”[9].

Odwiedził także deltę Missisipi jako członek komisji senackiej dokonującej przeglądu skuteczności programów „Wojny z ubóstwem”, w szczególności ustawy o możliwościach gospodarczych z 1964 r.[10] Marian Wright Edelman opisała Kennedy’ego jako „głęboko poruszonego i oburzonego” widokiem głodujących dzieci żyjących w ekonomicznie beznadziejnych warunkach, co zmieniło jej wrażenie o nim z „twardego, aroganckiego i politycznie zmotywowanego”[11]. Edelman zauważyła ponadto, że senator poprosił ją o wezwanie Martina Luthera Kinga Jr., aby sprowadził zubożałych do Waszyngtonu, aby uczynić ich bardziej widocznymi, co doprowadziło do powstania Kampanii Poor People's Campaign[12]. Kennedy starał się zaradzić problemom ubóstwa poprzez ustawodawstwo zachęcające przemysł prywatny do lokalizowania się na obszarach dotkniętych ubóstwem, tworząc tym samym miejsca pracy dla bezrobotnych, i podkreślił znaczenie pracy nad dobrobytem[13].

Kennedy pracował w Senackiej Komisji Pracy w czasie aktywizmu na rzecz praw pracowniczych Cesara Chaveza, Dolores Huerta i National Farm Workers Association (NFWA)[14]. Na prośbę przywódcy związkowego Waltera Reuthera, który wcześniej maszerował z Chavezem i dostarczał mu fundusze, Kennedy poleciał do Delano w Kalifornii, aby zbadać sytuację[15]. Chociaż niewiele uwagi poświęcono pierwszym dwóm przesłuchaniom komisji w marcu 1966 r. W sprawie ustawodawstwa obejmującego pracowników rolniczych poprzez nowelizację ustawy National Labour Relations Act, obecność Kennedy’ego na trzeciej rozprawie przyniosła rozprawie zainteresowanie mediów i nagłośniła problem[16].

Start w prawyborach Partii Demokratycznej[edytuj | edytuj kod]

W 1968 roku prezydent Johnson przygotowywał się do ubiegania się o reelekcję. W styczniu, w obliczu tego, co powszechnie uważano za nierealistyczny wyścig z urzędującym prezydentem, Kennedy oświadczył, że nie będzie ubiegał się o prezydenturę[17]. Po ofensywie Tet w Wietnamie na początku lutego 1968 r. Otrzymał list od pisarza Pete’a Hamilla, w którym pisał, że biedni ludzie trzymają na ścianach zdjęcia prezydenta Kennedy’ego i że Kennedy ma „obowiązek pozostać wiernym temu, co umieściło te zdjęcia na tamtych ścianach.”[18]

Kennedy udał się do Delano w Kalifornii, aby spotkać się z działaczem na rzecz praw obywatelskich Césarem Chávezem, który prowadził 25-dniowy strajk głodowy, pokazując swoje zaangażowanie w sprzeciwianie się aktom przemocy[19]. To właśnie podczas tej wizyty w Kalifornii Kennedy zdecydował się kandydować w prawyborach.

Kennedy odwiedził liczne małe miasteczka i stawał się dostępny dla mas, uczestnicząc w długich przemówieniach na placach i rogach ulic, często w niespokojnych centrach miast. Uczynił miejską biedę głównym zmartwieniem swojej kampanii, co po części doprowadziło do ogromnych tłumów, które uczestniczyły w jego wydarzeniach w biednych obszarach miejskich lub wiejskich częściach Appalachów.

Śmierć Martina L. Kinga[edytuj | edytuj kod]

4 kwietnia 1968 roku Kennedy dowiedział się o zamachu na Martina Luthera Kinga Jr. i wygłosił szczere, zaimprowizowane przemówienie w centrum Indianapolis(ang.), wzywając do pojednania między rasami. Po śmierci Kinga w 60 miastach wybuchły zamieszki, ale nie w Indianapolis, co wielu przypisuje efektowi tego przemówienia. Kennedy zwrócił się do City Club of Cleveland następnego dnia, 5 kwietnia 1968 r., Wygłaszając słynne przemówienie On the Mindless Menace of Violence. Brał udział w pogrzebie Kinga w towarzystwie Jacqueline i Teda Kennedy’ego. Opisywano go jako „jedynego białego polityka, który słyszy tylko okrzyki i oklaski”.

Pomimo wysokiej rozpoznawalności Kennedy’ego, McCarthy wygrał większość pierwszych prawyborów, w tym w jego ojczystym stanie Massachusetts i kilka prawyborów, w których on i Kennedy byli w bezpośredniej konkurencji. Kennedy wygrał prawybory Partii Demokratycznej w stanie Indiana 7 maja z 42 procentami głosów, a prawybory w Nebrasce 14 maja z 52 procentami głosów. 28 maja Kennedy przegrał prawybory w Oregonie. Gdyby udało mu się pokonać McCarthy’ego w prawyborach w Kalifornii, wyeliminowałby go z wyścigu i pozostałby w walce razem z wiceprezydentem Humphreyem na sierpniowej konwencji w Chicago.

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

Robert F. Kennedy został postrzelony 5 czerwca 1968 w Los Angeles, wkrótce po wygłoszeniu mowy celebrującej jego zwycięstwo w prawyborach prezydenckich Partii Demokratycznej w Kalifornii. Zmarł dzień później w Good Samaritan Hospital, pochowany na Cmentarzu Narodowym w Arlington. Zamachowiec – Palestyńczyk Sirhan Sirhan pochodził z Jerozolimy. Sprawę przeciwko niemu prowadził w sądzie prokurator Buck Compton, jeden z bohaterów książki Kompania braci autorstwa Stephena E. Abrose’a. Na temat morderstwa Kennedy’ego powstał w 2006 film Bobby, w reż. Emilio Esteveza.

Życie rodzinne[edytuj | edytuj kod]

Żonaty z Ethel Skakel od 1950. Dzieci to:

  1. Kathleen Hartington (ur. 1951), wicegubernator stanu Maryland (1995–2003)
  2. Joseph Patrick II (ur. 1952), członek Izby Reprezentantów (1987–1999)
  3. Robert Francis Jr. (ur. 1954)
  4. David Anthony (1955–1984)
  5. Mary Courtney (ur. 1956)
  6. Michael Le Moyne (1958–1997)
  7. Mary Kerry (ur. 1959)
  8. Christopher George (ur. 1963)
  9. Matthew Maxwell Taylor (ur. 1965)
  10. Douglas Harriman (ur. 1967), dziennikarz
  11. Rory Elizabeth Katherine (ur. 1968, 7 mies. po śmierci ojca)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Robert F. Kennedy climbed the mountain where it was steepest, nydailynews.com [dostęp 2020-11-09].
  2. THE CUBAN MISSILE CRISIS, instruct.westvalley.edu [dostęp 2020-11-09].
  3. Internet Archive, Sons & brothers. The days of Jack and Bobby Kennedy, New York: Arcade Pub., 1999, ISBN 978-1-55970-480-9 [dostęp 2020-11-09].
  4. Rucker Walter, Upton James, Encyclopedia of American Race Riots. Greenwood Publishing Press, p. 239., 2007.
  5. Arthur M. Schlesinger jr., Robert Kennedy and His Times, 1978.
  6. Rucker Walter, Upton James, Encyclopedia of American Race Riots. Greenwood Publishing Press, p. 239., 2007.
  7. Amerykanin w PRL-u. Piotr Morawski, Ryszard Kaczyński; TVP Historia. 6 czerwca 2010; 16:00.
  8. Schlesinger (1978), p. 666.
  9. Schlesinger, p. 789.
  10. „Mississippi Rising: Building Two-Generation Solutions”. Aspen Institute. Archived from the original on August 23, 2016.
  11. „What Inspired Robert F. Kennedy’s Fight Against Hunger”. billmoyers.com. June 22, 2012. Archived from the original on August 23, 2016.
  12. „War on Poverty Spurs Lifelong Advocacy for Children”. philanthropy.com. May 6, 2014.
  13. Robert F. Kennedy | JFK Library, www.jfklibrary.org [dostęp 2020-11-09].
  14. Mills, s. 339–340.
  15. 1948–, Dreier, Peter (2012). The 100 greatest Americans of the 20th century: a social justice hall of fame. New York: Nation Books. s. 339. ISBN 9781568586816. OCLC 701015405.
  16. Miriam Pawel, The Crusades of Cesar Chavez: A Biography. Bloomsbury Press. s. 122–123. ​[[Specjalna:Książki/9781608197101|ISBN 978-1608197101]]​., 2014.
  17. Thurston Clark (2008). The Last Campaign: Robert F. Kennedy and 82 Days That Inspired America (ed.). „The Last Good Campaign”. Vanity Fair. Archived from the original on December 20, 2014.
  18. Schlesinger (1978) p. 845.
  19. „People & Events: Cesar Chavez (1927–1993)”. pbs.org. August 1, 2004. Archived from the original on August 23, 2016.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • William B. Breuer, Vendetta! Castro i bracia Kennedy, Wyd. Magnum, Warszawa 1998.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]