Rodos (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rodos
Ρόδος
Ilustracja
Wejście do portu
Państwo  Grecja
Administracja zdecentralizowana Wyspy Egejskie
Region Wyspy Egejskie Południowe
Jednostka regionalna Rodos
Gmina Rodos
Powierzchnia 19,481 km²
Wysokość 0-20 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

49 541
2543 os./km²
Nr kierunkowy (0030) od 2241 do 2249
Kod pocztowy 851 00
Tablice rejestracyjne ΡΟ, ΡΚ, ΡΥ, ΡΧ
Położenie na mapie Grecji
Mapa lokalizacyjna Grecji
Rodos
Rodos
Ziemia 36°26′N 28°13′E/36,433333 28,216667
Strona internetowa
Średniowieczne miasto Rodosa
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Hrad a mešita.jpg
Typ kulturowe
Spełniane kryterium II, IV, V
Numer ref. 493
Regionb Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1988
na 12. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO

Rodos (gr. Ρόδος) – miasto w Grecji, na wysuniętym najbardziej na północ krańcu wyspy Rodos, w administracji zdecentralizowanej Wyspy Egejskie, w regionie Wyspy Egejskie Południowe, w jednostce regionalnej Rodos. Siedziba gminy Rodos. W 2011 roku liczyło 49 541 mieszkańców[1].

Rodos jest przykładem połączenia historii ze współczesnością. Wejścia do Portu Mandraki strzegł niegdyś wysoki na 32 m Kolos Rodyjski (ok. 281 p.n.e.) – jeden z siedmiu cudów świata.

Stolica wyspy dzieli się na dwie części: zwarte, jednolite stylistycznie i otoczone murami Stare Miasto i rozrastające się swobodnie Nowe Miasto. Stare Miasto obwarowaniami obejmuje port rybacki i część pasażerskiego (połączenia promowe m.in. z Atenami i Kretą), z licznymi miejscami cumowania także jachtów. Przemysł głównie spożywczy (wino, oliwa) i włókienniczy. O 14 km od centrum działa międzynarodowy port lotniczy[2]

Historia[edytuj]

Miasto założono w 408 p.n.e. i szybko za czasów greckich stało się centrum kulturalnym (zob. Kolos Rodyjski) i handlowym. Miasto należało później wraz z całą Grecją do Cesarstwa Rzymskiego, a potem do Cesarstwa Bizantyńskiego. W 672 roku miasto zajęli Arabowie pod dowództwem Muawija I z dynastii Umajjadów. W 1090 roku po bitwie pod Manzikertem zostało zajęte przez Turków Seldżuckich i odbite przez bizantyjskiego cesarza Aleksego I Komnena w czasie I krucjaty. W 1309 roku, po przejęciu wyspy przez zakon joannitów, miasto było siedzibą joannitów, którzy je ufortyfikowali, dzięki czemu odparli atak egipskiego sułtanatu mameluków w 1444 roku i Mehmeda II Zdobywcy w 1480 roku. Ostatecznie jednak w grudniu 1523 roku miasto po 6 miesiącach oblężenia zdobył Sulejman Wspaniały i od tego miasto było pod panowaniem Turcji. Po wojnie włosko-tureckiej 1911-1912 miasto znalazło się pod władzą włoską, nastąpiła wówczas znaczna rozbudowa miasta. W 1945 roku zajęli je alianci, a od 28 października 1947, kiedy to wyspa Rodos na mocy pokoju paryskiego z 1947 wraz z całym Dodekanezem została przekazana Grecji.

Zabytki[edytuj]

  • ruiny starożytnego akropolu z epoki hellenistycznej z III-II w. p.n.e. – odrestaurowany teatr i stadion wraz z kilkoma kolumnami Świątyni Apolla
  • Pałac Wielkich Mistrzów Zakonu Joannitów z XIV wieku, aktualnie muzeum. Większą część odbudowy zrealizowano w latach, 1937-39 z przeznaczeniem na letnią rezydencję Mussoliniego, po czym nastąpiły i dalej trwają kolejne odbudowy i rekonstrukcje.
  • mury obronne (XV–XVI]] w.)
  • Katedra Joannitów (Panaja Kastru) ob. Muzeum Bizantyjskie
  • Szpital joannitów (XV w.) ob. Muzeum Archeologiczne
  • meczet Sulejmana Wspaniałego
  • meczet admirała Murada Reisa (wcześniej bizantyjski kościół)
  • turecka łaźnia (hammam)
  • Synagoga Kahal Kadosz Szalom w Rodos
  • Biblioteka Osmańska z kolekcją wczesnośredniowiecznych egzemplarzy Koranu
  • Dom Gubernatora przy porcie w stylu art deco z czasów panowania włoskiego
  • Całkowicie odbudowane ciągi ulic starego miasta, zwłaszcza ul. Rycerska (οδός Ιπποτών - odos Ippoton) i przyległe do niej zaułki

Polonica[edytuj]

W posiadłościach joannickich na wyspie Rodos 6 kwietnia około 1275 r. zmarł były książę białogardzki Racibor[3].

Miasta partnerskie[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. Απογραφή Πληθυσμού - Κατοικιών 2011. ΜΟΝΙΜΟΣ Πληθυσμός
  2. strona lotniska Diagoras Airport.
  3. Jan Powierski, Racibor (około 1214-ok.1275), książę pomorski na Białogardzie, Polski Słownik Biograficzny, t. XXIX, Wrocław 1986, s. 386.