Sława Ukrajini! Herojam sława!

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tabliczka z napisem „Sława Ukrajini! Herojam sława!” upamiętniająca „akcję bojową” UPA we wsi Bazaltowe (dawniej Janowa Dolina) na Wołyniu, podczas której wymordowano kilkuset polskich cywilów. Jedno z wydarzeń rzezi wołyńskiej.

Sława Ukrajini! Herojam sława! (ukr. „Слава Україні! Героям слава!”, pol.Chwała Ukrainie! Bohaterom chwała!”) — pozdrowienie ukraińskich nacjonalistów. Część pierwsza, „Sława Ukrajini”, pojawiła się w czasach Ukraińskiej Republiki Ludowej (1917–1920)[1]. Wariant „Sława Ukrajini!” z odpowiedzią „Herojam sława!” z podniesieniem wyprostowanej prawej ręki w prawo-skos wyżej czubka głowy (salut rzymski) został przyjęty jako organizacyjne przywitanie członków OUN i UPA w czasach II wojny światowej[2][3][4][5].

Historia[edytuj]

Według Iwana Kaczanowskiego[6], pozdrowienie „Chwała Ukrainie” w połączeniu z salutem rzymskim wykonywanym prawą ręką zostało przyjęte przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) na wzór pozdrowienia faszystowskich i parafaszystowskich partii w Niemczech (NSDAP Adolfa Hitlera), we Włoszech (Narodowa Partia Faszystowska Benito Mussoliniego) oraz w Chorwacji (Ustasze Ante Pavelicia)[7]. OUN oficjalnie przyjęło to pozdrowienie na swoim drugim kongresie w Rzymie w sierpniu 1939 roku, a w 1941 roku w Charkowie stosowanie tego pozdrowienia w nieco zmienionej formie potwierdziło OUN-B Stepana Bandery[7].

Podobnie uważa Per Rudling, który zauważa, że podobnych gestów używali chorwaccy Ustasze, słowacka Gwardia Hlinkowa, hiszpańska Falanga oraz naziści[4].

W czasach współczesnych na Ukrainie pozdrowienie to nie było w aktywnym użyciu do 2004 roku[potrzebny przypis]. W czasie Pomarańczowej rewolucji pod koniec 2004 roku Wiktor Juszczenko periodycznie w swoich wystąpieniach używał hasła „Sława Ukrajini!”[8]. Odnosząc się do tego faktu, obecny przewodniczący ukraińskiego IPN Wołodymyr Wjatrowicz[9] stwierdził, iż jest to pozdrowienie banderowskie[10].

Według Andresa Umlanda, pozdrowienia „Sława Ukrajini! — Herojam sława!” aktywnie zaczęli używać członkowie partii Swoboda po tym, jak jej przewodniczącym został Ołeh Tiahnybok[5]. Na początku października 2014 roku deputowani tej partii zgłosili w Werchownej Radzie projekt ustawy, zgodnie z którym hasło „Sława Ukrajini” oraz odpowiedź „Herojam sława!” miałyby zostać wprowadzone jako oficjalne przywitanie Sił Zbrojnych Ukrainy[11].

26 lutego 2015 roku przedstawiciele UEFA zabronili kibicom Dynama Kijów rozwinąć na trybunach podczas meczu 1/16 finału Ligi Europy przeciw EA Guingamp gigantycznego bannera z napisem „Sława Ukrajini!”[12].

Przypisy

  1. Petro Diaczenko Чорні запорожці. Спомини Армії УНР., стр.86 Kijów: «Stiks», 2010 r. (ukr.)
  2. Distorted Nationalist History in Ukraine Defending History, 15 marca 2012, wywiad z Grzegorzem Rossolińskim-Liebe (ang.)
  3. Grzegorz Rossoliński-Liebe, Celebrating Fascism and War Criminality in Edmonton. The Political Myth and Cult of Stepan Bandera in Multicultural Canada, 2010 (ang.)
  4. a b Scientific Nationalists www.german-foreign-policy.com, 2014-05-01 (ang.)
  5. a b Andreas Umland Патриот ли Тягнибок? LB.ua, 31 grudnia 2013 (ros.)
  6. Ivan Katchanovski (ang.). W: University of Ottawa, School of Political Studies, Department Member [on-line]. Academia. [dostęp 2014-10-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-13)].  Cytat: Ivan Katchanovski teaches at the School of Political Studies and the Department of Communication at the University of Ottawa.
  7. a b Iwan Kaczanowski. The Politics of World War II in Contemporary Ukraine. „The Journal of Slavic Military Studies”. 27 (2), s. 210-233, 2014. DOI: 10.1080/13518046.2013.844493 (ang.). 
  8. Ющенко поздравил Майдан с победой и танцевал рэп (ros.)
  9. "PWN - Słownik języka polskiego - Uwagi szczegółowe do transkrypcji wyrazów ukraińskich - Przyrostek -ич"
  10. Європа заговорила (ukr.)
  11. В Верховной Раде хотят сделать «Слава Україні!» официальным приветствием в армии (ros.)
  12. Болельщикам "Динамо" запретили гигантский баннер "Слава Украине!" (ros.)