Jarosław Kaczyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jarosław Kaczyński
Jarosław Kaczyński Sejm 2016a.JPG
Data i miejsce urodzenia 18 czerwca 1949
Warszawa
Prezes Rady Ministrów
Okres od 14 lipca 2006
do 16 listopada 2007
Przynależność polityczna Prawo i Sprawiedliwość
Poprzednik Kazimierz Marcinkiewicz
Następca Donald Tusk
Szef Kancelarii Prezydenta RP
Okres od 22 grudnia 1990
do 31 października 1991
Przynależność polityczna Porozumienie Centrum
Poprzednik Michał Janiszewski
Następca Janusz Ziółkowski
Prezes Prawa i Sprawiedliwości
Okres od 18 stycznia 2003
Przynależność polityczna Prawo i Sprawiedliwość
Poprzednik Lech Kaczyński
Przewodniczący Klubu Parlamentarnego Prawa i Sprawiedliwości
Okres od 5 października 2001
do 19 grudnia 2002
Przynależność polityczna Prawo i Sprawiedliwość
Poprzednik Kazimierz Marcinkiewicz
Następca Ludwik Dorn
Jarosław Kaczyński Signature.svg
Odznaczenia
Order Zwycięstwa Świętego Jerzego (Gruzja)
Jarosław Kaczyński i ówczesny prezydent Aleksander Kwaśniewski podczas spotkania w Pałacu Prezydenckim (2002)
Jarosław Kaczyński i papież Benedykt XVI
Jarosław Kaczyński, 2006
Premier Jarosław Kaczyński podczas wizyty w Stanach Zjednoczonych, 2006
Lech Kaczyński wręcza dymisję premierowi Jarosławowi Kaczyńskiemu

Jarosław Aleksander Kaczyński i (ur. 18 czerwca 1949 w Warszawie) – polski polityk i doktor nauk prawnych.

W latach 1989–1991 senator I kadencji, w latach 1991–1993 i od 1997 poseł na Sejm I, III, IV, V, VI, VII i VIII kadencji, w latach 2006–2007 prezes Rady Ministrów. Kandydat na urząd prezydenta RP w przedterminowych wyborach prezydenckich w 2010. Twórca i prezes partii politycznych Porozumienie Centrum oraz Prawo i Sprawiedliwość.

Dzieciństwo

Urodził się w Warszawie na Żoliborzu. Ojciec, Rajmund Kaczyński, z zawodu inżynier, był żołnierzem Armii Krajowej i uczestnikiem powstania warszawskiego. Matka, Jadwiga z domu Jasiewicz, z wykształcenia była filologiem polskim (zawodowo związana z IBL PAN).

Jego bratem bliźniakiem był Lech Kaczyński. W 1962 bracia zagrali role Jacka (Lech Kaczyński) i Placka (Jarosław Kaczyński) w ekranizacji powieści Kornela Makuszyńskiego O dwóch takich, co ukradli księżyc w reżyserii Jana Batorego[1].

Wykształcenie i działalność zawodowa

Uczęszczał początkowo do XLI Liceum Ogólnokształcącego im. Joachima Lelewela w Warszawie, ukończył w 1967 XXXIII Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w tymże mieście. Studiował na Uniwersytecie Warszawskim. W 1971 na Wydziale Prawa i Administracji UW uzyskał tytuł magistra. Na tym samym roku studiowali z nim m.in. jego brat Lech, Andrzej Rzepliński, Marek Safjan, Bogusław Wołoszański i Mirosław Wyrzykowski. 8 grudnia 1976 na WPiA UW obronił pracę doktorską pt. Rola ciał kolegialnych w kierowaniu szkołą wyższą. Jego promotorem był Stanisław Ehrlich[2].

W 1971 uzyskał miejsce na aplikacji prokuratorskiej w Warszawie, której jednak nie rozpoczął[3]. W latach 1971–1976 zatrudniony był jako pracownik naukowy w Instytucie Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego. Później, do 1981, pracował jako adiunkt w białostockiej filii Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 1982–1983 był zatrudniony w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie na etacie starszego bibliotekarza[4].

W 1990 był współzałożycielem Fundacji Prasowej „Solidarność”. W tym samym roku wszedł (obok m.in. Lecha Kaczyńskiego, Macieja Zalewskiego, Andrzeja Urbańskiego i Krzysztofa Czabańskiego) w skład władz spółki akcyjnej Telegraf, po czym w 1991 zbył akcje tej spółki na rzecz Macieja Zalewskiego[5]. W 1993 prokurator przedstawił mu zarzut rzekomego nielegalnego finansowania Porozumienia Centrum przez Fundację Prasową „Solidarność”. Sprawa została ostatecznie umorzona w 2000[6]. W latach 1994–1997 Jarosław Kaczyński kierował działem wydawniczym w spółce z o.o. „Srebrna”.

Działalność polityczna w PRL

W 1968 był wśród studentów biorących udział w wiecach organizowanych w ramach tzw. wydarzeń marcowych[7]. W 1976, po tzw. wydarzeniach czerwcowych, rozpoczął współpracę z Komitetem Obrony Robotników, następnie z Biurem Interwencyjnym KSS „KOR”, kierowanym przez Zofię i Zbigniewa Romaszewskich[8]. Od 1979 należał do redakcji kierowanego przez Antoniego Macierewicza niezależnego miesięcznika „Głos[7].

W sierpniu 1980 utrzymywał kontakty ze strajkującymi we Wrocławiu[9]. We wrześniu tego samego roku zaangażował się w działalność „Solidarności”, kierował sekcją prawną Ośrodka Badań Społecznych przy Regionie Mazowsze[7]. Wraz z Janem Olszewskim i Antonim Macierewiczem otworzył w Warszawie punkt informacyjny z poradami prawnymi dla osób zakładających związki zawodowe[9]. W 1981 podpisał deklarację założycielską Klubów Służby Niepodległości[7][10].

W latach 1979–1982 był rozpracowywany przez kilka komend wojewódzkich Milicji Obywatelskiej w ramach spraw operacyjnego sprawdzenia[10]. 13 grudnia 1981, po ogłoszeniu stanu wojennego, dotarł do strajkujących w Hucie Warszawa[9]. Zajmował się później dystrybucją wydawnictw podziemnych, brał udział w reaktywowaniu „Głosu”. W 1982 był jednym z założycieli Komitetu Helsińskiego w Polsce. Należał do autorów raportu o łamaniu praw człowieka w Polsce w stanie wojennym prezentowanego w 1983 na konferencji KBWE w Madrycie, a w 1989 do założycieli Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka[11]. W 1983 nawiązał współpracę z niejawnymi władzami NSZZ „S” – Tymczasową Komisją Koordynacyjną, został kierownikiem Biura Społeczno-Politycznego TKK „S”[9]. Publikował w podziemnych pismach „Przegląd Polityczny” i „Głos Ursusa”[9]. Uczestniczył w pracach działającego legalnie od sierpnia 1988 Klubu Myśli Politycznej „Dziekania”[12]. W trakcie strajków w 1988 w maju i sierpniu doradzał, razem z bratem Lechem Kaczyńskim[13], strajkującym w Stoczni Gdańskiej im. Lenina[7].

Od 1988 należał do Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”[9]. W obradach Okrągłego Stołu uczestniczył w zespole ds. reform politycznych. W lipcu i sierpniu 1989 był ze strony NSZZ „Solidarność” członkiem zespołu ds. negocjacji ze Stronnictwem Demokratycznym i Zjednoczonym Stronnictwem Ludowym w sprawie powołania koalicyjnego rządu[9].

Działalność polityczna w III RP

Lata 1989–2005

W latach 1989–1990 był redaktorem naczelnym „Tygodnika Solidarność”, zastępując na tym stanowisku Tadeusza Mazowieckiego, który desygnowany został na premiera[14]. Od 1990 do 1991 sprawował funkcję ministra stanu, szefa Kancelarii Prezydenta Lecha Wałęsy. Odszedł ze stanowiska po konflikcie środowiska Porozumienia Centrum z prezydentem. W 1990 był współtwórcą tej partii i został jej przywódcą.

W latach 1989–1991 zasiadał w Senacie I kadencji. Mandat uzyskał w województwie elbląskim, kandydując z rekomendacji Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”[15]. W Senacie był członkiem Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego. Następnie do 30 maja 1993 sprawował mandat posła na Sejm I kadencji, wybranego z listy Porozumienia Obywatelskiego Centrum w okręgu warszawskim. 29 stycznia 1993 był jednym z organizatorów tzw. marszu na Belweder, domagając się ustąpienia Lecha Wałęsy i dekomunizacji[16].

Ponownie zasiadł w Sejmie III kadencji w 1997, jako kandydat Ruchu Odbudowy Polski z okręgu stołecznego, podczas gdy jego ugrupowanie należało do Akcji Wyborczej Solidarność, której Jarosław Kaczyński był jednym z założycieli. Odszedł krótko po rozpoczęciu kadencji z koła ROP i został posłem niezrzeszonym. 30 grudnia 1997 ustąpił z funkcji szefa PC, a w 1998 odszedł z partii. Wrócił do niej w 1999 i w październiku tego samego roku został wybrany na honorowego prezesa ugrupowania. Wspólnie z Ludwikiem Dornem w styczniu 2000 ponownie przystąpił do koła parlamentarnego ROP (wówczas reaktywowanego, a w marcu tego samego roku przemianowanego na koło ROP-PC), w którym zasiadał do lipca 2001.

W 2001 wraz z Lechem Kaczyńskim współtworzył partię Prawo i Sprawiedliwość, która w wyborach parlamentarnych w 2001 zdobyła 9,5% głosów i 44 mandaty poselskie. Jarosław Kaczyński utrzymał miejsce w Sejmie, uzyskując w okręgu warszawskim 144 343 głosy. W latach 2001–2003 był członkiem Komisji Etyki oraz przewodniczącym klubu parlamentarnego PiS. W 2003 objął stanowisko prezesa tego ugrupowania, zastępując swojego brata, który został wybrany na urząd prezydenta m.st. Warszawy.

Sejm V kadencji

W 2005 Prawo i Sprawiedliwość pod jego przewodnictwem wygrało wybory parlamentarne, a on sam uzyskał mandat poselski z najlepszym indywidualnym wynikiem 171 129 głosów w okręgu warszawskim. Nie podjął się misji tworzenia nowego rządu, desygnując na to stanowisko Kazimierza Marcinkiewicza, co zbiegało się w czasie z drugą turą wyborów prezydenckich, w której znalazł się jego brat. 28 grudnia 2005 otrzymał od Lecha Kaczyńskiego nominację na członka Rady Bezpieczeństwa Narodowego.

W połowie 2006 ujawnił dokumenty ze swojej „teczki”, założonej mu przez funkcjonariuszy SB. Deklarację takiego zamiaru ogłosił kilka miesięcy wcześniej, następnie jednak tłumaczył, że nie może tego uczynić, gdyż są w niej ślady ingerencji pułkownika Jana Lesiaka[17]. Dwie znajdujące się w niej deklaracje lojalności zostały uznane za podrobione nie później niż w 1993, zaś postępowanie przygotowawcze w tej sprawie zostało umorzone w 2008 w związku z przedawnieniem karalności[18]. Po raz pierwszy o jego rzekomej lojalce poinformował tygodnik „Nie”[19], którego redakcja przyznała, że dokument ten był sfałszowany. Instytut Pamięci Narodowej uznał, że oświadczenie o zaniechaniu szkodliwej dla PRL działalności znajdujące się w tomie 2 Kwestionariusza Ewidencyjnego pod pseudonimem JAR, zostało sfałszowane. W 2010 Sąd Okręgowy w Warszawie wydał orzeczenie stwierdzające, że Jarosław Kaczyński jako kandydat w wyborach prezydenckich złożył oświadczenie lustracyjne zgodne z prawdą[20].

Prezes Rady Ministrów

Po podaniu się do dymisji przez Kazimierza Marcinkiewicza, 7 lipca 2006 Jarosław Kaczyński uzyskał formalną rekomendację kierowanej przez siebie partii na objęcie stanowiska premiera.

10 lipca Lech Kaczyński desygnował go na ten urząd. Jako nowy premier powołał gabinet w ramach koalicji PiS-Samoobrona-LPR w składzie tożsamym z dotychczasowym rządem (wyłączywszy zmianę na stanowisku ministra finansów, na którym Pawła Wojciechowskiego zastąpił Stanisław Kluza). 14 lipca prezydent dokonał zaprzysiężenia Rady Ministrów, a 19 lipca Sejm udzielił nowemu rządowi wotum zaufania.

22 września 2006 zdymisjonował po raz pierwszy wicepremiera i ministra rolnictwa i rozwoju wsi Andrzeja Leppera i został pełniącym obowiązki szefa tego resortu do 16 października, tj. do czasu powrotu lidera Samoobrony do rządu.

1 października tegoż roku, w trakcie powyższego kryzysu rządowego, na wiecu poparcia dla jego partii w Stoczni Gdańskiej przyrównał przeciwników rządu do funkcjonariuszy ZOMO, którzy w czasach PRL tłumili protesty robotników[21]. Sygnatariusze porozumień sierpniowych, w tym Lech Wałęsa, wystosowali otwarty list, w którym napisali: Niech Pan cofnie to oskarżenie, wycofa się ze słów, które ranią wielu Polaków[22].

26 kwietnia 2007 stanął na czele Komitetu Organizacyjnego EURO 2012. Na początku lipca tegoż roku odwołał ze składu rządu Andrzeja Leppera i Tomasza Lipca, a 8 sierpnia zdymisjonował szefa MSWiA Janusza Kaczmarka, desygnując na to stanowisko Władysława Stasiaka.

Jako premier złożył kilkanaście wizyt zagranicznych, spotykając się z przedstawicielami władz innych państw. Razem z Lechem Kaczyńskim prowadził negocjacje z europejskimi przywódcami ws. traktatu lizbońskiego, deklarując poparcie dla tzw. systemu pierwiastkowego.

Sejm VI kadencji

Był liderem listy Prawa i Sprawiedliwości w przedterminowych wyborach do Sejmu VI kadencji w okręgu warszawskim. W trakcie kampanii Julia Pitera publicznie zarzuciła mu, że dwa lata wcześniej próbował szantażem skłonić ją do głosowania za udzieleniem absolutorium Lechowi Kaczyńskiemu, pełniącemu wówczas funkcję prezydenta m.st. Warszawy[23].

W głosowaniu z 21 października 2007 otrzymał 273 684 głosów[24] i uzyskał mandat poselski. Był to drugi pod względem liczby głosów wynik w okręgu warszawskim – najwięcej głosów (534 241) zdobył lider PO, Donald Tusk.

5 listopada tego samego roku złożył w Sejmie dymisję z urzędu prezesa Rady Ministrów, która w tym samym dniu została przyjęta przez prezydenta. Rada Ministrów pod jego kierownictwem sprawowała obowiązki do 16 listopada 2007, tj. do dnia zaprzysiężenia rządu Donalda Tuska.

Pozostał prezesem PiS na kongresie partii na początku 2008. W Sejmie VI kadencji zasiadł w Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej, Komisji do Spraw Kontroli Państwowej i Komisji Łączności z Polakami za Granicą. W marcu 2010 zdecydowaną większością głosów delegatów na kongres tej partii ponownie wybrany na prezesa PiS.

Wybory prezydenckie w 2010

26 kwietnia 2010 ogłosił, że będzie kandydował z ramienia Prawa i Sprawiedliwości w przedterminowych wyborach prezydenckich[25], rozpisanych po śmierci jego brata w katastrofie lotniczej w Smoleńsku. Szefem sztabu jego komitetu wyborczego została Joanna Kluzik-Rostkowska, zaś rzecznikiem sztabu – Paweł Poncyljusz. 6 maja 2010 przedstawiciele komitetu wyborczego złożyli w PKW dokumenty rejestracyjne, deklarujące zebrane 1,65 mln podpisów poparcia dla kandydata[26]. Dzień później Jarosław Kaczyński oficjalnie został zarejestrowany jako kandydat na urząd Prezydenta RP.

Poparcia jego kandydaturze udzieliły Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” (29 kwietnia 2010)[27], kierowana przez jednego z senatorów PiS „Solidarność” Rolników Indywidualnych (28 kwietnia 2010), Europa Wolnych Ojczyzn – Partia Polska (3 maja 2010)[28], Ruch Odbudowy Polski (6 maja 2010)[29]. 8 maja 2010 otrzymał poparcie ze strony partii Polska Plus[30], przeciwko czemu zaprotestował kierujący kołem poselskim tego ugrupowania Ludwik Dorn[31], który wystąpił z ugrupowania, popierając kandydaturę Marka Jurka[32].

Powołano warszawski społeczny komitet poparcia dla Jarosława Kaczyńskiego[33][34]. Podobne komitety zaczęto powoływać w kolejnych województwach i powiatach, a także poza granicami Polski. Poparcie dla Jarosława Kaczyńskiego zadeklarowała „Gazeta Polska[35].

Oficjalnym hasłem kampanii kandydata ogłoszono hasło: „Polska jest najważniejsza”[36].

Po wiecu wyborczym z 9 czerwca Jarosław Kaczyński został pozwany przez komitet wyborczy Bronisława Komorowskiego, w związku z jego wypowiedzią, w której stwierdził, jakoby jego konkurent popierał prywatyzację służby zdrowia. Sąd Okręgowy w Warszawie w trybie wyborczym uwzględnił powództwo, nakazując kandydatowi PiS, po uprawomocnieniu się wyroku, sprostowanie tej informacji jako nieprawdziwej[37]. Komitet wyborczy Jarosława Kaczyńskiego złożył zażalenie na to orzeczenie do Sądu Apelacyjnego, który częściowo je uchylił, kierując sprawę do ponownego rozpoznania[38]. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy w Warszawie ponownie nakazał sprostowanie podawanej przez Jarosława Kaczyńskiego informacji jako nieprawdziwej, Sąd Apelacyjny nie uwzględnił jego odwołania[39].

W pierwszej turze wyborów prezydenckich z 20 czerwca 2010 uzyskał 6 128 255 głosów (36,46%), zajmując 2. miejsce spośród 10 pretendentów[40]. Wszedł do drugiej tury głosowania razem z Bronisławem Komorowskim, który uzyskał poparcie na poziomie 41,54%. Spośród kandydatów, którzy odpadli w pierwszej turze, oddanie na niego głosu zadeklarowali Marek Jurek[41], Kornel Morawiecki[42] oraz Janusz Korwin-Mikke[43].

W drugiej turze głosowania Jarosław Kaczyński uzyskał 7 919 134 głosów ważnych, tj. 46,99%, przegrywając z Bronisławem Komorowskim[44].

Działalność od 2010

W wyborach parlamentarnych w 2011 Jarosław Kaczyński ponownie startował do Sejmu jako lider listy PiS w okręgu stołecznym. Uzyskał mandat posła VII kadencji, otrzymując 202 297 głosów[45]. Ponownie był to drugi wynik w okręgu warszawskim oraz w kraju (za Donaldem Tuskiem – 374 920 głosów). W trakcie kampanii wyborczej została wydana jego książka Polska naszych marzeń, zawierająca m.in. jego program wyborczy[46]. 29 czerwca 2013 kolejny raz wybrany na stanowisko prezesa partii.

11 listopada 2014 Jarosław Kaczyński ogłosił, że będzie rekomendować partii decyzję, aby kandydatem Prawa i Sprawiedliwości w wyborach prezydenckich w 2015 został Andrzej Duda[47]. Po wygranej Andrzeja Dudy Jarosław Kaczyński 20 czerwca 2015 ogłosił, że kandydatką PiS na premiera w wyborach parlamentarnych w 2015 będzie Beata Szydło[48]. W wyborach tych PiS uzyskało bezwzględną liczbę mandatów w Sejmie, a Jarosław Kaczyński został wybrany na posła w okręgu stołecznym, zdobywając 202 424 głosy[49]. Również tym razem był to drugi wynik w okręgu warszawskim oraz w kraju (za Ewą Kopacz – 230 894 głosów). Kierowane przez niego ugrupowanie utworzyło następnie monopartyjny gabinet z premier Beatą Szydło[50]. Sam Jarosław Kaczyński nie objął żadnej funkcji w strukturach administracji rządowej, Sejmu ani klubu parlamentarnego PiS.

W lipcu 2016 opublikował książkę autobiograficzną pt. Porozumienie przeciw monowładzy. Z dziejów PC wydaną przez Zysk i S-ka[51].

Wyniki wyborcze

Wybory Komitet wyborczy Organ Okręg Wynik
1989 Komitet Obywatelski „Solidarność” Senat I kadencji woj. elbląskie 92 595 (57,98%)T[52]
1991 Porozumienie Obywatelskie Centrum Sejm I kadencji nr 1 50 701 (7,05%)T[53]
1993 Porozumienie Centrum Sejm II kadencji nr 1 48 201 (6,06%)N[54]
1997 Ruch Odbudowy Polski Sejm III kadencji nr 1 8107 (1,02%)T[55]
2001 Prawo i Sprawiedliwość Sejm IV kadencji nr 19 144 343 (19,65%)T[56]
2005 Prawo i Sprawiedliwość Sejm V kadencji nr 19 171 129 (22,55%)T[57]
2007 Prawo i Sprawiedliwość Sejm VI kadencji nr 19 273 684 (23,88%)T[24]
2010 KW Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej Jarosława Kaczyńskiego
Prezydent RP 6 128 255 (36,46%)N[40]
7 919 134 (46,99%)N[44]
2011 Prawo i Sprawiedliwość Sejm VII kadencji nr 19 202 297 (19,88%)T[45]
2015 Prawo i Sprawiedliwość Sejm VIII kadencji nr 19 202 424 (18,48%)T[49]

Życie prywatne

Jest kawalerem, mieszka na warszawskim Żoliborzu. Jego brat bliźniak, Lech Kaczyński, który był m.in. prezydentem RP w latach 2005–2010, zginął w katastrofie lotniczej w Smoleńsku.

Odznaczenia i wyróżnienia

Przypisy

  1. Jarosław Kaczyński w bazie filmpolski.pl. [dostęp 10 kwietnia 2010].
  2. Praca doktorska Jarosława Kaczyńskiego odnaleziona. wp.pl, 26 czerwca 2007. [dostęp 9 czerwca 2010].
  3. Piotr Semka: Od Żoliborza do stoczni. rp.pl, 26 maja 2010. [dostęp 30 maja 2010].
  4. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. V kadencja. Przewodnik, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2006, s. 89.
  5. Milczanowski: Telegraf umorzono niesłusznie!, „Trybuna” z 12 grudnia 2006.
  6. Fundacja na ciężkie czasy. wyborcza.pl, 30 maja 2008. [dostęp 26 kwietnia 2010].
  7. a b c d e Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności. [dostęp 26 kwietnia 2010].
  8. Bogusław Kopka, Ryszard Żelichowski (red.), Rodem z Solidarności. Sylwetki twórców NSZZ Solidarność, Niezależna Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1997, s. 81–112, ISBN 83-7054-099-6.
  9. a b c d e f g Opozycja w PRL. Słownik biograficzny 1956–89 (red. nacz. Jan Skórzyński), tom 1, wyd. Ośrodek Karta, Warszawa 2000, s. 139–140 (Andrzej Talaga). ISBN 83-88288-65-2.
  10. a b Dane osoby z katalogu osób rozpracowywanych. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 17 grudnia 2014].
  11. Marek A. Nowicki o roli Jarosława Kaczyńskiego w podziemiu. wyborcza.pl, 17 grudnia 2012. [dostęp 5 lipca 2013].
  12. Klub Myśli Politycznej „Dziekania” w Encyklopedii Solidarności. [dostęp 4 stycznia 2011].
  13. Sławomir Cenckiewicz, Anna Piekarska, Adam Chmielecki, Janusz Kowalski, Lech Kaczyński. Biografia polityczna 1949–2005, Zysk i S-ka, Poznań 2013, s. 339–359, ISBN 978-83-7785-229-3.
  14. Teresa Bochwic, Odwrotna strona medalu. Z Jarosławem Kaczyńskim rozmawia Teresa Bochwic, Oficyna Wydawnicza „Most”, Wydawnictwo Verba, Warszawa 1991, s. 66, ISBN 83-85061-18-5.
  15. Teresa Bochwic, Odwrotna strona medalu. Z Jarosławem Kaczyńskim rozmawia Teresa Bochwic, Oficyna Wydawnicza „Most”, Wydawnictwo Verba, Warszawa 1991, s. 5, ISBN 83-85061-18-5.
  16. Wańka wstańka. „Wprost” nr 29/2010. [dostęp 13 września 2011].
  17. Teczka Kaczyńskich. wp.pl, 30 czerwca 2008. [dostęp 26 kwietnia 2010].
  18. Umorzono sprawę fałszerstwa „lojalki” J. Kaczyńskiego. wprost.pl, 6 marca 2008. [dostęp 26 kwietnia 2010].
  19. Figurant JAR, „Nie” nr 22/1993.
  20. Dane osoby z wykazu osób publicznych. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 17 grudnia 2014].
  21. Jarosław Kaczyński, dokonując porównania, stwierdził wówczas: My jesteśmy tu, gdzie wtedy, oni tam, gdzie stało ZOMO.
  22. Kto jest tam, gdzie stało ZOMO. gazeta.pl, 3 października 2006. [dostęp 26 kwietnia 2010].
  23. Pitera: Zarzucam Kaczyńskiemu szantaż!. wyborcza.pl, 18 października 2007. [dostęp 26 kwietnia 2010].
  24. a b Serwis PKW – Wybory 2007. [dostęp 17 marca 2016].
  25. Oświadczenie Jarosława Kaczyńskiego. pis.org.pl, 26 kwietnia 2010. [dostęp 26 kwietnia 2010].
  26. 1 mln 700 tys. podpisów. Sztab Kaczyńskiego złożył listy w PKW. tvn24.pl, 6 maja 2010. [dostęp 7 maja 2010].
  27. Wybory 2010. Solidarność poparła Kaczyńskiego, Śniadek chce osobiście zbierać podpisy. gazeta.pl, 29 kwietnia 2010. [dostęp 7 maja 2010].
  28. Europa Wolnych Ojczyzn – Partia Polska popiera kandydaturę Pana Jarosława Kaczyńskiego na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. kapitalizm.org, 3 maja 2010. [dostęp 7 maja 2010].
  29. Jarosław Kaczyński zebrał 1,65 mln podpisów. interia.pl, 6 maja 2010. [dostęp 8 maja 2010].
  30. Wybory 2010. Polska Plus poparła Kaczyńskiego, Dorn: to samolikwidacja partii. gazeta.pl, 8 maja 2010. [dostęp 28 września 2010].
  31. Decyzja. dorn.blog.onet.pl, 8 maja 2010. [dostęp 8 maja 2010].
  32. Dorn rezygnuje z członkostwa w Polsce Plus. rp.pl, 15 maja 2010. [dostęp 16 maja 2010].
  33. Wybory 2010. Kaczyński: Mam poczucie, że mogę podjąć się tej misji. gazeta.pl, 7 maja 2010. [dostęp 7 maja 2010].
  34. Kaczyński: mam poparcie milionów. Mogę podjąć się tej misji. wprost.pl, 7 maja 2010. [dostęp 9 maja 2010].
  35. Kaczyński potrzebny jak nigdy, „Gazeta Polska” z 1 maja 2010.
  36. Hasło Kaczyńskiego: „Polska jest najważniejsza”. tvn24.pl, 7 maja 2010. [dostęp 7 maja 2010].
  37. Kaczyński przegrał w sądzie z Komorowskim. tokfm.pl, 16 czerwca 2010. [dostęp 16 czerwca 2010].
  38. Sąd: Pozew sztabu Komorowskiego do ponownego rozpatrzenia. gazeta.pl, 18 czerwca 2010. [dostęp 18 czerwca 2010].
  39. Wybory 2010. Jarosław Kaczyński musi sprostować. Apelacja odrzucona. tokfm.pl, 24 czerwca 2010. [dostęp 24 czerwca 2010].
  40. a b Serwis PKW – Wybory 2010. [dostęp 17 marca 2016].
  41. Wybory prezydenckie 2010. Marek Jurek poprze Jarosława Kaczyńskiego. gazetalubelska.pl, 21 czerwca 2010. [dostęp 24 czerwca 2010].
  42. Głosy przekaże Kaczyńskiemu. onet.pl, 20 czerwca 2010. [dostęp 13 listopada 2010].
  43. Oświadczenie. korwin-mikke.blog.onet.pl, 1 lipca 2010. [dostęp 1 lipca 2010].
  44. a b Serwis PKW – Wybory 2010. [dostęp 17 marca 2016].
  45. a b Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 17 marca 2016].
  46. Recenzja książki Jarosława Kaczyńskiego „Polska naszych marzeń”. wiadomosci24.pl, 7 października 2011. [dostęp 10 października 2012].
  47. Andrzej Duda kandydatem PiS na prezydenta. tvp.info, 11 listopada 2014. [dostęp 15 lutego 2016].
  48. Beata Szydło kandydatem PiS na premiera. „Mamy prezydenta, jeśli się postaramy będziemy mieli także premiera”. polskieradio.pl, 20 czerwca 2015. [dostęp 15 lutego 2016].
  49. a b Serwis PKW – Wybory 2015. [dostęp 17 marca 2016].
  50. Wotum zaufania dla rządu Beaty Szydło. Zembala i Morawiecki wstrzymali się od głosu. onet.pl, 19 listopada 2015. [dostęp 15 lutego 2016].
  51. Premiera nowej książki Jarosława Kaczyńskiego. „Porozumienie przeciw monowładzy. Z dziejów PC”. onet.pl, 13 lipca 2016. [dostęp 14 lipca 2016].
  52. M.P. z 1989 r. Nr 21, poz. 150
  53. M.P. z 1991 r. Nr 41, poz. 288
  54. Poland – candidate data (ang.). University of Essex. [dostęp 17 marca 2016].
  55. M.P. z 1997 r. Nr 64, poz. 620
  56. Serwis PKW – Wybory 2001. [dostęp 17 marca 2016].
  57. Serwis PKW – Wybory 2005. [dostęp 17 marca 2016].
  58. Człowiek Roku „Gazety Polskiej”? Nie prezydent, nie premier.... wyborcza.pl, 30 grudnia 2014. [dostęp 30 stycznia 2016].
  59. Wojciech Mucha: Jarosław Kaczyński – Człowiek Roku „Gazety Polskiej” za rok 2015. gazetapolska.pl, 30 grudnia 2015. [dostęp 30 grudnia 2015].
  60. Rok Jarosława – Człowiek Roku 2005. „Wprost” nr 2/2006. [dostęp 1 lutego 2016].
  61. Człowiek Roku „Wprost” 2015: Jarosław Kaczyński. wprost.pl, 1 lutego 2016. [dostęp 1 lutego 2016].
  62. Prezydent Gruzji odznaczy Jarosława Kaczyńskiego Orderem Zwycięstwa św. Jerzego. pis.org.pl, 25 lipca 2013. [dostęp 29 sierpnia 2015].
  63. Jarosław Kaczyński z nagrodą Forum Ekonomicznego w Krynicy. polskieradio.pl], 9 września 2015. [dostęp 9 września 2015].

Bibliografia

  • Teresa Bochwic, Odwrotna strona medalu. Z Jarosławem Kaczyńskim rozmawia Teresa Bochwic, Oficyna Wydawnicza „Most”, Wydawnictwo Verba, Warszawa 1991, ISBN 83-85061-18-5.
  • Czas na zmiany. Z Jarosławem Kaczyńskim rozmawiają Michał Bichniewicz i Piotr Rudnicki, Editions Spotkania, Warszawa 1993, s. 192, ISBN 83-85195-99-8.
  • Opozycja w PRL. Słownik biograficzny 1956–89 (red. nacz. Jan Skórzyński), tom 1, wyd. Ośrodek Karta, Warszawa 2000, s. 139–140 (Andrzej Talaga). ISBN 83-88288-65-2.
  • O dwóch takich... Alfabet braci Kaczyńskich. Rozmawiali Michał Karnowski i Piotr Zaremba, Wydawnictwo M, Kraków 2006, s. 300. ISBN 83-7221-789-0.

Linki zewnętrzne