Sejm 1776

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Sejm 1776sejm zwyczajny pod węzłem konfederacji obradujący w Warszawie od 26 sierpnia do 31 października 1776 roku.

Konfederację zawiązał król Stanisław August Poniatowski z Radą Nieustającą, działając w porozumieniu z ambasadorem rosyjskim Otto Magnusem von Stackelbergiem, któremu dostarczono z Petersburga fundusz korupcyjny w wysokości 50 000 rubli. Marszałkami konfederacji zostali generał Andrzej Mokronowski i Andrzej Ogiński. Gwardia królewska nie dopuściła do izby poselskiej kilkudziesięciu posłów przeciwnych konfederacji, a wojska rosyjskie otoczyły Warszawę.

Sejm ten wzmocnił władzę Rady Nieustającej nad ministrami, zniósł Komisje Wojskowe, ograniczył kompetencje hetmanów, oddał zwierzchność nad wojskiem Departamentowi Wojskowemu Rady Nieustającej, dał zupełną kontrolę Komisji Edukacji Narodowej nad majątkiem pojezuickim. Usprawniono budżet i poprawiono reformy poprzedniego sejmu dotyczące wymiaru sprawiedliwości. Zniesiono prawa dotyczące tortur i procesów o czary, a kanclerz Andrzej Zamoyski został nominowany do rozpoczęcia prac kodyfikujących polskie prawo (zob. Kodeks Zamoyskiego). Na sejmie tym król zadeklarował, że jest przyjacielem Katarzyny II bo jest polskim patriotą[1].

Sejm rozszerzył kompetencje Rady Nieustającej, dając jej prawo wykładni ustaw i zawieszania urzędników. Król odzyskał prawo nadawania wszystkich szarż wojskowych, zyskując kontrolę nad 4 regimentami gwardii.

Przypisy

  1. Jerzy Michalski, Stanisław August Poniatowski, [w:] Polski Słownik Biograficzny, Warszawa, Kraków 2002, t. XLI/4, s. 620-621.

Bibliografia[edytuj]

  • Aleksander Czaja, Między tronem, buławą, a dworem petersburskim. Nieustającej 1786-1789, indeks osób opracowała Anna Kazimierska-Czaja, Warszawa 1988.
  • Władysław Konopczyński, Dzieje Polski nowożytnej, t. II Warszawa 1936.
  • Władysław Konopczyński, Chronologia sejmów polskich 1493-1793, Kraków 1948.
  • Tadeusz Korzon, Wewnętrzne dzieje Polski za Stanisława Augusta, 1764-1794 t. IV, Kraków 1897.