Soulfly

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Soulfly
Ilustracja
Max Cavalera, 2013
Rok założenia 1997
Pochodzenie  Stany Zjednoczone (Phoenix, Arizona)
Gatunek groove metal[1][2], thrash metal[1][2], nu metal[3][2], metal alternatywny[3][4], death metal[4], heavy metal[4]
Wydawnictwo muzyczne Roadrunner Records, Nuclear Blast
Powiązania Sepultura, Deftones, Cavalera Conspiracy
Strona internetowa
Logotyp zespołu

Soulfly – amerykańska grupa wykonująca muzykę z pogranicza groove, thrash, death i nu metalu i zaliczana do szeroko pojętego nurtu metalu alternatywnego. Ponadto w twórczości zespołu wyraźne są wpływy tradycyjnej muzyki ludowej. Zespół powstał z inicjatywy Brazylijczyka Maxa Cavalery, który rok wcześniej odszedł ze współzałożonej przez siebie Sepultury.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Marc Rizzo, 2013

Pod koniec 1996 Max Cavalera opuścił grupę Sepultura[5][6]. W 1997 gościł w studiu nagraniowym w Seattle podczas sesji nagraniowej zespołu Deftones, który zaprosił muzyka do udziału w utworze „Headup” wydanym na albumie Around the Fur[3]. Piosenka była poświęcona osobie pasierba Maxa Cavalery, Dany „D-Low” Wellsa (syn Glorii Cavalery z jej poprzedniego związku), a Max był autorem wprowadzającego riffu w tym utworze[7]. Rok potem utwór i słowa w nim zawarte („soul fly”) stały się genezą powstania jego nowego zespołu[7]. W pierwotnym zamierzeniu Soulfly nie miał to być zespół w klasycznym rozumieniu stałych członków, lecz formacja w której założyciel pozostaje w niej nieprzerwanie, ale zmieniają się jego pozostali muzycy, co miało zapewniać świeżość i postępującą nowość[8]. Jednocześnie muzyk przyjął plemienny charakter całego projektu, bliski jemu od wydania albumu Roots z 1996[7].

Początkowo, jeszcze nie nazwany projekt, w 1997 był oparty na jammowaniu muzyków[8]. Nazwę swojej nowej grupy Soulfly ujawnił Cavalera spontanicznie w wywiadzie telewizyjnym po występie z Deftones w Paryżu[9]. Do projektu zaprosił muzyków, którymi byli kolejno: basista Marcelo Dias (były specjalista od oświetlenia przy Sepulturze) i perkusista Roy Mayorga (występował poprzednio w Horn i Nausea) i Lucio Maia vel Jackson Bandeira (Nação Zumbi)[5][9]. Razem odbywali próby w Phoenix (w tym mieście mieszkał Cavalera), zaś w nagraniach materiału demo uczestniczyli też dwaj członkowie Nação Zumbi, odpowiedzialni za bębny[10]. Zawierające dwie piosenki demo („Eye for an Eye” i „Primitive”) zostało natychmiast zaakceptowane przez wytwórnie Roadrunner Records[11]. Został podpisany kontrakt i rozpoczęto nagrania w studio Indigo Ranch w kalifornijskim Malibu (tak samo jak Roots)[12][3]. Producentem albumu był Ross Robinson, a miksowaniem zajmował się Andy Wallace (tak samo jak w przypadku Roots)[13]. Całe wydawnictwo, nazwane Soulfly i wydane 21 kwietnia 1998, zostało poświęcone pamięci Dany „D-Low” Wellsa[14]. Na albumie pojawiło się wielu gości, m.in. muzycy Fear Factory, Limp Bizkit, Chino Moreno[15]. W pierwszych latach działalności silne piętno na twórczości zespołu odcisnęła śmierć wspomnianego Wellsa, któremu dedykowane były albumy i poświęcane poszczególne utwory grupy. Od pierwszego albumu na każdym kolejnym pojawiał się utwór instrumentalny po tytułem „Soulfly” i nazywany kolejnymi liczbami, w zamierzeniu Cavalery mający być akustyczną improwizacją[16]. Po wydaniu płyty Soulfly koncertował do końca 1998 i w 1999[16]. Po powrocie do Brazylii uczestniczącego w nagraniach gitarzysty prowadzącego Lucio Maia, do udziału w trasie koncertowej został zaangażowany Logan Mader[17][3]. W 1998 Soulfly występował na Ozzfest, grając w Wielkiej Brytanii i w Ameryce[17][3].

Następnie doszło do zmian w składzie: Madera zastąpił Mikey Doling (znany wówczas z występów w punk rockowym zespole Snot), Mayorgę zastąpił Joe Nunez[18]. W odnowionym składzie latem 2000 muzycy odbyli amerykańską cześć koncertów objazdowego festiwalu Ozzfest, grając jako gwiazda na drugiej scenie[3][19]. W utworze „Bleed” kilkakrotnie wystąpił wokalista Disturbed, David Draiman[19]. 26 września 2000 ukazał się drugi album Soulfly zatytułowany Primitive[3][20]. Nagrania zostały zrealizowane w studiu nagraniowym The Saltmine Studio Oasis w mieście Mesa we współpracy z producentem muzycznym Tobym Wrightem[3]. Gościnnie na płycie wystąpili m.in. wokaliści Tom Araya (Slayer), Corey Taylor (Slipknot), Chino Moreno (Deftones) i Sean Lennon (syn Johna Lennona)[3][21]. Ze względu na sporą liczbę gości płyta bywała krytykowana, podobnie jak za to, że zarzucano jej styl nu metalu[22]. Wydawnictwo dotarło do 32. miejsca listy Billboard 200 w Stanach Zjednoczonych sprzedając się w nakładzie 226 569 egzemplarzy[23]. W ramach promocji muzycy zagrali liczne koncerty w Wielkiej Brytanii, Rosji oraz innych krajach europejskich. Koncerty Soulfly poprzedzały występy zespołu Glassjaw[3]. W 2001 grupa koncertowała na trasie Back to the Primitive[19].

W październiku 2001 Nunez odszedł z zespołu i dołączył do pochodzącej z Chicago formacji Striping The Pistol[3]. Na stanowisko perkusisty natomiast powrócił Mayorga[3][24]. 25 czerwca 2002 ukazał się kolejny album zatytułowany [25]. Na płycie tradycyjnie pojawili się gościnnie inni muzycy, m.in. wokalista Cristian Machado z grupy Ill Niño. W utworze „Tree of Pain”, poświęconym pamięci Dany Wellsa, zaśpiewał jego brat Richie Cavalera[26]. Limitowana wersja wydawnictwa zawierała m.in. interpretacji utworów z repertuaru grup Black Sabbath, Pailhead i Sacred Reich. Trzeci w dorobku artystycznym zespołu album był promowany podczas koncertów z thrash metalową grupą Slayer w ramach festiwali Extreme Steel[3]. Kolejne koncerty jako headliner muzycy zagrali w Europie[3]. Jesienią odbyły się kolejne koncerty w Stanach Zjednoczonych wraz z zespołami Will Haven i Dwonthesun[3]. W grudniu Soulfly zagrał także w Japonii i Australii wraz z Hatebreed[3].

Na przestrzeni stycznia i lutego 2003 roku muzycy udali się do Europy, gdzie dali szereg koncertów[3]. Wkrótce potem z Soulfly odeszli Mayorga, Doling i Dias[27][28]. Funkcję perkusisty ponownie objął Joe Nunez[27][29]. Ponadto do grupy dołączyli gitarzysta Marc Rizzo, wcześniej związany z Ill Niño (wcześniej w Ill Niño)[28] i basista Bobby Burns (znany z występów w Primer 55)[29]. 30 marca 2004 został wydany album Prophecy[3][29]. Partie gitary basowej na rejestrowanym albumie nagrał Dave Ellefson z Megadeth, który także wystąpił w teledysku „Prophecy” oraz zagrał z grupą kilka koncertów[30]. Materiał na płytę był tworzony w zrębach w USA, a dopracowywany w Serbii[28] (wraz z tradycyjnym zespołem ludowym oraz grupą muzyczną EyesBurn). Wydawnictwo zawierało oprócz nowych kompozycji dodatkowe nagrania zrealizowane podczas Hultsfred Festiwal w Szwecji w 2001 roku[3]. Prophecy prezentowało rozwiniętą formułę muzyki prezentowanej dotychczas przez zespół[3]. Ponadto na flecie i kobzie zagrał Ljubomir Dimtrijevic[3]. Zdaniem Cavalery był to jego początek do thrash metalu[31]. W kwietniu 2004 muzycy zagrali w Stanach Zjednoczonych wraz z zespołami E-Town Concrete i Sworn Enemy[3]. Czwarty album był promowany również podczas letnich koncertów wraz z grupą Ill Niño[3]. W listopadzie ukazała się płyta projektu gitarzysty zespołu Marca Rizzo zatytułowana Committee of Thirteen. Natomiast Soulfly zaanonsowało koncerty z grupą Morbid Angel które odbyły się w styczniu 2005 roku[3]. W kwietniu zespół udał się do Rosji gdzie zagrał w Moskwie, Kaliningradzie, Nowogrodzie i Petersburgu[3].

Tony Campos, 2013

W 2004 przygotowywano materiał na DVD, zatytułowane The Song Remains Insane i wydane 1 marca 2005[31]. 4 października 2005 został wydany piąty album Soulfly zatytułowany Dark Ages[3][32]. Według Maxa Cavalery na nazwę albumu (tytułowe mroczne czasy) i jego wydźwięk wpływ wywarły morderstwo jego przyjaciela, gitarzysty Dimebaga Darrella (8 grudnia 2004)[33] oraz nagła śmierć jego wnuka, Mosesa (syn Christiny tj. jego pasierbicy), który zmarł 10 grudnia 2004 w Serbii[34]. Muzycznie treść płyty stanowił mocniejszy powrót do thrash metalu[35]. Poza USA lider Max Cavalera dokonywał nagrań na album w Rosji, Serbii, we Francji (Soulfly V), w Turcji (meczet)[36]. W Stanach Zjednoczonych płyta zadebiutowała na 155. miejscu listy Billboard 200 sprzedając się w przeciągu tygodnia w nakładzie 8500 egzemplarzy[3]. W październiku i listopadzie zespół występował wspomagany przez zespoły Throwdown, Bloodsimple i Incite[3]. W 2006 roku Soulfly wystąpił w Europie wraz z zespołem Skindred[3]. Kolejne koncerty odbyły się na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych. Muzycy zagrali także na Download Festival w Castle Donington w Wielkiej Brytanii[3]. 20 kwietnia 2007 zespół wystąpił po raz pierwszy w Ameryce Południowej w ramach Estadio Pepsi Music w Buenos Aires[3]. PromującDark Ages na kilku kontynentach Soulfly grał u boku Deftones czy Korn[37].

23 lipca 2008 ukazał się szósty album Soulfly zatytułowany Conquer[38]. Gościnnie na płycie wystąpił członek Morbid Angel David Vincent, który zaśpiewał w utworze „Blood Fire War Hate”[3][39]. Specjalna edycja wydawnictwa zawierała dodatkową płytę DVD z zapisem koncertu z 13 lipca 2005 roku w warszawskim klubie Stodoła[3]. W Stanach Zjednoczonych płyta dotarła do 66. miejsca listy Billboard 200 sprzedając się w nakładzie 8400 egzemplarzy w przeciągu tygodnia od dnia premiery[3]. Grupa promowała album w Ameryce i w Europie, na trasach z zespołami The Haunted, Devastation

26 maja 2010 premierę miał siódmy album grupy zatytułowany Omen[40] (według innej wersji 18 maja 2010[41]). W opinii Maxa był to trzecia i ostatnia część trylogii albumów Soulfly[41]. W opinii Maxa był to trzecia i ostatnia część trylogii albumów Soulfly[41]. On sam był producentem tej płyty[42]. W nagraniach utworów bonusowych na płycie wzięli udział również synowie Maxa Cavalery: Zyon który zagrał na perkusji w interpretacji utworu "Refuse/Resist" z repertuaru Sepultury oraz Igor, który również zagrał na perkusji w utworze "Your Life, My Life" z repertuaru formacji Excel[43]. Udział tego pierwszego ma wymiar symboliczny, jako że w pierwotnej wersji "Refuse/Resist" na płycie Chaos A.D. (1993), we wstępie do tego utworu wykorzystano zapis bicia jego serca w łonie matki[44][45][43].

W lipcu 2010 z zespołu odszedł basista Bobby Burns, tory kilka lat wcześniej przeszedł wylew krwi do mózgu, po czym na nowo musiał się uczyć gry, zaś po wydaniu Omen stracił zapał do dalszego udziału w zespole, a ponadto podczas trasy koncertowe umieszczał w internecie relacje wideo psujące reputację grupy[46][47]. Jego miejsce, na czas zaplanowanych tras koncertowych, zajął Johny Chow, współpracujący z Maxem Cavalerą także w projekcie muzycznym Cavalera Conspiracy[48]. W 2011 roku w miejsce Chowa funkcję basisty objął Tony Campos znany z występów w grupie Static-X[49]. W połowie 2011 grupę opuścił jej długoletni perkusista Joe Nunez, a jego miejsce objął David Kinkade (członek zespołu Divine Empire, Borknagar, w przeszłości także Malevolent Creation)[50].

We wrześniu 2011 Soulfly nagrywał nowy, ósmy w dorobku album. Premiera albumu pt. Enslaved odbyła się 13 marca 2012[51]. Powstał on duchu death metalu[52]. Na płycie gościnnie pojawili się Dez Fafara, który stworzył wspólny utwór z Maxem Cavalerą[53]. Album promował teledysk do utworu „World Scum”[54]. Ponadto na płycie znalazł się kolejny utwór poświęcony pamięci Dany Wellsa, zaś wystąpili w nim – po pierwszy – wszyscy trzej synowie Maxa: Igor i Richie (śpiew) oraz Zyon (perkusja). W październiku 2012 roku podczas trasy koncertowej opuścił grupę dotychczasowy perkusista David Kinkade, który postanowił zrezygnować zupełnie z kariery muzycznej[55][50]. Obowiązki perkusisty koncertowego objął syn Maxa Cavalery, Zyon[56].

W maju 2013 grupa podpisała kontrakt z wytwórnią płytową Nuclear Blast[57]. W dniach 30 września 2013 i 4 października 2013 nakładem tejże wytwórni ukazał się dziewiąty album Soulfly, zatytułowany Savages[58]. 14 sierpnia 2015 wydano dziesiątą płytę pt. Archangel[59]. We wrześniu 2015 ogłoszono, że nowym basistą Soulfly został Mike Leon (znany wcześniej z formacji Havok)[60]. 19 października 2018 premierę miał jedenasty krążek, zatytułowany Ritual[61].

Pomimo religijnych konotacji w twórczości grupy, Max Cavalera przyznał w 2015, że Soulfly nie jest zespołem chrześcijańskim[62]. Zanegował także jego rzekomy religijny fanatyzm, mimo tego że ma przywiązanie do Boga, wyrażając je np. w dedykacji Bogu płyty Soulfly z 1998[16].

Muzycy[edytuj | edytuj kod]

Zyon Cavalera, 2013
David Kinkade, 2012

Obecny skład zespołu[edytuj | edytuj kod]

Muzycy koncertowi[edytuj | edytuj kod]

  • Dave Ellefson – gitara basowa (2004)
  • Dan Lilker – gitara basowa (2006)
  • Johny Chow – gitara basowa (2010–2011)
  • Juan Karlos Lora German – perkusja (2013, 2014, 2015)
  • Igor Cavalera – gitara basowa (2015)[63]

Byli członkowie zespołu[edytuj | edytuj kod]

  • Jackson Banderia – gitara (1997-1998)
  • Marcelo Dias – gitara basowa (1997-2003)
  • Logan Mader – gitara (1998-1999)
  • Roy Mayorga – perkusja (1997-1999, 2002-2003)
  • Mikey Doling – gitara (1999-2003)
  • Bobby Burns – gitara basowa (2003-2010)
  • Joe Nunez – perkusja (2000-2001, 2003-2011)
  • David Kinkade – perkusja (2011–2012)
  • Tony Campos – gitara basowa (2011-2015)
Oś czasu

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Albumy[edytuj | edytuj kod]

Tytuł Dane dot. albumu Pozycja na liście Sprzedaż Certyfikat
USA
[64]
AUS
[65]
AUT
[66]
BEL
[67]
FIN
[68]
FRA
[69]
GER
[70]
NLD
[71]
SWI
[72]
UK
[73]
POL
[74]
Soulfly
  • Data: 21 kwietnia 1998
  • Wydawca: Roadrunner Records
79 33 28 12 18 14 29 27 16
Primitive
  • Data: 26 września 2000
  • Wydawca: Roadrunner Records
32 26 28 20 22 20 16 39 76 45 22
  • Data: 25 czerwca 2002
  • Wydawca: Roadrunner Records
46 24 12 27 28 14 44 43 61 40
Prophecy
  • Data: 30 marca 2004
  • Wydawca: Roadrunner Records
82 49 15 53 38 24 51 39 103 33
Dark Ages
  • Data: 4 października 2005
  • Wydawca: Roadrunner Records
155 41 19 64 49 29 68 44 126
Conquer
  • Data: 29 lipca 2008
  • Wydawca: Roadrunner Records
66 19 16 17 20 39 15 33 19 64
Omen
  • Data: 26 maja 2010[79]
  • Wydawca: Roadrunner Records
73 38 19 50 44 58 13 42 15 100
Enslaved
  • Data: 13 marca 2012[80]
  • Wydawca: Roadrunner Records
83 40 32 59 98 38 66 36
Savages
  • Data: 4 października 2013
  • Wydawca: Nuclear Blast
84 48 83 39 91 41 48
Archangel
  • Data: 14 sierpnia 2015
  • Wydawca: Nuclear Blast
130 41 31 28 22 66 19 33 11 57
Ritual
  • Data: 18 października 2018
  • Wydawca: Nuclear Blast
22 47 27 147 19 22
„–” album nie był notowany.

Albumy wideo[edytuj | edytuj kod]

Tytuł Dane dot. albumu Pozycja na liście
USA
[82]
AUT
[83]
The Song Remains Insane
  • Data: 1 marca 2005
  • Wydawca: Roadrunner Records
15 5

Minialbumy[edytuj | edytuj kod]

Tytuł Dane dot. albumu Pozycja na liście
UK
[73]
Tribe
  • Data: 21 stycznia 1999
  • Wydawca: Roadrunner Records
85
Blood Fire War Hate
  • Data: 9 lutego 2009
  • Wydawca: Roadrunner Records
„–” album nie był notowany.

Ścieżki dźwiękowe[edytuj | edytuj kod]

Tytuł Dane dot. albumu Uwagi
Zdjęcia Ginger
  • Data: 13 listopada 2001[84]
  • Wydawca: Roadrunner Records
  • różni wykonawcy

Single[edytuj | edytuj kod]

Tytuł Rok Pozycja na liście Album
UK
[73]
FIN
[85]
„Bleed” 1998 83 8 Soulfly
„Umbabarauma” 83
„Tribe” 1999
„Back to the Primitive” 2000 Primitive
„Seek 'N' Strike „ 2002
„Prophecy” 2004 Prophecy
„Frontlines” 2006 Dark Ages
„Unleash” 2008 Conquer
„Rise of the Fallen” 2010 Omen
„World Scum” 2012 Enslaved
„Bloodshed” 2013 Savages
„We Sold Our Souls to Metal” 2015 Archangel
„–” singel nie był notowany.

Teledyski[edytuj | edytuj kod]

Tytuł Rok Reżyseria
„Bleed” 1998 Thomas Mignone
„Back to the Primitive” 2000
„Seek 'n' Strike” 2002 Christoffer Salzgeber
„Prophecy” 2004 The Good Guys Company
„Roots Bloody Roots” (live) 2005 Kimo Proudfoot
„Carved Inside” Miloš Đukelić[86]
„Frontlines” Miloš Đukelić[87]
„Innerspirit” 2006 Tomasz Dziubiński[88]
„Unleash” 2008 Robert Sexton[89]
„Rise of the Fallen” 2010 Dale „Rage” Resteghini[90]
„World Scum” 2012 Thomas Mignone[91]
"Archangel” 2015 Robert Sexton[92]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Soulfly (ang.). metalstorm.net. [dostęp 2012-05-02].
  2. a b c Encyclopaedia Metallum – Soulfly (ang.). metal-archives.com. [dostęp 2012-05-02].
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai Soulfly Biography (ang.). musicmight.com. [dostęp 2010-01-16].
  4. a b c Greg Prato: Soulfly Biography (ang.). allmusic.com. [dostęp 2009-10-30].
  5. a b Artist: Soulfly (ang.). mtv.com. [dostęp 2010-01-16].
  6. Moje 2013 ↓, s. 153-154.
  7. a b c Moje 2013 ↓, s. 155.
  8. a b Moje 2013 ↓, s. 154.
  9. a b Moje 2013 ↓, s. 156.
  10. Moje 2013 ↓, s. 157.
  11. Moje 2013 ↓, s. 156, 157.
  12. Moje 2013 ↓, s. 157-158.
  13. Moje 2013 ↓, s. 158, 160.
  14. Moje 2013 ↓, s. 161.
  15. Moje 2013 ↓, s. 159.
  16. a b c Moje 2013 ↓, s. 162.
  17. a b Moje 2013 ↓, s. 163.
  18. Moje 2013 ↓, s. 164-165.
  19. a b c Moje 2013 ↓, s. 171.
  20. Moje 2013 ↓, s. 170.
  21. Moje 2013 ↓, s. 166-170.
  22. Moje 2013 ↓, s. 170-171.
  23. a b Metal/Hard Rock Album Sales In The US As Reported By SoundScan – Apr. 30, 2002 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2010-01-16].
  24. Moje 2013 ↓, s. 173.
  25. Moje 2013 ↓, s. 175.
  26. Moje 2013 ↓, s. 174.
  27. a b Poważne zmiany w Soulfly. rockmetal.pl. [dostęp 2010-01-20].
  28. a b c Moje 2013 ↓, s. 178.
  29. a b c Moje 2013 ↓, s. 179.
  30. Moje 2013 ↓, s. 180.
  31. a b Moje 2013 ↓, s. 181.
  32. Moje 2013 ↓, s. 185.
  33. Max Cavalera: 'I'm Not Preaching To Anybody What They Should Be Or What They Should Not Be'. blabbermouth.net, 2015-10-03. [dostęp 2015-10-06].
  34. Moje 2013 ↓, s. 182-183.
  35. Moje 2013 ↓, s. 183.
  36. Moje 2013 ↓, s. 184-185.
  37. Moje 2013 ↓, s. 186.
  38. Moje 2013 ↓, s. 196.
  39. Moje 2013 ↓, s. 195.
  40. SOULFLY: More Video Shoot Details Revealed (ang.). blabbermouth.Net. [dostęp 2010-04-29].
  41. a b c Moje 2013 ↓, s. 200.
  42. Moje 2013 ↓, s. 201-202.
  43. a b Moje 2013 ↓, s. 202.
  44. Omen (ang.). soulfly.com. [dostęp 2010-05-24].
  45. SEPULTURA LYRICS. Chaos A.D. (1993) (ang.). darklyrics.com. [dostęp 2010-05-41].
  46. SOULFLY Parts Ways With Bassist – July 18, 2010 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2010-07-21].
  47. Moje 2013 ↓, s. 202-203.
  48. SOULFLY Confirms Bassist's Departure, Recruits CAVALERA CONSPIRACY's CHOW For Upcoming Tours – July 19, 2010 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2010-07-21].
  49. Nowy basista Soulfly. muzyka.wp.pl. [dostęp 2011-07-01].
  50. a b Moje 2013 ↓, s. 203.
  51. Zniewolony Soulfly (pol.). muzyka.interia.pl. [dostęp 2012-03-21].
  52. Moje 2013 ↓, s. 205.
  53. DEVILDRIVER Frontman To Guest On New SOULFLY Album – Sep. 30, 2011 (ang.). roadrunnerrecords.com. [dostęp 2011-09-30].
  54. SOULFLY Taps Director THOMAS MIGNONE For 'World Scum' Video – Jan. 5, 2012 (ang.). roadrunnerrecords.com. [dostęp 2012-01-07].
  55. SOULFLY Drummer DAVID KINKADE To Play His Final Show In Bangkok – Oct. 17, 2012 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-03-26].
  56. Zyon Cavalera zabębni w Soulfly. magazynperkusista.pl. [dostęp 2013-03-26].
  57. SOULFLY – unterzeichnen bei Nuclear Blast! (niem.). nuclearblast.de. [dostęp 2013-05-08].
  58. SOULFLY: 'Savages' Track Listing, Guest Singers Revealed (ang.). blabbermouth.net, 2013-07-24. [dostęp 2020-11-01].
  59. Chad Childers: SOULFLY REVEAL ‘ARCHANGEL’ TRACK LISTING, ARTWORK + RELEASE DATE. loudwire.com, 2015-06-05. [dostęp 2020-11-01].
  60. https://www.nuclearblast.de/en/label/music/band/news/details/4031520.3004901.soulfly-announce-new-bass-player.html (ang.). nuclearblast.de, 2015-09-17. [dostęp 2020-11-02].goły link w tytule
  61. SOULFLY: 'Ritual' Album Details Revealed; First Single, 'Evil Empowered', Now Available. blabbermouth.net, 2018-08-10. [dostęp 2020-11-01].
  62. Max Cavalera: 'I'm Not Preaching To Anybody What They Should Be Or What They Should Not Be'. blabbermouth.net, 2015-10-03. [dostęp 2015-10-06].
  63. Scott Munro: SOULFLY ANNOUNCE UK TOUR (ang.). teamrock.com. [dostęp 2015-07-04].
  64. Soulfly Billboard Chart History (ang.). billboard.com. [dostęp 2015-07-26].
  65. Australian charts portal – Search for: Soulfly > Album. australian-charts.com. [dostęp 2008-09-14].
  66. Hitparade Österreich – Suche nach: Soulfly > Alben (niem.). austriancharts.at. [dostęp 2008-09-14].
  67. Ultratop Belgian Charts – Search for: Soulfly > Album. ultratop.be. [dostęp 2008-09-14].
  68. Discography Soulfly. finnishcharts.com. [dostęp 2008-09-14].
  69. Les charts français – Recherche pour: Soulfly > Album (fr.). lescharts.com. [dostęp 2008-09-14].
  70. Chartverfolgung / Soulfly / Longplay (niem.). Musicline.de. [dostęp 2008-09-14].
  71. Dutch charts portal – Zoeken naar: Soulfly > Album (niderl.). dutchcharts.nl. [dostęp 2008-09-14].
  72. Swiss charts portal – Search for: Soulfly > Album. swisscharts.com. [dostęp 2008-09-14].
  73. a b c Soulfly UK Chart History (ang.). officialcharts.com. [dostęp 2015-08-28].
    Chart Log UK: 1994–200. Zobbel. [dostęp 2009-02-19].
    Soulfly UK Chart (ang.). chartstats.com. [dostęp 2012-03-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-22)].
  74. Oficjalna Lista Sprzedaży Związku Producentów Audio Video. olis.onyx.pl. [dostęp 2009-10-11].
    Oficjalna Lista Sprzedaży Związku Producentów Audio Video. olis.onyx.pl. [dostęp 2009-10-11].
    OLiS – sprzedaż w okresie 23.10.2000 – 29.10.2000. olis.onyx.pl. [dostęp 2014-01-05].
  75. RIAA – Gold & Platinum: Soulfly. Recording Industry Association of America, 2005-11-16. [dostęp 2008-09-14].
  76. Certified Awards. British Phonographic Industry, 2002-09-20. [dostęp 2008-09-14].
  77. Sludge Scans For June & July 2002 (ang.). metalsludge.tv. [dostęp 2015-08-25].
  78. a b c d e SOULFLY's 'Savages' Cracks U.S. Top 100 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2015-08-25].
  79. SOULFLY: More Video Shoot Details Revealed (ang.). roadrunnerrecords.com. [dostęp 2010-03-16].
  80. Zniewolony Soulfly. muzyka.interia.pl. [dostęp 2011-12-08].
  81. Matt Brown: Metal By Numbers 8/26: BFMV, Soulfly fly high (ang.). metalinsider.net. [dostęp 2015-08-27].
  82. Top Music Video – The Song Remains Insane. W: Billboard [on-line]. Nielsen Business Media, 19 marca 2005. [dostęp 19 lutego 2009].
  83. Musik-DVDs Top 10 (niem.). W: austriancharts.at [on-line]. Hung Medien, 10 kwietnia 2005. [dostęp 19 lutego 2009].
  84. Ginger Snaps (ang.). soundtrackcollector.com. [dostęp 2012-03-21].
  85. Soulfly Finnish Singles CHart (ang.). finnishcharts.com. [dostęp 2015-08-28].
  86. Frontlines. W: MTV [on-line]. MTV Networks, 25 października 2005. [dostęp 22 lutego 2009].
  87. Frontlines. W: MTV [on-line]. MTV Networks, 25 października 2005. [dostęp 22 lutego 2009].
  88. Frontlines. W: MTV [on-line]. MTV Networks, 25 października 2005. [dostęp 22 lutego 2009].
  89. Unleash. W: MTV [on-line]. MTV Networks, 3 lipca 2008. [dostęp 22 lutego 2009].
  90. SOULFLY: 'Rise Of The Fallen' Video Released (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2015-09-03].
  91. Soulfly's New Video Is Coming! (ang.). roadrunnerrecords.com. [dostęp 2012-02-16].
  92. SOULFLY RELEASE “ARCHANGEL” MUSIC VIDEO; NEW ALBUM WORLDWIDE CHART POSITIONS REVEALED (ang.). bravewords.com. [dostęp 2015-09-03].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]