Stanisław Juszczakiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Juszczakiewicz
„Kornik” „Stanisław Kornik” „Kuba” „Preisner” „Stanisław”
podpułkownik podpułkownik
Data i miejsce urodzenia 21 października 1897
Bielsko-Biała
Data i miejsce śmierci 10 listopada 1967
Londyn
Przebieg służby
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Orzel AK.jpg Armia Krajowa
Jednostki 20 Pułk Piechoty Cesarstwa Austriackiego
1 pułk strzelców podhalańskich
4 pułk strzelców podhalańskich
Stanowiska dowódca plutonu
dowódca kompanii
adiutant
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
Wojna polsko-czechosłowacka
Wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Medal Wojska

Stanisław Juszczakiewicz ps. „Kornik”, „Stanisław Kornik”, „Kuba”, „Preisner”, „Stanisław” (ur. 21 października 1897 w Bielsku-Białej, zm. 10 listopada 1967 w Londynie) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Jakuba, urzędnika podatkowego i Marii z domu Waszkan[1]. Nauki pobierał w gimnazjum w Lidzie, Oświęcimiu, Gimnazjum św. Anny w Krakowie oraz w Wadowicach w którym otrzymał świadectwo dojrzałości. Służył od października 1915 w armii austriackiej, po ukończeniu w czerwcu 1916 szkoły oficerów rezerwy w Opawie dowodził plutonem 20 pułku piechoty[1]. Dostał się we wrześniu tego samego roku do niewoli rosyjskiej, skąd zbiegł w lipcu 1917 i służył nadal w 20 pp dowodząc plutonem i kompanią na froncie włoskim. Był chory na malarię, a leczył się w szpitalach w Tolmezzo i w Opocznie.

W Wojsku Polskim od listopada 1918, a służył początkowo na stanowisku dowódcy plutonu i kompanii 1 pułku strzelców podhalańskich na froncie śląskim i w wojnie polsko-radzieckiej będąc dwukrotnie ranny[1]. Od lutego do czerwca 1921 był absolwentem Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie, a od sierpnia dowódca kompanii szkolnej 28 Batalionu Celnego (Straży Granicznej) w Słobódce na granicy łotewskiej. Dowódca kompanii od sierpnia 1923 w 4 pułku strzelców podhalańskich, a od września instruktor-dowódca plutonu w batalionie szkolnym DOK V Kraków w Niepołomicach. Dowódca plutonu od lipca 1925, a następnie adiutant 2 Batalionu KOP „Bereźne” na Wołyniu. Był przeniesiony w 1930 do 25 pułku piechoty, w którym był kolejno dowódcą kompanii karabinów maszynowych, referentem mobilizacyjnym, obwodowym komendantem PW i dowódcą batalionu od kwietnia 1937[1].

W czasie kampanii wrześniowej 1939 pełnił obowiązki dowódcy I batalionu 25 pułku piechoty 7 Dywizji Piechoty Armii „Kraków”.

Od października 1939 w konspiracji w SZP-ZWZ-AK[2]. Pełnił początkowo obowiązki szefa sztabu dowództwa wojewódzkiego SZP – Komendy Okręgu Łódź ZWZ i inspektora łódzkiego pod pseudonimem „Preisner”[1]. Od sierpnia do września 1940 po odwołaniu Okulickiego do Warszawy pełnił funkcję komendanta Okręgu Łódź ZWZ-AK pod pseudonimami „Kornik” i „Stanisław Kornik”. W czasie jednej z podróży do Warszawy w grudniu 1941 został zatrzymany na granicy Generalnego Gubernatorstwa, ale udało mu się zbiec. Został przeniesiony do Warszawy w maju 1942 i po kpt. Jerzym Antoszewiczu „Iwo” został szefem Biura Personalnego i zastępcą ppłk. Antoniego Sanojcy „Kortuma”[3]. Odtąd używał pseudonimu „Kuba”, a w lutym 1943 przekazał funkcję szefa Biura Personalnego ppłk. Janowi Gorazdowskiemu „Wolańskiemu”[1]. Aż do wybuchu Powstania Warszawskiego pełnił funkcję zastępcy szefa Oddziału I sztabu KG, prowadząc m.in. sprawy scaleniowe oddziałów NOW. Po utworzeniu Grupy „Północ” w czasie powstania został 8 sierpnia 1944 r. dowódcą Zgrupowania „Kuba”[4] oraz dowódcą zachodniego odcinka obrony Starego Miasta[1]. 13 sierpnia ciężko ranny przekazał dowodzenie mjr. Gustawowi Billowiczowi „Sośnie”. Wywieziony ze szpitalem po kapitulacji oddziałów powstańczych, przebywał w Oflagach Sandbostel i Lubeka.

29 kwietnia 1945 uwolniony z niewoli niemieckiej przez oddziały brytyjskie był od maja do czerwca komendantem polskich obozów wojskowych i byłych jeńców w rejonie Hanoweru[5]. Przebywał w lipcu 1945 w Obozie Zbornym Nr 1 w Paryżu, a w sierpniu przybył do Londynu. Od listopada 1945 był przez wiele lat przewodniczący nowo utworzonej Głównej Komisji Weryfikacyjnej AK przy Sztabie Głównym w Londynie. Członek Komitetu Organizacyjnego Koła AK od grudnia, a od jego I Zjazdu w marcu 1947 był członkiem Głównego Sądu Koleżeńskiego[6]. Od 1956 członek Rady Naczelnej, a od 1962 przewodniczący Głównego Sądu Koleżeńskiego. 10 listopada 1967 zmarł w Londynie i został pochowany na cmentarzu Streatham Vale w Londynie[5].

Był od 1925 żonaty z Anną z domu Woronowicz i miał pasierbicę Eugenię (ur. 1918) zamężną Woyna-Gwiaździńską, zamieszkałą w Gdańsku-Oliwie oraz syna Mieczysława (ur. 1926), nauczyciela zamieszkałego w Londynie[5].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Andrzej Krzysztof Kunert: Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1945 T.1. Warszawa: 1987, s. 95.
  2. Zaprzysiężony przez ppłk. Leopolda Okulickiego.
  3. Szef Oddziału I Organizacyjnego sztabu KG AK.
  4. Po mjr. Olgierdzie Ostkiewicz-Rudnickim „Sienkiewiczu”.
  5. a b c d Andrzej Krzysztof Kunert: Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1945 T.1. Warszawa: 1987, s. 96.
  6. Do maja 1949 i ponownie od stycznia 1950.
  7. Rozkaz Naczelnego Wodza L.755 z 18 sierpnia 1944
  8. Dekret Wodza Naczelnego L. 2949 z 17 maja 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 21, poz. 828
  9. Rozkaz Dowódcy AK L.496 z 28 września 1944

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Krzysztof Kunert: Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1945 T.3. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991, s. 95–96. ISBN 83-211-0758-3.
  • Marek Ney-Krwawicz: Komenda Główna Armii Krajowej 1939-1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1990, s. 438. ISBN 83-211-1055-X.