Szkoła Podchorążych Piechoty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szkoła Podchorążych Piechoty
Oficerska Szkoła Piechoty
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1917
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód Offiziers-Aspiranten-Schule
Dowódcy
Pierwszy kpt. Marian Kukiel
Działania zbrojne
rozbrajanie Niemców w listopadzie 1918 r.
Organizacja
Dyslokacja Ostrów Mazowiecka
Zegrze
Rodzaj sił zbrojnych wojska lądowe
Rodzaj wojsk piechota
Podległość Inspektorat Wyszkolenia Polskiej Siły Zbrojnej

Szkoła Podchorążych Piechoty (SPPiech.) – szkoła kształcąca kandydatów na oficerów piechoty Polskiej Siły Zbrojnej („Polnische Wehrmacht”) w latach 1917–1918 i Wojska Polskiego w latach 1918–1939.

Szkoła Podchorążych Polskiej Siły Zbrojnej[edytuj | edytuj kod]

Grupa podchorążych – 30 stycznia 1918 r., Ostrów-Komorowo

Geneza[edytuj | edytuj kod]

W lipcu 1917 r. większość pochodzących z Królestwa żołnierzy Polskiego Korpusu Posiłkowego odmówiło złożenia przysięgi na wierność Niemiec, wskutek czego zostali internowani. Żołnierze którzy złożyli przysięgę, weszli w skład Polskiej Siły Zbrojnej. W celu stworzenia korpusu oficerskiego dla tej formacji pod koniec sierpnia 1917 r. w Ostrowie Łomżyńskim (nazwa w okresie zaborów, potem Ostrów Mazowiecka) na podstawie rozkazu gen. Felixa von Barth, szefa Inspekcji Wyszkolenia przy Wodzu Naczelnym Polskiej Siły Zbrojnej, utworzona została szkoła podchorążych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie zarządzenia Naczelnego Dowódcy Polskiej Siły Zbrojnej generała Hansa Hartwiga von Beselera z dnia 28 sierpnia 1917 roku został zorganizowany kurs aspirantów oficerskich w składzie dwóch plutonów po 30 słuchaczy. Celem kursu było dostarczenie „nauczycieli w mustrze i strzelaniu, gimnastyce i szermierce, jako dowódców sekcji i plutonów”. Meldunek o wynikach egzaminu wstępnego miał być złożony do dnia 25 września 1917 roku. Komenda Polskiego Korpusu Posiłkowego przydzieliła kadrę dla tego kursu, wyznaczając jednocześnie komendanta Szkoły kapitana Sztabu Generalnego Mariana Kukiela. Kadra początkowo składa się z dwóch oficerów (podoficerów nie było)[1].

Szkołę aspirantów dyslokowano w Ostrowi Mazowieckiej, oddając jej do dyspozycji budynek (pierwszy w kierunku od Ostrowi) przy szosie ostrołęckiej w sektorze północno-zachodnim. Pierwszy rozkaz szkolny wyszedł w dniu 2 września 1917 roku. Kpt. Marian Kukiel proponuje gen. Barthowi zmianę nazwy na „Szkoła podchorążych”. Kadra oficerska Szkoły Podchorążych składała się z następujących oficerów: Komendant Szkoły – kpt. Kukiel, adiutant i oficer instruktor – ppor. Marian Porwit, oficer nauczyciel – por. Eugeniusz Elzenberg. Jako doradców przydzielono trzech oficerów niemieckich (jeden kapitan i dwóch podporuczników). Szkoła dzieliła się na dwa plutony; każdy pluton na dwie drużyny, zwane sierżanctwami. Plutony były oddziałami wyszkolenia, którymi dowodzili oficerowie; najstarszy z uczniów jako podoficer służbowy plutonu był pomocnikiem oficera. Uczniów na pierwszym kursie było 60.

W dniu 29 września 1917 roku szkoła została przeniesiona do Zegrza i zakwaterowana w koszarach południowych. Od dnia 1 listopada rozpoczęły się nowe kursy. 3 listopada 1917 roku szkoła wróciła do Ostrowi Mazowieckiej do budynku leżącym po przeciwnej stronie szosy naprzeciwko budynku, w którym Szkoła mieściła się poprzednio. W dniu 6 grudnia 1917 roku pierwszych 12 uczniów zostaje mianowanych podchorążymi.

Pierwszy program szkolny z dnia 9 marca 1918 roku: miesięcznie były ustalone następujące zajęcia: służba polowa – 30 godzin, taktyka – 28 godzin, terenoznawstwo – 30 godzin,, umocnienia polowe – 16 godzin, balistyka – 16 godzin, organizacja wojska – 16 godzin, służba podoficera i oficera – 20 godzin, prawo karne i wojskowe – 6, korespondencja wojskowa – 20 godz, obsługa karabinów maszynowych – 24 godz. nauka o broni – 6. Wykłady zajmują 17 godzin tygodniowo, ćwiczenia praktyczne – 21 godzin.

Szkolenie[edytuj | edytuj kod]

W szkole kształcili żołnierze pochodzący z 2 i 3 pułku piechoty Legionów. Początkowo utworzono kompanię szkolną, później rozbudowaną w batalion. Nauka trwała od 5 do 9 miesięcy, w zależności od rodzaju broni. Program szkolenia opracowali Niemcy. Około połowa czasu szkoleniowego poświęcona była musztrze i szermierce. Na wyszkolenie bojowe nie zwracano większej uwagi. Niemcy nie byli zainteresowani tym aby Polacy zdobywali wiedzę taktyczną i znajomość nowoczesnego uzbrojenia. Podchorążowie składali przysięgę na wierność Królestwu Polskiemu, a także na braterstwo broni z armią niemiecką i austro-węgierską. Podchorążym wpajano ideologię prusko-niemiecką, wychowywano w duchu przyjaźni do Niemiec i wierności władzom okupacyjnym. Na początku 1918 szkołę ukończyło 233 absolwentów.

Kadra[edytuj | edytuj kod]

Kadra rekrutowała się z Polskiego Korpusu Posiłkowego (PKP). W jej skład wchodzili: kpt. Marian Kukiel – komendant Szkoły, oraz porucznicy Marian Porwit i E. Elzenberg. Przydzielono też trzech oficerów niemieckich jako doradców.

Szkoła Podchorążych Piechoty (1918-1939)[edytuj | edytuj kod]

Odznaka szkoły (instruktorska)
Odznaka szkoły (absolwencka)
Odznaka szkoły wykonana z blachy „puszkowej” w Oflagu X C Lubeka

Na początku 1918 r. zwierzchnictwo nad Szkołą przejęła Królewsko-Polska Komisja Wojskowa, a z jej ramienia ppłk Leon Berbecki.

W początkach kwietnia 1918 roku szkoła przeniesiona została ponownie pod Ostrów do budynku koszar artyleryjskich (wraz ze Szkołą Podoficerską). 28 lipca 1918 odbył się uroczysty akt zamknięcia roku szkolnego[2][3]. W początkach sierpnia 1918 roku został wydany przez Szkołę I dokładny program szkoły, który obejmował przedmioty praktyczne i teoretyczne. Do przedmiotów praktycznych zaliczono wyszkolenie osobiste, wyszkolenie dowódcy oraz wyszkolenie ucznia, jako podoficera funkcyjnego i jako instruktora, natomiast przedmiotami teoretycznymi były: dzieje wojskowości, geografia wojskową, taktyka, służba polowa, terenoznawstwo, umocnienia polowe, naukę o broni, wojskowe prawo karne, organizacja wojska, zasady służby oficera, karabiny maszynowe, higiena, nauka o koniu, język niemiecki lub rosyjski.

W dniach odzyskiwania niepodległości, słuchacze szkoły wspólnie z oddziałami Polskiej Organizacji Wojskowej, rozbroili Niemców w Ostrowi Mazowieckiej.

9 listopada ppor. Jerzy Kulczycki, ppor. Kramarczyk i sierż. pchor. Lucjan Świtaj wyjechali służbowo do Warszawy. 12 listopada podjęli pertraktacje z niemiecką Radą Żołnierską 1 Szpitala Fortecznego, w skład której wchodziło 2 marynarzy, podoficer liniowy i sanitariusz[a], o przejęciu obiektu bez walki, w zamian za ewakuację rannych żołnierzy niemieckich. Od 20 listopada szkoła pod nazwą Szkoła Podchorążych[4] przejmuje budynki. Szkoła była również nazywana Wojenną Szkołą Podchorążych Piechoty. W dniu 17 listopada 1918 r. pod Białymstokiem ginie w walce ppor. Czermak Bronisław wychowanek Szkoły i jest pierwszym bohaterem Szkoły, który zapoczątkował listę poległych wychowanków szkoły – pochowany został w Ostrowi Mazowieckiej. Na stanowisku komendanta nowo utworzonej szkoły pozostał, przybyły z Ostrowi, płk Marian Kukiel.

W dniu 23 grudnia 1918 r. nadano odznakę pamiątkową Szkoły. Rysunek odznaki projektował artysta podchorąży Karol Kuźmiński. Odznaka wyobrażała tarczę w postaci stylizowanego orła polskiego w koronie zygmuntowskiej, orzeł trzymał w szponach naramienniki według kroju z 1917 r. z koroną i literami S.P., nałożonymi. Rozmiar odznaki 4cm. szerokości, 5cm. wysokości, barwy oksydowanego srebra. Odznaki na odwrocie numerowane były liczbami według spisu wychowanków Szkoły, przy czym pierwsze 14 miały numery rzymskie, pozostałe – arabskie.

Do szkoły przyjmowano ochotników ze środowiska cywilnego, szeregowych i podoficerów z byłych armii zaborczych oraz uczniów z austriackich szkół wojennych.

Utworzono trzy bataliony podchorążych. Jeden batalion szkolili instruktorzy francuscy, według własnego programu, a dwa pozostałe polscy instruktorzy, korzystając ze wzorów armii niemieckiej. W listopadzie 1919 roku do szkoły przyjęto słuchaczy Szkoły Podchorążych Armii Polskiej we Francji.

Spośród słuchaczy rekrutowała się pierwsza kompania wartownicza Belwederu, gdy 29 listopada 1918 r. wprowadził się doń Naczelnik Państwa Józef Piłsudski. Stałą służbę wychowankowie pełnili codziennie do 22 grudnia 1919 r. Później tylko w dniu swojego święta, tj. 29 listopada. W latach wojny 1917–1920 szkoła prowadziła przyspieszone szkolenie, w związku z bardzo dużymi potrzebami frontów na kadrę dowódczą. Łącznie szkołę opuściło w tym okresie około 3517 oficerów. Z chwilą zakończenia wojny polsko-bolszewickiej rozpoczęto szkolenie w cyklu trzyletnim. 1 sierpnia 1921 roku utworzono w szkole kurs roczny (unitarny) dla kandydatów, którzy zamierzali pozostać w zawodowej służbie wojskowej w stopniu oficerskim. Absolwenci kursu otrzymywali stopień podchorążego oraz prawo wstępu do szkół oficerskich innych rodzajów wojsk. We wrześniu 1922 utworzono przy Szkole Podchorążych pierwszy rocznik Oficerskiej Szkoły Piechoty z dwuletnim cyklem szkolenia.

W piątek 4 maja 1923 szkołę wizytował marszałek Francji Ferdynand Foch[5].

Podczas przewrotu majowego batalion szkoły opowiedział się po stronie legalnego rządu. 28 września tego roku szkołę ponownie przeniesiono do Ostrowi Mazowieckiej[6]. 12 października tego roku istniejące równolegle dwie szkoły – Oficerską Szkołę Piechoty i Szkołę Podchorążych, połączono pod wspólną nazwą „Oficerska Szkoła Piechoty”.

9 sierpnia 1928 Minister Spraw Wojskowych przemianował Oficerską Szkołę Piechoty na Szkołę Podchorążych Piechoty, Kurs Szkoły Podchorążych w Oficerskiej Szkole Piechoty na Kurs Unitarny w Szkole Podchorążych Piechoty, Batalion Oficerskiej Szkoły Piechoty na Batalion Szkoły Podchorążych Piechoty. Swoją dotychczasową nazwę zachował Batalion Szkoły Podchorążych[7].

15 października 1929 Kurs Unitarny w SPPiech rozpoczął rok szkolny w koszarach w Różanie.

16 października 1929 Minister Spraw Wojskowych zatwierdził nową organizację Szkoły Podchorążych Piechoty[8]:

  • Komenda szkoły
  • Kwatermistrzostwo
  • kompania administracyjna
  • batalion unitarny
  • dwa bataliony podchorążych piechoty
  • szwadron luzaków

Stan etatowy szkoły liczył 118 oficerów, 419 szeregowych, 37 urzędników, 24 niższych funkcjonariuszy oraz 176 koni wierzchowych i 52 konie pociągowe.

20 października komendant Szkoły wprowadził numerację rzymską pododdziałów szkolnych:

  • I baon – II rocznik SPPiech,
  • II baon – I rocznik SPPiech,
  • III baon – Kurs Unitarny SPPiech w Różanie.

W kwietniu 1937 roku zlikwidowano batalion unitarny, a do szkoły przyjmowano wyłącznie absolwentów dywizyjnych kursów podchorążych rezerwy.

Szkoła obchodziła swoje święto 29 listopada na pamiątkę przygotowanego przez tajny związek niepodległościowy, potocznie nazywany Sprzysiężeniem Wysockiego i pod wodzą ppor. Piotra Wysockiego, ataku na Belweder – 29 listopada 1830 roku. W dniu swego święta podchorążowie zaciągali, w historycznych mundurach, wartę w Belwederze.

W 1939 Szkoła wystawiła 114 i 116 Pułki Piechoty (Rezerwowe), które walczyły w kampanii wrześniowej.

Tradycje i rodowód szkoły[edytuj | edytuj kod]

Podchorążowie SPP Ostrów Mazowiecka – lata 30. XX w.
Ppor. Stanisław Domagalski[b] - w latach 1932-1938 oficer 14 pułku piechoty, w marcu 1939 r. (już w stopniu porucznika) dowodził jednym z plutonów w 8 kompanii Szkoły Podchorążych Piechoty.
Podchorążowie SPP (promowani 1933) – nauka własna
Podchorążowie SPP (promowani 1933) – czyszczenie broni
Popiersie Piotra Wysockiego w Łazienkach, do 1939 stojące na terenie szkoły
  • Szkoła Rycerska – założona w 1765 przez króla Stanisława Augusta
  • Szkoła Podchorążych Piechoty Królestwa Kongresowego
  • Szkoła Podchorążych Polskiej Siły Zbrojnej[9]
  • Warszawska Szkoła Podchorążych Piechoty[10] (1919 – 1926)

Kadra szkoły[edytuj | edytuj kod]

Komendanci szkoły[edytuj | edytuj kod]

Zastępcy komendanta[edytuj | edytuj kod]

Dyrektorzy nauk[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy batalionów[edytuj | edytuj kod]

Kadra szkoły[edytuj | edytuj kod]

Podoficerowie[edytuj | edytuj kod]

Absolwenci szkoły[edytuj | edytuj kod]

Polska Siła Zbrojna (1917-1918)[edytuj | edytuj kod]

Klasa „A”, 1 września 1917 – 24 stycznia 1918

  • Ryszard Mański (lok. 1)
  • Stanisław Tylicki (lok. 2)
  • Jerzy Kramarczyk (lok. 3)
  • Jerzy Kulczycki (lok. 4)
  • Jan Rzepecki (lokata 15)
  • Seweryn Monasterski (lok. 18)
  • Franciszek Wielgut (lok. 19) ppłk, komendant Korpusu Kadetów Nr 1
  • Jacek Englicht (lok. 20)
  • Lucjan Gurdziel (lok. 21)
  • Antoni Rudnicki (lok. 22)
  • Kazimierz Pakowski (lok. 23)
  • Edmund Kupść (lok. 24) 13 IX 1918 Warszawa
  • Czesław Antoni Krzoszwski[12] (lok. 25)
  • Wincenty Wnuk (lok. 27)
  • Tadeusz Wardejn-Zagórski (lok. 33)
  • Erazm Kupść (lok. 34)
  • Franciszek Trojan (lok. 39) † 2 IX 1950 Olivos, Argentyna
  • Antoni Chojnowski (lok. 40)
  • Władysław Jakubiak (lok. 41)
  • Wojciech Wierzbowski (lok. 42)
  • Bolesław Kałka (lok. 43)
  • Tadeusz Kuberski (lok. 44)
  • Wiktor Lenartus-Paprocki (lok. 45) † 29 IV 1919 Fabianiszki, adiutant 1 pp Leg.

Klasa „B” 1 lutego – 18 lipca 1918

Klasa „C” (klasa I) 1 października 1917 – 18 lipca 1918

Klasa „D” (klasa II) 28 października – 9 listopada 1918

  • Stanisław Siemieński (lok. 1)
  • Napoleon Ressan (lok. 2)
  • Franciszek Lipiński (lok. 3)
  • Tadeusz Wallich (lok. 11)
Klasa „E” (klasa III)

Nauka trwała od 13 maja do 23 listopada 1918. Dowódcą klasy był por. Stanisław Kara. Naukę ukończyło 85 absolwentów[13]. 20 maja 1919 kilku absolwentów zostało mianowanych z dniem 1 maja 1919 na stopień podporucznika[14]

Klasa „F” (klasa 8.)

Nauka trwała od 20 października 1918 do 24 maja 1919. Dowódcą klasy był por. Stefan Rowecki. Naukę ukończyło 73 absolwentów[15]. 12 czerwca 1919 absolwenci zostali mianowani z dniem 1 grudnia 1919 podporucznikami[16].

Klasa „J” (klasa 6.) 9 listopada – 13 grudnia 1918

1918-1921[edytuj | edytuj kod]

Klasa „G” (klasa 10.)

Nauka trwała od 27 października 1918 do 14 czerwca 1919. Dowódcą klasy był ppor. Sadowski. Szkołę ukończyło 67. absolwentów[17]. 15 lipca Naczelny Wódz mianował z dniem 15 czerwca tego roku absolwentów szkoły na stopień podporucznika[18].

Klasa „H” (klasa 11.) 22 listopada 1918 – 14 czerwca 1919
Klasa „K” (klasa 12.)

Nauka trwała od 9 stycznia do 2 lipca 1919. Dowódcą klasy był por. Mieczysław Tasiecki. Szkołę ukończyło 70. absolwentów[19]. Naczelny Wódz 3 września 1919 mianował absolwentów podporucznikami w piechocie z dniem 1 września 1919[20]. Gwiazdką przy nazwisku oznaczono absolwentów, którzy zostali przydzieleni do Inspektoratu Wojsk Lotniczych.

  • Stanisław Rajkowski * kontr. (lok. 1)
  • Ignacy Kalinowski (lok. 2)
  • Klemens Porwit (lok. 3)
  • Jan Światłowski (lok. 4)
  • Bolesław Jastrzębski (lok. 5)
  • Olgierd Tuśkiewicz * (lok. 21)
  • Stanisław Wolfram * (lok. 30)
  • Karol Orłoś * (lok. 34)
  • Marian Sioda * (lok. 40)
  • Władysław Zaczkiewicz * (lok. 46)
  • Zygmunt Bem * (lok. 54)
  • Józef Łuczak (lok. 70)
Klasa „L” (klasa 7.)

Nauka trwała od 3 stycznia do 21 marca 1919. Dowódcą klasy był por. Seweryn Łańcucki. Naukę ukończyło 74 absolwentów[21].

  • Jerzy Strzałkowski (lok. 1)
  • Zenon Wypychowski (lok. 2)
  • Wacław Zielonka (lok. 3)
  • Lucjan Gawroński (lok. 14)
  • Karol Szellenberg (lok. 15)
  • Julian Piasecki (lok. 16)
  • Leon Bąkowski (lok. 30)
  • Józef Chyliński (lok. 74)
Klasa „M” (klasa 13.) 10 marca – 1 października 1919 (123. absolwentów)
Klasa „N” (klasa 9.)

Nauka trwała od 24 marca do 9 czerwca 1919. Dowódcą klasy był por. Seweryn Łańcucki. Szkołę ukończyło 91. absolwentów[22]. 21 czerwca 1919 Naczelny Wódz Józef Piłsudski mianował absolwentów klasy „N” podporucznikami z dniem 1 czerwca 1919[23].

Klasa 15.

Nauka trwała od 3 lipca do 1 listopada 1919. Dowódcą klasy był por. Roman Szymański. Ukończyło klasę 158 absolwentów[24]. 9 grudnia 1919 absolwenci zostali mianowani z dniem 1 grudnia 1919 podporucznikami[25].

31 stycznia 1920 Naczelny Wódz zmienił zasady mianowania absolwentów Szkoły Podchorążych określone w dekrecie z 31 stycznia 1919 w ten sposób, że:
  • absolwentów szkoły po zdaniu przez nich egzaminów Departament IV MSWojsk. mianował podchorążymi i odsyłał do wyznaczonych oddziałów,
  • mianowania podchorążych liniowych lub przydzielonych do Szkół, jako instruktorów na podporuczników następowały automatycznie po czterech miesiącach służby w oddziale i były przeprowadzane przez MSWojsk.,
  • mianowania absolwentów szkół podchorążych wojsk i służby technicznej i specjalnych na podporuczników następowało po ukończeniu Szkoły Podchorążych Piechoty i szkoły specjalnej broni lub służby oraz odbyciu czterech miesięcy służby w oddziałach bądź na etacie danej broni lub służby[26].
Klasa 18. „Obrońcy Lwowa”

Nauka trwała od 22 sierpnia 1919 do 31 stycznia 1920. Dowódcą klasy był por. Jan Szymanowicz. Ukończyło klasę 155 absolwentów[27]. 87 absolwentów zostało mianowanych podporucznikami piechoty z dniem 1 kwietnia 1920 roku[28].

  • Witold Trojanowski (lok. 1)
  • Jan Pawłowski (lok. 2)
  • Edward Alfons Stark (lok. 42)
  • Stanisław Giziewicz (lok. 43)
  • Czesław Twardowski (lok. 126)
Klasa 19. „Jazdy”

Nauka trwała od 10 września do 6 grudnia 1919. Dowódcą klasy był por. Zawadzki. Szkołę ukończyło 38 absolwentów[29].

Klasa 20.

Nauka trwała od 1 października 1919 do 1 czerwca 1920. Dowódcą klasy był ppor. Jan Szymanowicz. Szkołę ukończyło 104 absolwentów[30]. Naczelny Wódz 14 października 1920 mianował 94 absolwentów podporucznikami w piechocie z dniem 1 października 1920[31].

  • Aleksander Kawałkowski (lok. 1)
  • Kazimierz Kozłowski (lok. 2)
  • Kazimierz Lewicki (lok. 3)
  • Jerzy Podoski (lok. 15)
  • Henryk Żelewski (lok. 30)
  • Stanisław Rudzki †9 VIII 1920 (lok. 31)
  • Aleksander Kozubowski (lok. 104)
Klasa 21. „Lotnicza”

Nauka trwała od 8 października do 20 grudnia 1919. Dowódcą klasy był por. Seweryn Łańcucki. Szkołę ukończyło 48 absolwentów[29].

Klasa 22.

Nauka trwała od 10 października 1919 do 31 marca 1920. Dowódcą klasy był por. Wilczyński. Szkołę ukończyło 139 absolwentów[32].

  • Stanisław Grabski (lok. 1)
  • Stanisław Maks (lok. 2)
  • Antoni Czyżewski (lok. 3)
  • Franciszek Wilkoń (lok. 21)
  • Mikołaj Bagiński (lok. 139)
Klasa 23. „Jazdy”

Nauka trwała od 18 listopada 1919 do 1 marca 1920. Dowódcą klasy był por. Jan Rzepecki. Szkołę ukończyło 133 absolwentów[29].

  • Adam Chendyński
  • Bolesław Rymsza

16 lutego 1921 roku jedenastu absolwentów zostało mianowanych podporucznikami kawalerii z dniem 1 sierpnia 1920 roku[33].

Klasa 24. „Wojsk Łączności”

Nauka trwała od 3 grudnia 1919 do 31 stycznia 1920. Dowódcą klasy był por. Zygmunt Piwnicki. Szkołę ukończyło 35 absolwentów[29].

Klasa 25.

Nauka trwała od 15 lutego do 1 lipca 1920. Dowódcą klasy był por. Jan Rzepecki. Szkołę ukończyło 115 absolwentów[34]. Naczelny Wódz 9 listopada 1920 mianował 104 absolwentów podporucznikami w piechocie z dniem 1 listopada 1920[35]

  • Henryk Piątkowski (lok. 1)
  • Tadeusz Moszkowski (lok. 2)
  • Jan Kraus (lok. 3)
  • Ludwik Domoń (lok. 17)
  • Zygmunt Jarski (lok. 33)
  • Kazimierz Szczekowski (lok. 44)
  • Roman Starzyński (lok. 115)
Klasa 26. „Saperska”

Nauka trwała od 25 lutego do 16 lipca 1920. Dowódcą klasy był por. Zygmunt Piwnicki. Szkołę ukończyło 120 absolwentów[29].

Klasa 27. „Kawaleryjska”

Nauka trwała od 23 lutego do 20 czerwca 1920. Dowódcą klasy był ppor. Miłek. Szkołę ukończyło 156 absolwentów[29]. 16 lutego 1921 absolwenci zostali mianowani podporucznikami kawalerii z dniem 1 stycznia 1921[36].

  • Mieczysław Fidler (lok. 1)
  • Franciszek Cymmerman (lok. 2)
  • Karol Rakman (lok. 3)
  • Tadeusz Grzeżułko (lok. 16)
  • Zygmunt Dobrowolski (lok. 121)
Klasa 28. „Taborowa”

Nauka trwała od 1 lutego do 5 czerwca 1920. Dowódcą klasy był ppor. Klepaczko. Szkołę ukończyło 89 absolwentów[29]

Klasa 29. Zjednoczona polsko-białoruska

Nauka trwała od 7 kwietnia 1920 do 10 stycznia 1921. Dowódcą klasy był ppor. Stanisław Siemieński. Szkołę ukończyło 94 absolwentów, w tym 19 Białorusinów[29]

Białorusini

  • Michał Romanowicz (lok. 76)
  • Kazimierz Rodziewicz (lok. 77)
  • Józef Pawłowicz (lok. 78)
  • Anatoliusz Sawicz (lok. 79)
  • Sergiusz Masłowiec (lok. 80)
  • Michał Zaustinskij (lok. 81)
  • Sergiusz Piasecki (lok. 82)
  • Borys Artiuch (lok. 83)
  • Jan Tracewicz (lok. 84)
  • Władysław Kozłowski (lok. 85)
  • Eugeniusz Krajnik (lok. 86)
  • Igor Brzuchowiecki (lok. 87)
  • Konstanty Sycz (lok. 88)
  • Jan Usstowski (lok. 89)
  • Aleksander Zorow (lok. 90)
  • Mikołaj Pontus (lok. 91)
  • Józef Pawłowski (lok. 92)
  • Michał Downar (lok. 93)
  • Włodzimierz Łazarewicz (lok. 94)
Klasa 30.

Nauka trwała od 25 maja do 18 sierpnia 1920. Dowódcą klasy był mjr Seweryn Łańcucki. Szkołę ukończyło 125 absolwentów[37]. 19 stycznia 1921 123 absolwentów 30. klasy zostało mianowanych podporucznikami z dniem 15 grudnia 1920[38].

Klasa 31. im. Piotra Wysockiego

Nauka trwała od 20 lipca do 20 grudnia 1920. Dowódcą klasy był ppor. Miłek. Szkołę ukończyło 116 absolwentów[29]

Klasa 32. Obrońców Lwowa

Nauka trwała od 2 sierpnia do 20 listopada 1920. Dowódcami klasy byli rtm. Geisler i por. Zgrzebnicki. Szkołę ukończyło 103 absolwentów[29]

  • Stanisław Solecki (lok. 1)
  • Mieczysław Bicz (lok. 2)
  • Stanisław Loewenstamm (lok. 3)
  • Stefan Eysymontt (lok. 103)
Klasa 33. im. komendanta Józefa Piłsudskiego

Nauka trwała od 1 sierpnia 1920 do 1 stycznia 1921. Dowódcą klasy był ppor. Szymanowicz. Szkołę ukończyło 104 absolwentów[39]

  • Piotr Czapik (lok. 1)
  • Lucjan Łabentowicz (lok. 2)
  • Władysław Pomaski (lok. 3)
  • Jan Kluza (lok. 22)
  • Czesław Obtułowicz (lok. 35)
  • Marian Szeffer (lok. 97)
  • Franciszek Rozwadowski (lok. 102)
  • Ignacy Stryszyk (lok. 104)
Klasa 34. Ochotnicza Akademicka

Nauka trwała od 2 sierpnia do 31 października 1920. Dowódcą klasy był ppor. Wardejn. Szkołę ukończyło 108 absolwentów[40].

  • Stanisław Zegartowski (lok. 1)
  • Bernard Liebetanz (lok. 2)
  • Roman Zajączkowski (lok. 3)
  • Stanisław Strarz (lok. 108)
Klasa 35. samochodowa im. gen. Chudzyńskiego

Nauka trwała od 20 sierpnia do 19 października 1920. Dowódcą klasy był por. Pęczkowski. Szkołę ukończyło 115 absolwentów[40].

Klasa 36.

Nauka trwała od 27 września do 24 grudnia 1920. Dowódcami klasy byli por. Rzepecki i ppor. Aleksander Moyzes. Szkołę ukończyło 66 absolwentów[40].

Klasa 37. im. hetmana Stanisława Żółkiewskiego

Nauka trwała od 16 stycznia do 20 czerwca 1921. Dowódcą klasy był por. Antoni Wieniawski. Szkołę ukończyło 100 absolwentów[41]. 28 lipca 1921 minister spraw wojskowych mianował 50 absolwentów podchorążymi w piechocie z dniem 21 czerwca 1921[42].

  • Zbigniew Rzymowski (lok. 1)
  • Sylwester Węglarz (lok. 2)
  • Stanisław Zaćwilichowski (lok. 3)
  • Mikołaj Gonczor (lok. 98)
  • Bolesław Darasz (lok. 99)
  • Eugeniusz Czujko (lok. 100)
Klasa 38. im. ks. Józefa Poniatowskiego

Nauka trwała od 14 lutego do 21 czerwca 1921. Dowódcą klasy był por. Stanisław Siemieński. Szkołę ukończyło 79 absolwentów[43]. 28 lipca 1921 minister spraw wojskowych mianował 47 absolwentów podchorążymi z dniem 21 czerwca 1921, w tym 25 w piechocie i 22 w kawalerii[44].

1922-1939[edytuj | edytuj kod]

I promocja

Absolwentów tej promocji Prezydent RP mianował podporucznikami ze starszeństwem z 1 lipca 1923 roku[45], a minister spraw wojskowych wcielił do pułków piechoty[46]:

II promocja, starszeństwo z 1 lipca 1925
III promocja (w roku szkolnym 1923/1924 była to 54. klasa[47])

Absolwenci tej promocji zostali mianowani podporucznikami ze starszeństwem z 15 sierpnia 1926[48]

IV promocja, starszeństwo z 15 sierpnia 1927

W roku szkolnym 1924/1925 była to 55. klasa Szkoły Podchorążych licząca 295. uczniów. Kolejnymi dowódcami klasy byli porucznicy: Mikołaj Kamiński, Stanisław Żwirski i Kazimierz Czermak. 1 sierpnia 1926 pierwszy rok nauki zakończyło 120 uczniów. Dowódcą był kpt. Kazimierz Rudnicki. 15 sierpnia 1927 drugi rok nauki zakończyło 118 uczniów. Dowódcą był kpt. Piotr Parfianowicz[49]. 11 sierpnia 1927 Prezydent RP Ignacy Mościcki mianował 174. absolwentów Oficerskiej Szkoły Piechoty i Oficerskiej Szkoły dla Podoficerów podporucznikami ze starszeństwem z 15 sierpnia 1927 w korpusie oficerów piechoty[50]. Podane lokaty są lokatami ukończenia Oficerskiej Szkoły Piechoty i różnią się od podanych w zarządzeniu Prezydenta RP.

  • Stefan Piwiński (lok. 1)
  • Stefan Maciej Lewiński (lok. 2)
  • Stanisław Czupryna (lok. 3)
  • Antoni Szacki (lok. 14)
  • Jan Wojtal (lok. 57)
  • Stefan Leontowicz (lok. 118)
V promocja (w roku szkolnym 1925/1926 była to 56. klasa[51])

Absolwenci tej promocji zostali mianowani podporucznikami ze starszeństwem z 15 sierpnia 1928[52]

  • Józef Jan Mikuła (lok. 1)
  • Mieczysław Kacki (lok. 2)
  • Włodzimierz Michał Filleborn (lok. 3)
  • Józef Chyliński (lok. 28)
  • Izydor Gwoźdź (lok. 85)
  • Stanisław Marian Nawrocki (lok. 157)
  • Kazimierz Julian Sochanik (lok. 158)
VI promocja, starszeństwo z 15 sierpnia 1929
VII promocja (w roku szkolnym 1927/1928 była to 58. klasa im. Legionów Piłsudskiego[53])

Absolwenci tej promocji zostali mianowani podporucznikami ze starszeństwem z 15 sierpnia 1930[54]

VIII promocja (w roku szkolnym 1928/1929 była to 59. klasa[55])
Absolwenci tej promocji zostali mianowani podporucznikami ze starszeństwem z 15 sierpnia 1931[56]

Świadectwo ukończenia szkoły (IX promocja)
IX promocja „Nocy Listopadowej”

Naukę rozpoczęli 15 listopada 1929, jako uczniowie klasy 60.[57]
Absolwenci IX promocji zostali mianowani podporucznikami ze starszeństwem z 15 sierpnia 1932[58]

X promocja, starszeństwo z 15 sierpnia 1933
XI promocja

4 sierpnia 1934 roku Prezydent RP Ignacy Mościcki mianował absolwentów szkoły podporucznikami ze starszeństwem z 15 sierpnia 1934 roku w korpusie oficerów piechoty[59].

XII promocja, starszeństwo z 15 października 1935[60]
XIII promocja, starszeństwo z 15 października 1936[61]
XIV promocja, starszeństwo z 1 października 1937[62]
XV promocja 1 października 1938[63]
XVI promocja 1939


Sztandar[edytuj | edytuj kod]

7 czerwca 1921 roku Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz, Pierwszy Marszałek Polski Józef Piłsudski „w uznaniu zasług położonych przez warszawską Szkołę Podchorążych Piechoty około rozbudowy naszej armji narodowej oraz w uznaniu krwawych ofiar, poniesionych przez dzielnych wychowanków tej Szkoły, a celem pozostawienia następnym pokoleniom wychowanków widomego znaku, jak mają nadal trwać wiernie i karnie pod sztandarem służby zbrojnej Ojczyźnie, nadał jej chorągiew wzoru przepisanego ustawą dla chorągwi piechoty...”[64].

Sztandar był darem Towarzystwa Przyjaciół Szkoły Podchorążych. Prezesem Towarzystwa został książę Zdzisław Lubomirski, a wiceprezesem ówczesny komendant szkoły pułkownik Kazimierz Młodzianowski. Towarzystwo liczyło ponad 200 osób. Członkami towarzystwa był między innymi: Antoni Wieniawski, Stanisław Surzycki, generał Jan Jacyna, inżynier Brzeziński, redaktor Dębicki, mecenas Szumiński, ksiądz Jan Mauersberger, inżynier Dziewulski, Andrzej i Zofia Zalewscy oraz major Karol Hauke.

17 czerwca 1921 roku na dziedzińcu w Raszynie marszałek Polski Józef Piłsudski wręczył szkole chorągiew. W ceremoni wręczenia sztandaru wzięli udział podchorążowie klasy 37 i 38.

Obecnie sztandar znajduje się w Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Festungslazaret N. 1 mieścił się w budynku obecnej Kancelarii Premiera, wybudowanym w latach 1900–1903 dla elitarnego carskiego Korpusu Kadetów im. Aleksandra Suworowa według projektu Wiktora Junoszy-Piotrowskiego.
  2. Por. piech. Stanisław Domagalski - urodzony 03.02.1907 r. w miejscowości Babiec Piaseczny (powiat sierpecki), syn Józefa. Podporucznik z dniem 15.08.1932 r., awansowany do stopnia porucznika z dniem 01.01.1935 r. W latach 1932-1938 oficer 14 pułku piechoty, po ukończeniu kursu dowódców kompanii w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie przeniesiony do Szkoły Podchorążych Piechoty. W marcu 1939 r. pełnił funkcję dowódcy plutonu w 8 kompanii tejże szkoły. Jeniec oflagów II B Arnswalde i II C Woldenberg.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 290.
  2. Szkoła Podchorążych. „Kurjer Warszawski”, s. 3–4, nr 207 z 29 lipca 1918. 
  3. Zamknięcie roku szkolnego w Ostrowiu. „Głos Poranny”, s. 1, nr 210 z 29 lipca 1918. 
  4. Dz. Rozk. MSWojsk. nr 49, poz. 166 – 1919, dod. tjn. nr 14T do poz. 166.
  5. Drugi dzień pobytu Marszałka Focha, Polska Zbrojna Nr 121 z 5 maja 1923 r., s. 3.
  6. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 341.
  7. Dz. Rozk. M.S.Wojsk. Nr 22 z 09.08.1928 r., poz. 249.
  8. Dz. Rozk. M.S.Wojsk. Nr 32 z 16.10.1929 r., poz. 315.
  9. Kazimierz Bar: Akta Szkół Wojskowych Piechoty, Kawalerii i Artylerii z lat 1918–1939; Biuletyn Centralnego Archiwum Wojskowego Nr 3, 1971 – Szkoła Aspirantów Oficerskich.
  10. Nazwa szkoły podana za „Księga chwały piechoty” (metryka szkoły).
  11. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 24 lipca 1928 roku, s. 218.
  12. Zawodową służbę wojskową zakończył w stopniu majora. Był oficerem 77 pp, kawalerem KN i KW (dwukrotnie). Od 1932 roku piastował urząd burmistrza Grodziska Wlkp., a 1 maja 1935 roku został burmistrzem tymczasowym Nowego Tomyśla. Na tym stanowisku w 1938 roku został odznaczony Srebrnym KZ za zasługi na polu podniesienia stanu sanitarnego miasta. Kronika miejscowa i zamiejscowa. „Orędownik na powiat nowotomyski”. 53, s. 3, 1935-05-07. Nowy Tomyśl. 
  13. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 384, 433-434.
  14. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 59 z 29 maja 1919 roku, poz. 1865.
  15. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 384, 434-435.
  16. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 70 z 26 czerwca 1919 roku, poz. 2235.
  17. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 384, 435-436.
  18. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 80 z 26 lipca 1919 roku, s. 1830-1832.
  19. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 384, 438.
  20. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 90 z 25 września 1919 roku, s. 2162-2163.
  21. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 384, 439.
  22. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 384, 441-442.
  23. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 73 z 5 lipca 1919 roku, s. 1648-1649.
  24. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 384, 443-444.
  25. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 98 z 28 grudnia 1919 roku, poz. 4149.
  26. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 28 lutego 1920 roku, s. 131.
  27. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 384, 446-447.
  28. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 14 z 17 kwietnia 1920 roku, poz. 438.
  29. a b c d e f g h i j Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 384.
  30. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 384, 447-448.
  31. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 41 z 27 października 1920 roku, s. 1088-1090.
  32. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 384, 449-450.
  33. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 26 lutego 1921 roku, s. 332.
  34. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 384, 450-451.
  35. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 45 z 24 listopada 1920 roku, s. 1228-1230.
  36. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 26 lutego 1921 roku, s. 329-331.
  37. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 384, 454-455.
  38. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 29 stycznia 1921 roku, s. 156-158.
  39. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 385, 458-459.
  40. a b c Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 385.
  41. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 385, 460-461.
  42. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 31 z 6 sierpnia 1921 roku, s. 1269-1270.
  43. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 385, 461-462.
  44. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 31 z 6 sierpnia 1921 roku, s. 1270-1271.
  45. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 44 z 3 lipca 1923 roku, s. 438-440.
  46. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 52 z 29 lipca 1923 roku, s. 493-494.
  47. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 498–469.
  48. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 15 sierpnia 1926 roku, s. 259-260.
  49. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 386, 495–496.
  50. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 15 sierpnia 1927 roku, s. 245-246.
  51. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 386, 469-472, 496–497.
  52. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 15 sierpnia 1928 roku, s. 269–271, 277-279.
  53. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 386, 480–483, 500–503.
  54. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 15 sierpnia 1930 roku, s. 271-275.
  55. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 386, 484–487.
  56. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 15 sierpnia 1931 roku, s. 303–306, 310-313.
  57. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 386, 488–492.
  58. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 15 sierpnia 1932 roku, s. 343-347, 351-355, 358.
  59. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 15 sierpnia 1934 roku, s. 209-213.
  60. Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 6-11.
  61. Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 16-19.
  62. Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 24-28.
  63. Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 34-38.
  64. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 22 z 7 czerwca 1921 r., poz. 435.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
  • Stanisław Rutkowski: Zarys dziejów polskiego szkolnictwa wojskowego. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1970, seria: Biblioteka Wiedzy Wojskowej.
  • Mała Encyklopedia Wojskowa, t. 3, wyd. MON Warszawa 1970
  • Księga chwały piechoty, Departament Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1992.
  • Kazimierz Satora, Opowieści wrześniowych sztandarów, Instytut Wydawniczy „Pax”, Warszawa 1990, ​ISBN 83-211-1104-1​.
  • Kazimierz Bar, Akta Szkół Wojskowych Piechoty, Kawalerii i Artylerii z lat 1918–1939, Biuletyn Centralnego Archiwum Wojskowego Nr 3, Centralne Archiwum Wojskowe, Warszawa 1971.
  • Rzeczpospolita Podchorążacka, Kwartalnik Koła Przyjaciół Szkoły Podchorążych Piechoty w Komorowie.
  • Wacław Lenkiewicz, Andrzej Sujkowski, Hugo Zieliński: Księga Pamiątkowa 1830 – 29 XI 1930. Szkice z dziejów piechoty polskiej. Ostrów-Komorowo: Szkoła Podchorążych Piechoty, 1930.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935-1939. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2004. ISBN 978-83-7188-691-1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]