Stanisław Wałach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stanisław Wałach
pułkownik pułkownik
Przebieg służby
Siły zbrojne Gwardia Ludowa, Armia Ludowa
Stanowiska dowódca okręgu AL
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Późniejsza praca funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, prezes Gwardyjskiego Towarzystwa Sportowego "Wisła" Kraków
Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Order Krzyża Grunwaldu III klasy
Stanisław
Data urodzenia 30 kwietnia 1919
Data śmierci 12 stycznia 1999
Kierownik Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kielcach (p.o.)
Okres od 1 listopada 1954
do 1 stycznia 1955

Stanisław Wałach[1] (ur. 30 kwietnia 1919, zm. 12 stycznia 1999) – pułkownik WP, oficer Gwardii Ludowej i Armii Ludowej, dowódca Chrzanowskiego Okręgu AL, naczelnik Wydziału III Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Krakowie, kierownik WUdsBP w Kielcach, zastępca komendanta wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej ds Służby Bezpieczeństwa w Białymstoku i w Krakowie, członek Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej[2].

Życiorys[edytuj]

Syn Szczepana. Od jesieni 1942 partyzant oddziału GL im. Jarosława Dąbrowskiego dowodzonego przez Stanisława Barana. Od 1943 członek byczyńskiej grupy wypadowej, uczestniczył w akcjach kolejowych, m.in. w nocy z 24 na 25 listopada 1943 kierował wykolejeniem transportu wojskowego na odcinku Ciężkowice-Balin. Od 27 stycznia 1945 był zastępcą szefa, a od 20 kwietnia szefem Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Chrzanowie, od 1 lutego 1946 pełnił funkcję szefa PUBP w Limanowej, od 1 kwietnia 1947 szefa PUBP w Nowym Sączu. 1 września 1948 został naczelnikiem Wydziału III Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Krakowie, a 1 maja 1952 inspektorem przy kierownictwie WUBP w Krakowie. Od 24 listopada 1952 był słuchaczem Kursu Aktywu Kierowniczego przy MBP, od 12 sierpnia 1953 w dyspozycji dyrektora Departamentu Kadr MBP. Od 15 sierpnia 1953 był zastępcą szefa WUBP w Kielcach, od 1 listopada 1954 został p.o. szefa WUBP w Kielcach.

1 stycznia 1955 został zastępcą i p.o. kierownika WUdsBP w Kielcach, a od 1 grudnia 1955 szefem WUdsBP w Kielcach, od 22 listopada 1956 w dyspozycji dyrektora Departamentu Kadr i Szkolenia KdsBP. Od 16 stycznia 1957 zastępca komendanta wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej ds. Służby Bezpieczeństwa w Białymstoku, od 1 sierpnia 1959 II zastępca komendanta wojewódzkiego MO ds. SB w Krakowie, od 15 marca 1969 I zastępca komendanta wojewódzkiego ds. SB w Krakowie, od 3 września 1974 w dyspozycji dyrektora Departamentu Kadr SB Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Zwolniony z resortu 15 lutego 1976.

Autor dwóch książek pt. "Był w Polsce czas" i "Świadectwo tamtym dniom" wydanych w 1969 i 1976 r. ukazujących walkę o władzę w powojennej Polsce między komunistami a podziemiem zbrojnym[3][4].

Opinia wielu polskich komunistów o członkach polskiego podziemia zbrojnego różniła się od ich oceny wydanej przez Stanisława Wałacha, cyt.

Quote-alpha.png
Naszymi przeciwnikami byli ludzie niewątpliwie twardzi, zahartowani w walce i zmaganiach z przeciwnościami, odporni psychicznie i niebezpieczni, przebiegli, niekiedy z cenzusami. W argumentacji propagandowej nie ukazywali jednak szerszych horyzontów. Należeli do kategorii ludzi czynu i zadowalało ich monotonne wieszczenie, że walczą za Boga i Ojczyznę, a przeciw Żydom i komunistom.

[5].

W 1946 odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi[6], a w 1969 Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[7]. Otrzymał także Order Krzyża Grunwaldu III klasy.

W latach 1971r-1974r. był prezesem Gwardyjskiego Towarzystwa Sportowego "Wisła" Kraków.

Przypisy

  1. Także jako Stanisław Zdich-Wałach.
  2. Ryszard Terlecki, Tarcza i miecz komunizmu. Historia aparatu bezpieczeństwa w Polsce 1944-1990, Kraków 2007, s.370,
  3. Stanisław Wałach, Był w Polsce czas, Kraków 1969,
  4. Stanisław Wałach, Świadectwo tamtym dniom, Kraków 1969,
  5. Świadectwo tamtym dniom 1974 ↓, s. 220.
  6. Monitor Polski, nr 29, 1947.
  7. Dziennik Polski, rok XXV, nr 171 (7907), s. 2.

Linki zewnętrzne[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Wojciech Frazik, Filip Musiał, Mateusz Szpytma, Twarze krakowskiej bezpieki. Obsada stanowisk kierowniczych Urzędów Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa w Krakowie., Kraków 2006, s. 382-383. ISBN 83-89122-09-X
  • Józef Bolesław Garas, Oddziały Gwardii Ludowej i Armii Ludowej 1942-1945, Warszawa 1971.
  • Aleksander Mazur, Order Krzyża Grunwaldu 1943-1985, Warszawa 1988.
  • Stanisław Wałach: Świadectwo tamtym dniom. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1974.