Szeol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Szeol (hebr. שְׁאוֹל) – w Starym Testamencie, a przede wszystkim we wczesnym judaizmie, miejsce pobytu zmarłych, pozbawionych wszelkiej radości istnienia i życia.

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Niektórzy badacze przyjmują[potrzebne źródło], że pierwotnie słowo to znaczyło tyle, co „grób”, „cmentarz”, zaś późniejszy symbolizm (włącznie z bardzo późną, współczesną koncepcją innych rzeczywistości czy „zaświatów”) jest owocem wpływów zaratustriańskich, hellenistycznych i chrześcijańskich.

Ze względu na grecki zapis większości ksiąg Nowego Testamentu – słowo „szeol” przetłumaczone zostało na greckie hades. W niektórych polskich przekładach w miejscach słowa „szeol” pojawia się wyraz „otchłań”.

W mozaizmie okresu Starego Testamentu[edytuj | edytuj kod]

Stary Testament opisuje Szeol jako stan nieświadomości i zapomnienia. Przebywające w nim dusze są całkowicie pozbawione uczuć i pogrążone jakby we śnie.

Bo po śmierci nie pamięta się o Tobie, a w krainie umarłych [hebr. szeol],
któż Cię wysławiać będzie (Ps 6,6)[1])

Mimo iż zmarli nie mogą chwalić Boga, ani w żaden inny sposób Mu służyć, to ma On władze także w Szeolu.

To Pan daje śmierć i życie,
wtrąca do Szeolu i zeń wyprowadza. (1 Sm 2,6[1])

Szeol dotyczy wszystkich ludzi po śmierci – a nie jedynie dobrych lub złych. Jest on miejscem oczekiwania na przyjście Mesjasza i związanych z nim Sądu ostatecznego i zmartwychwstania prawowiernych żydów.

Hebrajskie słowo szeol występuje w Starym Testamencie 65 razy (najwięcej w Księdze Psalmów i Księdze Przysłów).

W judaizmie okresu hellenistycznego[edytuj | edytuj kod]

W judaizmie okresu Drugiej Świątyni, w przekładzie Siedemdziesięciu przetłumaczyli szeol na hades 65 razy[2]. W pierwszym wieku p.n.e. stary i nieokreślony Szeol ustępował miejsca dualistycznej wizji życia po śmierci, w której źli zostawali potępieni, a dobrzy udawali się na łona Abrahama[3][4]. Hades użyty jest w Nowym Testamencie 11 razy[5], gehenna 12 razy[6].

Szeol w chrześcijaństwie[edytuj | edytuj kod]

Z perspektywy Nowego Testamentu Szeol był więzieniem lub miejscem oczekiwania na zbawienie (1 Piotra 3,19). Zarówno odstępcy jak i ludzie wierni Bogu przebywali tam wspólnie pogrążeni w swoistym śnie. Jezus zapowiadał, że po swojej męce będzie głosił Ewangelię także umarłym (Jana 5,24-29), zaś w jednym ze świadectw ewangelicznych jest mowa o zmartwychwstaniu starotestamentowych wierzących po zmartwychwstaniu Jezusa (Mt 27,52-53).

W Kościele katolickim zdecydowanie przeważa myśl, iż od momentu zmartwychwstania Chrystusa Szeol jest opustoszały lub zamknięty, zaś duchy ludzi sprawiedliwych wędrują do Nieba. Po szeolu czyściec i piekło nie jest potrzebne dla sprawiedliwych (Łukasza 16,19-31, Apokalipsa 7,14, 20,13).

I ujrzałem umarłych - wielkich i małych - stojących przed tronem,
a otwarto księgi. I inną księgę otwarto, która jest księgą życia.
I osądzono zmarłych z tego, co w księgach zapisano, według ich czynów. (Ap 20,12[1])

Można także przyjąć, iż to właśnie Szeol stał się po zmartwychwstaniu Jezusa miejscem męki, gdyż w niektórych miejscach słowa szeol, hades, otchłań i piekło wydają się występować wymiennie.

Szeol u adwentystów[edytuj | edytuj kod]

Szeol dla adwentystów oznacza grób i cmentarz, ale umarli opuszczą go przy powtórnym przyjściu Chrystusa. Jest to miejsce nieświadomości i niewiedzy zgodnie ze słowami z księgi Kaznodziei Salomona (Kazn 9,5-10). Adwentyści bazują na pracach XIX-wiecznych teologów takich jak E.W. Bullinger i J.H. Pettingell[7]. Opowieść o bogaczu i Łazarzu z Łukasza 16,19-31 traktują jako przypowieść i twierdzą, że nie może być równocześnie dosłowna i figuratywna. Przypowieść napomina chciwość i szowinizm faryzeuszy. Adwentyści argumentują, że łono Abrahama nie jest dość duże, aby pomieścić wszystkich zbawionych. Niebo i piekło są zbyt daleko, aby ich mieszkańcy mogli się komunikować. Dusze zmarłych nie mogą mieć oczu, języków i ciała z jego fizycznymi potrzebami. Jezus zabezpieczył tę przypowieść przed niepożądanymi wnioskami. Wbrew popularnym wierzeniom niepobożni nie idą do piekła po śmierci, lecz dopiero „przy końcu świata”. Wyjdą aniołowie, wyłączą złych spośród sprawiedliwych, i wrzucą złych do ognia. Dopiero wtedy „będzie płacz i zgrzytanie zębów” (Mt 13,40-50)[8].

Szeol w doktrynie Świadków Jehowy[edytuj | edytuj kod]

Szeol w wyznaniu Świadków Jehowy uznawany jest jako symbol wspólnego grobu wszystkich ludzi. Ma to związek z uznawaniem śmierci jako momentu, w którym przestaje istnieć dusza czyli życie człowieka[9].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Cytaty według IV wydania Biblii Tysiąclecia, Wydawnictwo Pallottinum, ISBN 83-7014-218-4.
  2. Tadeusz Zieliński, Hellenizm a judaizm, Toruń 2000, s. 75.
  3. Kerrigan Michael, Historia śmierci, Warszawa 2009 s. 83.
  4. Sheol - Jewish Encyclopedia
  5. Ewangelia Mateusza 11,23, 16,18, Ewangelia Łukasza 10,15; 16,23 Dzieje Apostolskie 2,27; 2,31, 1 List do Koryntian 15,55 Księga Apokalipsy 1,18; 6,8; 20,13.14.
  6. Ewangelia Mateusza 5,22.29.30; 10,28; 18,9; 23,15.33; Ewangelia Marka 9,43.45.7; Łukasza 12,5; List Jakuba 3,6.
  7. Jonatan Dünkel: Hades, szeol i gehenna w Biblii. eliasz.pl, 1998.
  8. Jonatan Dünkel: Piekło: Czyżby Bóg był gorszy niż Hitler i Stalin?. maranatha.pl.
  9. Wnikliwe poznawanie Pism tom 2 ss. 855-856

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]