Szeroka Jaworzyńska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szeroka Jaworzyńska
Ilustracja
Szeroka Jaworzyńska widziana z Gerlacha
Państwo  Słowacja
Położenie Powiat Poprad Edytuj w Wikidanych
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 2210 m n.p.m.
Wybitność 172 m
Pierwsze wejście 1835
Johann Blasius z 2 osobami
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Szeroka Jaworzyńska
Szeroka Jaworzyńska
Ziemia49°12′32″N 20°08′11″E/49,208889 20,136389
Szeroka Jaworzyńska widziana z Jaworzyny Tatrzańskiej

Szeroka Jaworzyńska (słow. Javorinská Široká, Široká, niem. Široka, Siroka, Javoriner Siroka, węg. Siroka) – położony na terenie Słowacji rozłożysty masyw tatrzański rozdzielający Dolinę Białej Wody (Bielovodská dolina) od Doliny Jaworowej (Javorová dolina), a wliczając przyległe od północy regle – Dolinę Jaworową od całej Doliny Białki. Najwyższa kulminacja Szerokiej Jaworzyńskiej znajduje się na wysokości 2210 m n.p.m. W masyw wcinają się odgałęzienia dolin:

W północno-wschodnim ramieniu Szerokiej Jaworzyńskiej znajdują się kolejno:

W ramieniu północno-zachodnim leżą szczyty i przełęcze:

Szeroka Jaworzyńska jest położona w bocznej grani, na północ od Jaworowych Wierchów, łagodniejszej części Jaworowej Grani. Masyw powstał przez wypiętrzenie skał osadowych wypełniających tzw. depresję Szerokiej Jaworzyńskiej. Jądro krystaliczne, nasunięte na skały osadowe, tworzy wierzchołek góry[2]. Na dnie Doliny Szerokiej znajduje się jedyne w Tatrach, poza Mokrą Jamą, jeziorko krasoweCichy Staw (Tiché pleso), położony na wysokości 1753 m n.p.m.

W masywie znajduje się wiele jaskiń, w tym odkryta w 2004 roku najdłuższa obecnie znana jaskinia Tatr – Cień Księżyca.

Panorama rozciągająca się z masywu była propagowana już w 1844 przez Wilhelma Richtera.

Na szczycie Świstowej Góry okresowo działała kopalnia rudy żelaza (zamknięta w 1852 r.). Od 1887 r. rejon Szerokiej Jaworzyńskiej został objęty prywatną ochroną księcia Christiana Hohenlohego. Obecnie jest to ścisły rezerwat przyrody, niedostępny dla taterników i turystów.

Pierwsze odnotowane wejścia turystyczne:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część XV. Mały Jaworowy Szczyt – Szeroka Jaworzyńska. Warszawa: Sport i Turystyka, 1972.
  2. Zbigniew Kotański: Przewodnik geologiczny po Tatrach. Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne, 1971.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część XV. Mały Jaworowy Szczyt – Szeroka Jaworzyńska. Warszawa: Sport i Turystyka, 1972.
  2. Vysoké Tatry 1:25 000, podrobná turistická mapa. Harmanec: VKÚ, 2004. ISBN 80-8042-392-X.
  3. praca zbiorowa: Mapa geologiczna Tatr polskich. Skala 1:30 000. Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne, 1979.