Tiomersal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tiomersal
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C9H9HgNaO2S
Masa molowa 404,81 g/mol
Wygląd lekki, żółtawobiały, krystaliczny proszek[1]
Identyfikacja
Numer CAS 54-64-8
PubChem 16682923[2]
DrugBank DB11590[3]
Podobne związki
Podobne związki etylortęć, dimetylortęć, kwas tiosalicylowy
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC A03BA01,S01FA01
Stosowanie w ciąży kategoria X

Tiomersalmetaloorganiczny związek chemiczny, sól sodowa kwasu etylortęciotiosalicylowego, odznaczający się znaczną toksycznością. Substancja konserwująca używana w starszych typach szczepionek (choć nadal występuje w niektórych szczepionkach dla dzieci), niektórych maściach i innych postaciach leku. Ponadto w recepturze aptecznej jako konserwant leków okulistycznych. Bardzo rzadko jako lek przeciwgrzybiczy w dermatologii.

Mertiolat szybko i dobrze wchłania się po podaniu. Jest metabolizowany do etylortęci i kwasu tiosalicylowego, które następnie podlegają dalszym przemianom (ważne znaczenie ma tworzenie kompleksu z cysteiną) i wydaleniu. Etylortęć, w przeciwieństwie do bardziej szkodliwej dimetylortęci, nie wykazuje skłonności do bioakumulacji w organizmie człowieka. Jony rtęciowe Hg2+
, powstałe w wyniku częściowego metabolizmu etylortęci, pozostają w organizmie znacznie dłużej; czas całkowitej eliminacji z organizmu wynosi ok. 120 dni[6][7]. W tym czasie jony te mogą być m.in. metylowane i podlegać innym przemianom w znacznie bardziej toksyczne związki, np. metylortęć[7].

W jednym z badań przeprowadzonych w Norwegii wykazano występowanie alergii na thiomersal u 1,9% populacji w testach płatkowych[8], natomiast w badaniu w Niemczech stwierdzono uczulenie kontaktowe wśród 6,6% badanej populacji[9]. Związek ten wzbudza kontrowersje z powodu podejrzeń o przyczynianie się do rozwoju autyzmu[10], jednak nie znajduje to potwierdzenia w badaniach naukowych[11][12].

Przypisy[edytuj]

  1. a b Farmakopea Polska X, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276, ISBN 9788363724474.
  2. Tiomersal (CID: 16682923) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  3. Tiomersal (DB11590) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  4. a b c d Tiomersal (ZVG: 492342) (ang. • niem.) w bazie GESTIS, Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA). [dostęp 2017-10-15].
  5. a b c d Tiomersal (nr T5125) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. [dostęp 2017-10-15].
  6. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać T.W. Clarkson, The three modern faces of mercury, „Environmental Health Perspectives”, 110 (S-1), 2002, s. 11–23, DOI10.1289/ehp.02110s111, PMID11834460, PMCIDPMC1241144.
  7. a b Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji T.W. Clarkson, L. Magos, The toxicology of mercury and its chemical compounds, „Critical Reviews in Toxicology”, 36 (8), 2006, s. 609–662, DOI10.1080/10408440600845619, PMID16973445.
  8. Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji L.K. Dotterud, T. Smith-Sivertsen, Allergic contact sensitization in the general adult population: a population-based study from Northern Norway, „Contact Dermatitis”, 56 (1), 2007, s. 10–15, DOI10.1111/j.1600-0536.2007.00980.x, PMID17177703.
  9. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać W. Uter i inni, The prevalence of contact allergy differed between population-based and clinic-based data, „Journal of Clinical Epidemiology”, 57 (6), 2004, s. 627–632, DOI10.1016/j.jclinepi.2003.04.002, PMID15246132.
  10. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać S.D. Sugarman, Cases in vaccine court--legal battles over vaccines and autism, „The New England Journal of Medicine”, 357 (13), 2007, s. 1275–1277, DOI10.1056/NEJMp078168, PMID17898095.
  11. Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji A. Doja, W. Roberts, Immunizations and autism: a review of the literature, „Canadian Journal of Neurological Sciences”, 33 (4), 2006, s. 341–346, PMID17168158.
  12. Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji B. Taylor, Vaccines and the changing epidemiology of autism, „Child: Care, Health and Development”, 32 (5), 2006, s. 511–519, DOI10.1111/j.1365-2214.2006.00655.x, PMID16919130.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.