Tiomersal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tiomersal
Tiomersal Tiomersal
Tiomersal
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C9H9HgNaO2S
Masa molowa 404,81 g/mol g/mol
Wygląd jasnożółty proszek
Identyfikacja
Numer CAS 54-64-8
PubChem 16682923[1]
Podobne związki
Podobne związki etylortęć, dimetylortęć, kwas tiosalicylowy
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC A 03 BA 01
S 01 FA 01
Stosowanie w ciąży kategoria X

Tiomersalmetalooorganiczny związek chemiczny, sól sodowa kwasu etylortęciotiosalicylowego, odznaczający się znaczną toksycznością. Substancja konserwująca używana w starszych typach szczepionek (choć nadal występuje w niektórych szczepionkach dla dzieci), niektórych maściach i innych postaciach leku. Ponadto w recepturze aptecznej jako konserwant leków okulistycznych. Bardzo rzadko jako lek przeciwgrzybiczy w dermatologii.

Mertiolat szybko i dobrze wchłania się po podaniu. Jest metabolizowany do etylortęci i kwasu tiosalicylowego, które następnie podlegają dalszym przemianom (ważne znaczenie ma tworzenie kompleksu z cysteiną) i wydaleniu. Etylortęć, w przeciwieństwie do bardziej szkodliwej dimetylortęci, nie wykazuje skłonności do bioakumulacji w organizmie człowieka. Jony rtęciowe Hg2+, powstałe w wyniku częściowego metabolizmu etylortęci, pozostają w organizmie znacznie dłużej; czas całkowitej eliminacji z organizmu wynosi ok. 120 dni[4][5]. W tym czasie jony te mogą być m.in. metylowane i podlegać innym przemianom w znacznie bardziej toksyczne związki, np. metylortęć[5].

W jednym z badań przeprowadzonych w Norwegii wykazano występowanie alergii na thiomersal u 1,9% populacji w testach płatkowych[6], natomiast w badaniu w Niemczech stwierdzono uczulenie kontaktowe wśród 6,6% badanej populacji[7]. Związek ten wzbudza kontrowersje z powodu podejrzeń o przyczynianie się do rozwoju autyzmu[8], jednak nie znajduje to potwierdzenia w badaniach naukowych[9][10].

Przypisy

  1. Tiomersal – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. Tiomersal (ang. • niem.) w bazie IFA GESTIS. Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA). [dostęp 15-12-2009].
  3. Tiomersal (ang. • pol.) w katalogu produktów Sigma-Aldrich.
  4. TW. Clarkson. The three modern faces of mercury. „Environ Health Perspect”. 110 (S-1), s. 11-23, 2002. doi:10.1289/ehp.02110s111. PMID 11834460. 
  5. 5,0 5,1 TW. Clarkson, L. Magos. The toxicology of mercury and its chemical compounds. „Crit Rev Toxicol”. 36 (8), s. 609-662, 2006. doi:10.1080/10408440600845619. PMID 16973445. 
  6. Dotterud LK., Smith-Sivertsen T. Allergic contact sensitization in the general adult population: a population-based study from Northern Norway. „Contact dermatitis”, s. 10–15, 2007. doi:10.1111/j.1600-0536.2007.00980.x. PMID 17177703. 
  7. Uter W., Ludwig A., Balda BR., Schnuch A., Pfahlberg A., Schäfer T., Wichmann HE., Ring J. The prevalence of contact allergy differed between population-based and clinic-based data.. „Journal of clinical epidemiology”, s. 627–32, 2004. doi:10.1016/j.jclinepi.2003.04.002. PMID 15246132. 
  8. SD. Sugarman. Cases in vaccine court--legal battles over vaccines and autism. „N Engl J Med”. 357 (13), s. 1275-1277, 2007. doi:10.1056/NEJMp078168. PMID 17898095. 
  9. Doja A, Roberts W. Immunizations and autism: a review of the literature. „Can J Neurol Sci”. 33 (4), s. 341-6, listopad 2006. PMID 17168158. 
  10. Taylor B. Vaccines and the changing epidemiology of autism. „Child Care Health Dev”. 32 (5), s. 511-519, 2006. doi:10.1111/j.1365-2214.2006.00655.x. PMID 16919130. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.