Trakt św. Wojciecha

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
POL Gdańsk COA.svg
Gdańsk
ulica Trakt św. Wojciecha
Śródmieście, Orunia, Lipce, Św. Wojciech
Długość: 8,1 km
Widok na trakt św. Wojciecha
Widok na trakt św. Wojciecha
Przebieg
Ikona ulica.svg światła ul. Okopowa 91E75E77
Ikona ulica z lewej.svg światła 0 ul. Toruńska, ul. Okopowa
Ikona wiad nad torami.svg 200 Wiadukt Zaroślak
Ikona ulica z prawej.svg światła 280 ul. Zaroślak
Ikona ulica z prawej.svg 530 ul. Zaroślak
Ikona ulica z prawej.svg 1450 ul. Brzegi
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1750 ul. Podmiejska 221 / ul. Sandomierska
Ikona ulica z lewej.svg 2040 ul. Serbska
Ikona ulica z lewej.svg 2120 ul. Rejtana
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 2600 ul. Raduńska / ul. Dworcowa
Ikona ulica z lewej.svg światła 2700 ul. Gościnna
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 2900 ul. Nowiny / ul. Gościnna
Ikona ulica z lewej.svg światła 4150 ul. Ukośna
Ikona ulica z prawej.svg światła 4300 ul. Starogardzka 222
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 5200 ul. Nowiny / ul. Niegowska
Ikona ulica z prawej.svg 5450 ul. Borkowska
Ikona ulica z lewej.svg 5500 wjazd w kierunku Straszyna (Gdynia)
Ikona ulica pod wiaduktem.svg 5550 Południowa obwodnica Gdańska
S7E28E75E77
Ikona ulica z lewej.svg 5600 wjazd w kierunku Koszwał (Elbląg)
Ikona ulica z prawej.svg 6200 ul. Tomczaka
Ikona ulica z prawej.svg 7750 ul. Stroma
Ikona ulica z lewej.svg 8100 ul. Podmiejska (Pruszcz Gd.)
Ikona ulica.svg ul. Grunwaldzka (Pruszcz Gd.) 91
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
ulica  Trakt św. Wojciecha
ulica Trakt św. Wojciecha
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
ulica  Trakt św. Wojciecha
ulica Trakt św. Wojciecha
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica  Trakt św. Wojciecha
ulica Trakt św. Wojciecha
Ziemia54°18′35,1″N 18°37′48,1″E/54,309760 18,630028

Trakt św. Wojciecha – ulica Gdańska należąca do ciągu drogi krajowej nr 91, rozpoczynająca się w Śródmieściu, biegnąca przez osiedle administracyjne Orunia-Św. Wojciech-Lipce, aż do granicy z Pruszczem Gdańskim

Stanowi część głównej arterii komunikacyjnej Trójmiasta, a konkretniej wlot do Gdańska od południa.

Przebieg[edytuj]

Trakt Świętego Wojciecha jest przedłużeniem ulicy Okopowej wychodzącej z Węzła Unii Europejskiej w dzielnicy Śródmieście. Rozpoczyna się na Zaroślaku na Wiadukcie Zaroślak. Następnie biegnie przez całe osiedle administracyjne Orunia-Św. Wojciech-Lipce, aż do granicy z Pruszczem Gdańskim.

Trakt przebiega kolejno przez Stare Szkoty, Orunię, gdzie łączy się z drogami wojewódzkimi: nr 221 Gdańsk – Kościerzyna w ciągu ulicy Podmiejskiej oraz nr 222 Gdańsk-Skórcz w ciągu ul. Starogardzkiej. Następnie Trakt Świętego Wojciecha biegnie przez przedmieście Lipce, w którym ulica łączy się z południową obwodnicą Gdańska będącą częścią drogi ekspresowej S7.

Dalej Trakt biegnie przez Święty Wojciech, gdzie dzieli się na dwie części: historyczną, przechodzącą przez teren osiedla oraz szosę omijającą zabudowania, pełniącą funkcję małej obwodnicy. Ulica kończy się na granicy z Pruszczem Gdańskim w najdalej na południe wysuniętym rejonie miasta. Na całej długości Traktu, po jego zachodniej stronie płynie Kanał Raduni.

Historia[edytuj]

Ulica ta powstała prawdopodobnie w czasie budowy Kanału Raduni jako droga techniczna. Funkcję głównego wjazdu do Gdańska od południa, znajdującego się w ciągu dawnej drogi kupieckiej Via Mercatorum, pełniła wcześniej biegnąca brzegiem morskim (sięgającym do X w. tego rejonu miasta) ul. Żuławska, o czym świadczą liczne odkrycia archeologiczne (łodzie).

W przeszłości Trakt św. Wojciecha dzielił się na kilka odcinków o różnych nazwach. Pierwszy odcinek, przebiegający przez Zaroślak nosił od 1922 nazwę: Südpromenade (niem. Południowa Promenada) i powstał z połączenia ulic Am Mennonitenkirchhof (do 1915 pod nazwą Am Petershagener Tor) oraz Zweite (II.) Petershagen do 1922 roku. W 1933 całą ulicę nazwano Günter – Schaffer – Wall.

Drugi odcinek przebiegający przez Stare Szkoty nosił nazwę Altschottland (niem. Stare Szkoty). Trzeci odcinek biegnący przez teren dawnych Chmielników (niem. Hopfenbruch) nosił nazwę Stadtgebiet (niem. Teren Miasta)[1].

Odcinki biegnące przez teren Oruni nazywały się Hauptstraße (niem. Główna) i Südstraße (niem. Południowa)[1]. Po 1933 obydwie uzyskały nazwę Horst - Wessel - Straße.

W latach 1945–1949 ulica składała się z trzech odcinków o nazwach Oruńska 1, Oruńska 2 i Oruńska 3. W latach 1949–1997 nosiła nazwę Jedności Robotniczej[1].

W 2012 roku wyremontowano odcinek ulicy między Południową Obwodnicą Gdańska a granicą miasta (bez remontu drogi lokalnej przez centrum Św. Wojciecha), w 2013 odcinek między ul. Gościnną oraz Starogardzką, w 2014 fragment między ul. Starogardzką a Niegowską, w 2015 odcinek Gościnna – Sandomierska[2], a w 2016 przystąpiono do remontu odcinka na północ od ul. Sandomierskiej. W grudniu 2012 roku otwarto węzeł Lipce, łączący Trakt z Południową Obwodnicą Gdańska. Jednocześnie, w latach 2012–2013, przebudowie uległ biegnący wzdłuż ulicy wał Kanału Raduni.

Zabudowa[edytuj]

Zabudowa pierzejowa na Oruni
Skrzyżowanie z ulicami: Sandomierską i Podmiejską
Trakt św. Wojciecha na Oruni

Wzdłuż ulicy znajdują się trzy zabytkowe zespoły. Pierwszym z nich jest układ urbanistyczny Oruni i Starych Szkotów z mieszaną zabudową mieszkalno-usługową, kształtowany był od XV do XX wieku. Drugim chronionym zespołem jest układ ruralistyczny Lipiec – dawna wieś ulicówka położona wzdłuż Traktu i Kanału Raduni. Zachowała się tu zabudowa z XIX wieku. Trzecim chronionym obszarem jest układ ruralistyczny Świętego Wojciecha z zabudową siedliskową z początku XX wieku[3].

Zabytki[edytuj]

  • Dom mieszkalny przy Trakcie Świętego Wojciecha 437[4]
  • Drukarnia Gdańska – historyzujący budynek z 1920 r. przy Trakcie św. Wojciecha 57.[4]
  • Dwór Ferberów – zespół dworsko-ogrodowy z pierwszej połowy XVIII wieku położony w Lipcach przy Trakcie św. Wojciecha 293, wpisany do rejestru zabytków pod nr 901 dn. 4 lutego 1984 (obecnie pod nr 1050)[4].
  • Kanał Raduni – przekop rzeki Raduni płynący od Pruszcza Gdańskiego do Starego Miasta w Gdańsku, wzdłuż całej długości ulicy. Zabytek średniowiecznej inżynierii, wykopany w połowie XIV wieku przez Krzyżaków. Pomiędzy Kanałem a Traktem Świętego Wojciecha znajduje się szeroki wał z aleją kasztanowców[4].
  • Kościół św. Wojciecha – kościół parafialny z XIV wieku położony przy Trakcie św. Wojciecha 440.[4]
  • Lwi Dwór – dom podcieniowy z XVII wieku przy Trakcie św. Wojciecha 297.[4]
  • Sanktuarium Świętego Wojciecha – miejsce pierwszego pochówku Świętego Wojciecha. Zabytkowa kaplica na wzgórzu objętym ochroną ekspozycji[4].
  • Zajazd „Pod Świńskimi Głowami” – dom mieszkalny na fundamentach dawnej karczmy z 1600 r. położony przy Trakcie św. Wojciecha 320.[4]

Komunikacja miejska[edytuj]

Na Trakcie Św. Wojciecha kursują autobusy ZKM Gdańsk i PKS Gdańsk.

Instytucje[edytuj]

Przypisy