Triesen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Triesen
Gmina i Miasto
Ilustracja
Kaplica Świętego Memarta
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Liechtenstein
Region Oberland
Burmistrz Daniela Wellenzohn-Erne
Powierzchnia 26,35 km²
Populacja (2017)
• liczba ludności

5 120
• gęstość 193,94 os./km²
Numer kierunkowy 7002
Kod pocztowy 9495
Położenie na mapie Liechtensteinu
Położenie na mapie
Strona internetowa

Triesen – jedna z 11 gmin Liechtensteinu, należąca do regionu Oberland.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Triesen jest jedyną Oberlandu, która nie posiada eksklaw, ani enklaw na swoim terytorium. Jest trzecią co do wielkości gminą w Liechtensteinie - zajmuje powierzchnię 26,4 km2. Jest zamieszkiwana przez 5 120 osób.

Triesen leży u zachodniego podnóża Alp Wschodnich. Od doliny Renu, nad którym leży Triesen, teren wznosi się w kierunku szczytu Rätikon. Na terenie gminy znajdują się najwyższe szczyty Liechtensteinu, w tym najwyższy z nich Grauspitze (2599 m n.p.m.). Na terenie gminy swoje źródła posiada druga najdłuższa rzeka Liechtensteinu Samina, która wpada do rzeki Ill w austriackim Frastanz.

Na początku większość mieszkańców Triesen osiedlała się na wzgórzach, z powodu licznie występujących powodzi Renu. Dopiero po uregulowaniu i osuszeniu Renu, większość mieszkańców przeniosła się na dno doliny.

Historia[1][edytuj | edytuj kod]

Historia miasta Triesen jest stosunkowo dobrze poznana, dzięki zaangażowaniu lokalnych historyków w jej badanie.

Legenda[edytuj | edytuj kod]

Według lokalnej legendy Triesen miało być niegdyś pięknym i bogatym miastem. Jednak jego mieszkańcy żyli bezbożnie, za co mieli zostać ukarani. Całe miasto zostało zburzone, a prawie wszyscy mieszkańcy zabici. Przeżyła tylko jedna kobieta z dwójką dzieci. Nie da się ustalić, czy legenda ma podłoże historyczne, ale jedną z przesłanek na ten temat może być fakt, że Triesen stoi na gruzach polodowcowego osuwiska.

Pierwsze wzmianki[edytuj | edytuj kod]

Przez wiele lat sądzono, że pierwsze wzmianki o miejscowości Triesen pochodzą z roku 1150. Natomiast późniejsze badania wykazały, że dokument na którym bazowało to przekonanie był fałszerstwem z końca XIII wieku. Według późniejszych badań, pierwsza wzmianka o miejscowości Trisim pochodzą z okresu o 1094 do 1101. Pochodzenie nazwy Trisun, która potem wyewoluowała w Triesen, nie jest znane.

Późne średniowiecze i nowożytność[edytuj | edytuj kod]

Miasto charakteryzowało się wieloma zależnościami feudalnymi. Od XIV wieku większość wsi była podzielona pomiędzy członków lokalnej szlachty. Później różnymi częściami wsi zarządzały klasztory i lokalni feudałowie. Wśród władców dworskich, najważniejszymi rodzinami były: Herawingert, Meierhof, Mühle i Bad Vogelsang. Ostatnie lenno należące do rodziny Bad Voogelsang upadło dopiero w 1919 roku.

Pod koniec 1681 r. donosicielstwo i sprawiedliwość krwi przeciwko rzekomym wiedźmom lub czarownicom szalały nawet w Triesen.

W roku 1888 tama na Renie w Triesen została zerwana. W 1910, 1985 i 1995 r. występowały osuwiska skalne, które przyczyniały się do zniszczeń w mieście. W 1913 roku w Triesen wybuchł pożar, w którym zniszczone zostało kilka domów. Ren był regulowany przez jazy, co osuszyło nadrzeczne gleby.

Triesen najbardziej ucierpiał podczas wojny w Szwabii w 1499 roku, kiedy bitwa odbyła się w okolicy wsi, a sama wieś została następnie spalona. Liczne przejścia i kwatery żołnierzy były dosyć uciążliwe dla mieszkańców Triesen.

Rewolucja przemysłowa[edytuj | edytuj kod]

Kościół Świętego Gawła w Triesen

Rolnictwo musiało zapewniać wyżywienie i środki do życia dla mieszkańców wioski, do końca XIX wieku. Plony były raczej słabe i sytuacje ratowała uprawa winorośli i owoców. Dopiero w XVIII wieku sytuację żywieniową można było poprawić dzięki pojawieniu się kukurydzy i ziemniaków. Niemniej jednak w 1817 r. ludność nadal głodowała. Hodowla zwierząt była bardziej owocodajna. Prowadzona była ona głównie na górskich łąkach (tzw. alpach). Handel pierwotnie był ukierunkowany całkowicie na potrzeby rolnictwa.

Przemysł pojawił się dopiero w drugiej połowie XIX wieku. Od 1851 r. gmina przyznawała prawa do wody wiejskiego strumienia osobom prywatnym. Dzięki czemu w krótkim czasie powstał na terenie wsi młyn, tartak, czy prasa olejowa. W roku 1863 szwajcarska spółka Kirchthaler-Dürst, chcąc uniknąć austriackich podatków, powołała do życia tkalnię bawełny w Triesen. Dziesięć lat później powstał pensjonat dla robotników. Na początku XX wieku w tkalni pracowało już 300 osób, a Triesen stało się wioską fabryczną.

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Od końca II wojny światowej wieś bardzo szybko się rozwinęła. Dzięki dużym przydziałom pieniężnym dla gminy, mogła rozwinąć się infrastruktura i budownictwo.

Herb i flaga Triesen[edytuj | edytuj kod]

Herb Triesen od 1956 roku stanowi tarcza z trzema nałożonymi srebrnymi kosami na niebieskim tle. Również od tamtego czasu Triesen używa niebiesko-białej flagi.

Ciekawe miejsca[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół Świętego Gawła (niem.Die Pfarrkirche St. Gallus) - wybudowany w 1455 roku i odbudowany w 1994 roku kościół.
  • Kaplica Świętego Mamerta (niem. Die St.-Mamerta-Kapelle) - najstarsza kaplica w Liechtensteinie, wybudowana na przełomie IX i X wieku.
  • Kaplica Marii (niem. Die Marienkapelle) - romańska kaplica z początku XIII wieku.
  • Das Kosthaus - dom robotników tkalni bawełny Kirchthaler-Dürst zbudowany w 1873 roku.
  • Kulturzentrum Gasometer - centrum kultury i sztuki.
  • Muzeum Elektryczności w Lawenie (niem. Lawena Elektromusseum).

Osoby związane z Triesen[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Gemeinde Triesen, www.triesen.li [dostęp 2020-01-22].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]