Alpy Wschodnie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Alpy Wschodnie
Piz Bernina
Piz Bernina
Najwyższy szczyt Piz Bernina
(4049 m n.p.m.)
Jednostka dominująca Alpy
Kontynent Europa
Państwo  Włochy
 Szwajcaria
 Austria
 Niemcy
 Słowenia
 Liechtenstein
 Węgry
Podział Alp Wschodnich wg SOIUSA
Podział Alp Wschodnich według AVE

     Nördliche Ostalpen

     Zentrale Ostalpen

     Südliche Ostalpen

     Westliche Ostalpen

Alpy Wschodnie[1] (niem. Ostalpen[2], retorom. Alps da l'ost, Alps orientals[3], wł. Alpi Orientali[4], słoweń. Vzhodne Alpe[5]) – wschodnia część Alp, położona na terenie Włoch, Szwajcarii, Austrii, Niemiec, Słowenii, Liechtensteinu oraz w minimalnym stopniu na Węgrzech. Od Alp Zachodnich różnią się budową geologiczną oraz geologicznym czasem powstania.

Alpy Wschodnie dzieli się na:

według SOIUSA (niem. IVOEA):[a]

II/B. Nördliche OstalpenAlpi Nord-orientaliPółnocne Alpy Wapienne (Parseierspitze, 3040 m n.p.m.),
II/A. Zentrale OstalpenAlpi Centro-orientaliAlpy Centralne (Piz Bernina, 4049 m n.p.m.),
II/C. Südliche OstalpenAlpi Sud-orientaliPołudniowe Alpy Wapienne (Ortler, 3905 m n.p.m.).

według AVE:[b]

W skład Alp Wschodnich wchodzą m.in.

Najwyższy szczyt, Piz Bernina (4049 m), leży w Szwajcarii, w Alpach Retyckich. Inne ważne szczyty to: Ortler (3908 m) we Włoszech i Großglockner (3798 m), który jest najwyższym szczytem Austrii. Granica podziału między Alpami Wschodnimi i Zachodnimi biegnie według linii: Jezioro Bodeńskie – dolina górnego Renu – przełęcz Splügenpass – jezioro Lago di Como.


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Podział SOIUSA na trzy części pokrywa się z grubsza z tradycyjnym podziałem Alp Wschodnich na Północne Alpy Wapienne, Alpy Centralne i Południowe Alpy Wapienne. Należy zaznaczyć, że wg KSNG wymienionym polskim egzonimom odpowiadają endonimy odpowiednio: Nördliche Kalkalpen, Zentralalpen i Südliche Kalkalpen[8] (ostatniemu z wymienionych także zgodne z SOIUSA włoskie Alpi Sud-orientali[9]).
  2. W podziale AVE na cztery części jedynie obszar Nördliche Ostalpen daje się porównać z Północnymi Alpami Wapiennymi. KSNG nie podaje polskich egzonimów dla żadnej z czterech nazw niemieckich[6][7]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Egzonim polski: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, ss. 9, 163, 211, 284, 290 i 371; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2013. [dostęp 2016-08-21].
  2. Endonim niemiecki: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, ss. 9, 163, 211, 290 i 371; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2013. [dostęp 2016-08-21].
  3. Endonim retoromański: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, s. 290; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2013. [dostęp 2016-08-21].
  4. Endonim włoski: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, ss. 290 i 371; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2013. [dostęp 2016-08-21].
  5. Endonim słoweński: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, s. 284; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2013. [dostęp 2016-08-21].
  6. a b c d e Główny Urząd Geodezji i Kartografii nie podaje polskiego egzonimu: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, ss. 9, 10, 211, 212, 289, 290; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2013. [dostęp 2019-07-20].
  7. a b c d e Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, Przedmowa, s. XVIII; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2013. [dostęp 2019-07-20].
    Quote-alpha.png
    Niewymienienie danego obiektu jest jednoznaczne ze stwierdzeniem, że Komisja nie zaleca dla niego polskiej nazwy, nawet jeżeli taka spotykana jest w niektórych publikacjach.
  8. Nazwy niemieckie wymienione przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 12. Europa, Część II; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa 2010. s. 24. [dostęp 2019-07-20].
  9. Nazwa włoska wymieniona przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 12. Europa, Część II; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa 2010. s. 252. [dostęp 2019-07-20].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]