Vaduz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Vaduz
gmina
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Liechtenstein

Region

Oberland

Kod Gemeindenummer

7001

Burmistrz

Manfred Bischof

Powierzchnia

17,32 km²

Wysokość

455 m n.p.m.

Populacja (2021)
• liczba ludności


5741

• gęstość

331,47 os./km²

Kod pocztowy

9490

Tablice rejestracyjne

FL

Położenie na mapie
Położenie na mapie
47°08′24,0″N 9°31′17,3″E/47,140000 9,521472
Strona internetowa

Vaduz (wymowa i; IPA: [faˈdʊʦ]) – stolica i jedna z jedenastu gmin Liechtensteinu, położona nad Renem przy granicy ze Szwajcarią, u podnóża Alp Retyckich, siedziba Landtagu, Rządu, Sądu Najwyższego i Rodziny Książęcej.

Gmina Vaduz znajduje się w zachodniej, najgęściej zaludnionej części Księstwa i jest zamieszkiwana przez 5741 osób. Powierzchnia gminy wynosi 17,32 km². Vaduz nie stanowi samodzielnego ośrodka miejskiego, a wraz z sąsiednimi gminami Schaan i Triesen tworzy aglomerację o łącznej populacji 17 011.

Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

Pochodzenie nazwy „Vaduz” nie jest znane, jednak najprawdopodobniej wywodzi się od staroromańskiego słowa avadutg, oznaczającego „fosę” lub „kanał dla młyna”, a wywodzącego się z kolei od łacińskiego aquaeductus[1][2].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Mapa konturowa Liechtensteinu
Geographylogo.svg
Gmina Vaduz i jej eksklawy.

Gmina Vaduz znajduje się na lewym brzegu Renu, który stanowi jednocześnie zachodnią granicę Liechtensteinu. Od południa Vaduz graniczy z gminą Triesen, od zachodu z gminą Triesenberg, zaś od północy z największą gminą Księstwa – Schaan. Vaduz położone jest u podnóża masywu Drei Schwestern, a wschodnią część terenu gminy stanowią strome, zalesione zbocza, zaś jego wschodnią granicę – granie masywu.

Najwyższy punkt gminy stanowi szczyt Silberhorn – 2150 m n.p.m.[3]

Poza główną częścią w skład gminy wchodzą także cztery eksklawy na północy Oberlandu w dolinie Renu: Vaduzer Riet, Forst, Rüttistein i Dachsegg; oraz dwie w jego wschodniej, alpejskiej części: Hindervalorsch i Pradamee-Hahnenspiel[3].

Ścisłe centrum Vaduz stanowi plac Petera Kaisera i ulica Städtle, przy których zlokalizowane są liczne instytucje rządowe i kulturalne oraz lokale usługowe. Na północ w kierunku Schaan dolina Renu rozszerza się, a w niej rozciąga się gęsta zabudowa mieszkaniowa w dzielnicy nazywanej Ebenholz, natomiast północy skrawek, częściowo odizolowany od reszty zabudowy doliną potoku Mölibach, stanowi dzielnica i dawna osada handlowa Mühleholz. Obszar ten bezpośrednio przylega do Schaan. Na południe w kierunku Triesen dolina Renu pozostaje wąska i również sieć osadnicza nie jest tak gęsta jak w północnej części gminy.

Sama osada nie znajduje się bezpośrednio nad Renem, a jest od niego oddzielona pasem dawniej wykorzystywanym głównie rolniczo, co wynika z historycznego zagrożenia powodziowego. Przez gminę przepływa Liechtensteiner Binnenkanal.

Święta narodowe[edytuj | edytuj kod]

W dniu święta narodowego Liechtensteinu, 15 sierpnia, odbywają się parady i pokazy sztucznych ogni. Turyści mogą również degustować wina pochodzące z książęcych winnic, ale odbywa się to tylko w grupach zorganizowanych, liczących co najmniej 11 osób.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Liechtenstein Tourism (Städtle 37) pomaga znaleźć kwatery osobom, które osobiście zjawią się w biurze oraz dysponuje bogatymi informacjami o kraju. Personel jest stale zajęty przybijaniem stempli pamiątkowych w paszportach turystów (usługa płatna, 3 CHF). Główny urząd pocztowy (Äulestrasse 38) prowadzi sekcję filatelistyczną tuż obok głównego budynku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z roku 1150. W 1342 r. stała się ona stolicą hrabstwa Vaduz, będącego od 1712 r. w rękach Liechtensteinów. W 1719 r. hrabstwa Vaduz i Schellenberg zostały połączone w suwerenne (w ramach Rzeszy Niemieckiej) Księstwo Liechtensteinu, które w 1866 r., po wystąpieniu ze Związku Niemieckiego, uzyskało pełną niepodległość. Miasto Vaduz zostało jego stolicą.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Najważniejsze zabytki Vaduz to gotycki zamek z XII w. – rezydencja książąt Liechtensteinu, neogotycka katedra św. Floriana z lat 1868–1873, siedziba rządu z lat 1903–1905 oraz ratusz powstały w latach 30. XX wieku.

Schloss Vaduz (Zamek Vaduz) góruje nad miastem i nie jest otwarty dla turystów, można jednak wspiąć się na wzgórze, aby przyjrzeć się twierdzy z bliska. Ze szczytu roztaczają się widoki na miasto i góry. Rozchodzi się stąd kilka znakowanych szlaków pieszych.

Neogotycki kościół św. Floriana (Florinusa z Remüs) został zbudowany w latach 1868–1873 jako kościół parafialny. Po utworzeniu archidiecezji Vaduz awansował do rangi katedry. W świątyni znajduje się arcyksiążęca krypta grobowa.

Inne obiekty[edytuj | edytuj kod]

  • Briefmarkenmuseum (Muzeum Filatelistyczne; Städtle 37) obok centrum informacji turystycznej zajmuje zaledwie jedną salę, eksponując aż 300 serii znaczków emitowanych w Liechtensteinie od 1912 r.
  • Kunstmuseum Liechtenstein naprzeciwko Galerii Sztuki (Städtle 32) oprócz historycznych ekspozycji prezentuje również prace współczesne.
  • Kunstraum (Galeria Sztuki; Städtle 37) specjalizuje się w wystawach czasowych, a Landesmuseum (Muzeum Narodowe; Städtle 43) zaprasza do obejrzenia wystaw poświęconych historii i kulturze ludowej księstwa. Warto również odwiedzić Muzeum Narciarstwa (Bengarten 10).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Historischer Verein für das Fürstentum Liechtenstein, Liechtensteiner Namenbuch [dostęp:18-07-2022]
  2. Vaduz (Gemeinde) – Historisches Lexikon, historisches-lexikon.li [dostęp 2022-07-18] (niem.).
  3. a b Historischer Verein für das Fürstentum Liechtenstein, Liechtensteiner Namenbuch [dostęp:18-07-2022]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]