Ulica Bagno w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flag of Warsaw.svg Warszawa
ulica
Bagno
Śródmieście Północne
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg ul. Zielna
Ikona ulica koniec T.svg ul. R. Wallenberga/plac Grzybowski
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
ulica Bagno
ulica Bagno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Bagno
ulica Bagno
Ziemia 52°14′07,9″N 21°00′15,9″E/52,235528 21,004417
Ulica Bagno w latach 30. XX wieku

Ulica Bagno – jedna z ulic warszawskiego Śródmieścia, biegnąca od ul. Zielnej do placu Grzybowskiego i ul. Raoula Wallenberga.

Historia[edytuj]

Pierwotnie ulica Bagno stanowiła fragment ciągu ulic Wiejskiej, Brackiej i Zgoda, dawnego traktu z Ujazdowa do Grzybowa.

Ulica została wytyczona w XVIII wieku na terenie po osuszonych mokradłach[1]. Nazwa ulicy została nadana w 1770 i jest przykładem (podobnie jak m.in. ulicy Topiel) odzwierciedlenia w nazwie ulicy jej położenia topograficznego, czy też ogólnych cech charakterystycznych. Do wybuchu II wojny światowej łączyła plac Grzybowski z ulicą Świętokrzyską.

Od połowy XIX wieku aż do II wojny światowej przy ulicy działało targowisko ze starzyzną i żelastwem, nazywane Pociejowem. W okresie międzywojennym ulicę Bagno zamieszkiwała głównie ludność żydowska.

W listopadzie 1940 ulica w całości znalazła się w granicach warszawskiego getta. W marcu 1941 z dzielnicy zamkniętej została wyłączona parzysta (wschodnia) strona ulicy Bagno, a mur getta został przesunięty na jej środek[2]. Ulica wraz z całym tzw. małym gettem została włączona do „aryjskiej” części miasta w sierpniu 1942.

W 1962 zapadła decyzja Krajowej Rady Narodowej o wyburzeniu całej zabudowy ulicy; na jej miejscu powstało zaprojektowane przez Bohdana Gniewiewskiego i Jana Bogusławskiego blokowisko Grzybów I, zaś na placu Grzybowskim zlikwidowano ruch tramwajowy. Bieg ulicy został zmieniony w 1965 przy budowie osiedla[3]. Ulica stała się ślepym zaułkiem placu Grzybowskiego, biegnącym od placu Grzybowskiego w stronę ulicy Zielnej.

W czasach PRL ulica Bagno, choć mała, dała nazwę całemu kwartałowi kamienic i przyległych do niego, od strony ul. Świętokrzyskiej, pawilonów handlowych (obszar ulic Bagno, Zielnej i Próżnej oraz placu Grzybowskiego), będącemu rzadkim w powojennej Warszawie skupieniem w jednym miejscu tak dużej liczby małych, prywatnych sklepów, warsztatów rzemieślniczych i sprzedawców ulicznych. W kawiarence w pawilonach (obecnym barze) zbierali się tzw. cinkciarze – była ona głównym ośrodkiem nielegalnego wówczas handlu walutami. Jeśli czegoś w lewobrzeżnej Warszawie nie można było zdobyć w państwowym handlu, to ostatnia nadzieja była właśnie w Bagnie: było ono odpowiednikiem bazaru Różyckiego, znajdującego się w prawobrzeżnej części miasta (jednak nie było otwartym targowiskiem).

Obecną zabudowę ulicy Bagno stanowią m.in. trzy wieżowce mieszkaniowe, powstałe w latach 60. Mają numery 3, 5 i 7 – w samej numeracji widoczny już jest brak przedwojennej zabudowy. Budynki te są usytuowane od strony ulicy Świętokrzyskiej. Pierwotnie były zaplanowane jako hotele robotnicze, ale zostały wybudowane jako bloki mieszkalne.

Ulica w kulturze masowej[edytuj]

  • W powieści Zły (1955) Leopolda Tyrmanda przy ulicy znajdowały się magazyny Spółdzielni Pracy „Woreczek”, będącej przykrywką dla organizacji przestępczej kierowanej przez Filipa Merynosa, wraz z kryjówką obywatela Kudłatego[4].
  • Ulicę Bagno można także zobaczyć w jednej ze scen filmu Stanisława Barei pt. Miś.

Otoczenie[edytuj]

Przypisy

  1. Kwiryna Handke: Dzieje Warszawy nazwami pisane. Warszawa: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2011, s. 136. ISBN 978-83-62189-08-3.
  2. Paweł E. Weszpiński, Mapa 1: Getto warszawskie przed wielką akcją likwidacyjną [w:] Barbara Engelking, Jacek Leociak: Getto warszawskie. Przewodnik po nieistniejącym mieście. Warszawa: Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów, 2013. ISBN 978-83-63444-27-3.
  3. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 40. ISBN 83-01-08836-2.
  4. Leopold Tyrmand: Zły. Warszawa: Wydawnictwo Czytelnik, 1990, s. 554. ISBN 83-07-01982-6.

Bibliografia[edytuj]