Witold Taszycki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Witold Taszycki (ur. 20 czerwca 1898 w Zagórzanach pod Bieczem, zm. 9 sierpnia 1979 w Krakowie) – historyk języka polskiego, badacz onomastyki i dialektologii historycznej.

Życiorys[edytuj]

Studiował filologię polską i słowiańską na Uniwersytecie Jagiellońskim (1917-1921). Wśród jego wykładowców byli Jan Michał Rozwadowski, Jan Łoś i Kazimierz Nitsch. Studiował również na uniwersytecie w Sofii. W 1922 obronił doktorat na UJ i został asystentem w Katedrze Językoznawstwa Indoeuropejskiego. Tematem jego rozprawy doktorskiej były Imiesłowy czynne teraźniejszy i przeszły I w języku polskim, a promotorem Jan Łoś. W 1925 habilitował się na UJ na podstawie rozprawy Najdawniejsze polskie imiona osobowe. W 1926 roku studiował w Pradze. W 1928 przeniósł się na Uniwersytet Stefana Batorego, a w latach 1929-1941 oraz w 1944 był profesorem Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. W październiku 1936 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego języka polskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie[1]. W czasie okupacji niemieckiej prowadził tajne nauczanie uniwersyteckie we Lwowie, oficjalnie pracując jako nauczyciel w szkołach zawodowych: handlowej i zegarmistrzowskiej.

Był redaktorem serii Rozprawy z Onomastyki Słowiańskiej oraz szeregu czasopism i słowników. Był między innymi współautorem - wraz ze Stanisławem Jodłowskim - Zasad pisowni polskiej i interpunkcji ze słownikiem ortograficznym, edytorem wielu zabytków literatury staropolskiej: Psałterza floriańskiego, Najdawniejszych zabytków języka polskiego i Krótkiej rozprawy między trzema osobami: Panem, Wójtem i Plebanem Mikołaja Reja).

W latach 1945-1946 współorganizował slawistykę i polonistykę na Uniwersytecie im. Mikołaja Kopernika w Toruniu i na Uniwersytecie Wrocławskim, od 1946 profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Od 1939 był członkiem PAU, od 1946 uczestniczył w pracach Komisji Ustalania Nazw Miejscowości, kierownik referatu łużyckiego Komitetu Słowiańskiego, w 1956 został członkiem rzeczywistym PAN. 5 października 1977 uzyskał doktorat honoris causa Uniwersytetu Śląskiego[2].

Został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1954)[3]. W 1930 zawarł związek małżeński z Haliną z Gieysztorów. Jego córką była Maria Dobrosława Taszycka (1934-2015) znawczyni zabytków tkanin polskich, pracownik Muzeum Narodowego w Krakowie.

Wybrane publikacje[edytuj]

  • Polskie nazwy osobowe (1924)
  • Najdawniejsze polskie imiona osobowe (1926)
  • Najdawniejsze zabytki języka polskiego (1927)
  • Językoznawstwo polskie w latach 1915-1930 (1931)
  • Językoznawstwo polskie w latach 1915-1930. Cz. 2. Onomastyka (1932)
  • Apostołowie słowian św. Cyryl i Metody (1933)
  • Nasza mowa ojczysta (1933)
  • Dwie nazwy rzeczne Nary i Pełry: kilka uwag o dawnych tematach na -ū- (1934)
  • Gwary ludu polskiego (1934)
  • Działalność naukowa Stanisława Szobera (1879-1938) (1938)
  • Dwa rozdziały z historycznej dialektologii polskiej. 1, Przejście połączenia tart → tert. 2, Przyrostki -k, -c i formy podobne (1947)
  • Patronimiczne nazwy miejscowe na Mazowszu (1947)
  • Dawność t. zw. mazurzenia w języku polskim (1948)
  • Jak kobieta w niewiastę się przeobraziła (1948)
  • Nazwy wrocławskich dzielnic i przedmieści (1948)
  • Południowo-zachodnia granica mazurzenia i przejścia -ch → -k (1950)
  • Dotychczasowy stan badań nad pobytem drużyn germańskich na ziemiach polskich w świetle toponomastyki (1951)
  • Język ludowy w "Krakowiakach i Góralach" W. Bogusławskiego (1951)
  • Geneza polskiego języka literackiego w świetle faktów historyczno-językowych (1951)
  • Kultura językowa polskiego Renesansu (1953)
  • Onomastyka (1958)
  • Odmiana rzeczowników typu: sędzia, sędziego... w perspektywie historycznej (1964)
  • Historia języka polskiego (1965)
  • Onomastyka i historia języka polskiego (1968)

Przypisy

Bibliografia[edytuj]