Wanda Stanisławska-Lothe
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
6 listopada 1985 |
| Zawód | |
| Lata aktywności |
1928–1985 |
| Odznaczenia | |

Wanda Stanisławska-Lothe (wg różych źródeł ur. 22 czerwca 1908 w Warszawie[1] lub 1910 w Wilnie[2], zm. 6 listopada 1985 w Warszawie[2]) – polska aktorka teatralna i filmowa.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w rodzinie Adama Ignacego Stanisławskiego (1865–1939), prawnika i sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie, i literatki Wandy Aleksandry Stanisławskiej z domu Kamockiej[3]. Siostra Janusza Lucjana (1896–1914) i Jadwigi (1899–1977). Siostrą jej babki była Maria Konopnicka[4]
Ukończyła seminarium nauczycielskie im. Królowej Jadwigi w Wilnie, a następnie studiowała rok na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. W lipcu 1930 uzyskała aktorskie uprawnienia zawodowe, zdając egzamin przed Komisją Eksternistyczną Związku Artystów Scen Polskich (ZASP) w Warszawie[1].
W czasie II wojny światowej mieszkała w Wilnie[2]. Po śmierci męża odmówiła występów w koncesjonowanych przez Niemców teatrach. Pracowała jako kelnerka i pianistka w jednej z wileńskich kawiarni. Dorabiała też jako sprzątaczka. Na scenę wróciła dopiero po wyzwoleniu Wilna przez Rosjan.
Jako repatriantka w 1945 przyjechała do Torunia.
Występowała w teatrach[2]:
- Teatr na Pohulance w Wilnie (1928–1930)
- Teatr Ziemi Pomorskiej w Toruniu (1934–1935)
- Teatr Nowy w Poznaniu (1935–1936)
- Teatr Polski w Katowicach (1936–1939)
- Teatr Miejski w Olsztynie (1945–1946)
- Teatr Polski w Bielsku-Białej (1946–1947, 1948–1949)
- Miejskie Teatry Dramatyczne w Krakowie (1947–1948)
- Teatr Wybrzeże w Gdańsku (1949–1958, 1959–1961, 1964–1968)
- Teatr Powszechny w Łodzi (1958–1959)
- Teatr W.P. Miniatury w Warszawie (1961–1963)
- Teatr im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku (1963–1964)
- Teatr Klasyczny w Warszawie (1968–1977)
- Teatr Ziemi Mazowieckiej w Warszawie (1977–1983)
Ponadto wystąpiła w kilkunastu rolach w spektaklach Teatru Telewizji. Wystąpiła m.in. w roli Nory w spektaklu „Nie trzeba krzykiem zagłuszać ciszy nocy” (1966) i Małgorzaty w spektaklu „Kartoflany król” (1982)[2]. W 1983 przeszła na emeryturę.
Od 1940 była żoną Tadeusza Lothe (1903–1943)[1], urzędnika Teatru Dramatycznego w Wilnie. Z tego małżeństwa miała córkę Jolantę, która została aktorką[2].
Zmarła w Warszawie, pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 178-5-30,31)[5].
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]- 1956: Nikodem Dyzma – dama z towarzystwa
- 1968: Molo – matka chrzestna statku
- 1969: Polowanie na muchy
- 1970: Dzięcioł – sąsiadka Stefana
- 1970: Rejs – Krysia, żona Mamonia
- 1971: Kłopotliwy gość – strachliwa sąsiadka Piotrowskich
- 1971: Wiktoryna, czyli czy pan pochodzi z Beauvais? – pani Sevignac
- 1973: Żółw – prezesowa
- 1974: S.O.S. – pani Gizela (odc. 4)
- 1975: Partita na instrument drewniany – handlarka
- 1976: Bezkresne łąki – matka Henryka
- 1976: Polskie drogi – wróżka Honorata, współpracowniczka Gestapo (odc. 6)
- 1976: Zagrożenie – sąsiadka Steiner
- 1977: Granica – starsza pani w salonie Kolichowskiej
- 1977: Noce i dnie – gość na przyjęciu u Woynarowskiego (odc. 11)
- 1978: Bez znieczulenia – członek redakcji
- 1978: Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz – żona Kazia, klienta w delikatesach
- 1978: Układ krążenia – Maria Tomalowa (odc. 2)
- 1981: Filip z konopi – ambasadorowa Buzowska
- 1982: Punkty za pochodzenie – przewodnicząca komisji egzaminacyjnej w szkole teatralnej
- 1984: Kobieta w kapeluszu – Zielińska
Źródło[2].
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1967)[6]
- Złoty Krzyż Zasługi (1955)[7]
Nagrody
[edytuj | edytuj kod]- Nagroda Teatralna Miasta Gdańska (1961)[8]
- Nagroda na IX Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu za rolę Alicji w Śmiertelnym tańcu Augusta Strindberga w reżyserii Piotra Paradowskiego (1967)[9]
- „Order Stańczyka” - nagroda miesięcznika „Litery” (1968)[6]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Rafał Węgrzyniak, Wanda Stanisławska-Lothe (z domu Stanisławska), [w:] Internetowy Polski Słownik Biograficzny [online] [dostęp 2024-11-18].
- ↑ a b c d e f g Wanda Stanisławska-Lothe w bazie filmpolski.pl
- ↑ Andrzej Romanowski, Wanda Aleksandra Stanisławska, [w:] Internetowy Polski Słownik Biograficzny [online] [dostęp 2024-11-17] (pol.).
- ↑ Wanda Stanisławska h. Pilawa [online], Wielka Genealogia Minakowskiej [dostęp 2025-04-18].
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: Wanda Maternicka, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-04-25].
- ↑ a b Wanda Stanisławska-Lothe (osoba), [w:] Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2025-09-29].
- ↑ M.P. z 1955 r. Nr 96, poz. 1298.
- ↑ Tadeusz Rafałowski. Teatry Wybrzeża. 1. Teatr „Wybrzeże”. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 1, s. 72, 1963. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-09-29].
- ↑ STANISŁAWSKA-LOTHE WANDA, aktorka – Encyklopedia Gdańska [online], gdansk.gedanopedia.pl [dostęp 2025-09-29].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Wanda Stanisławska-Lothe w bazie IMDb (ang.)
- Wanda Stanisławska-Lothe w bazie Filmweb
- Aktorki związane z Gdańskiem
- Artyści Teatru Wybrzeże w Gdańsku
- Artyści związani z Warszawą
- Ludzie urodzeni w Wilnie
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)
- Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
- Polskie aktorki filmowe
- Polskie aktorki teatralne
- Stanisławscy herbu Pilawa
- Urodzeni w 1910
- Zmarli w 1985