Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku
Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku
Typ teatru dramatyczny
Założyciel(e) Aleksander Węgierko
Kierownictwo
artystyczne
Agnieszka
Korytkowska-Mazur

(dyrektor teatru)
Data powstania ok. 1938 roku
Strona internetowa teatru
Budynek Teatru Dramatycznego w Białymstoku
Państwo  Polska
Miejscowość Białystok
Adres ul. Elektryczna 12
przy Parku Starym
Styl architektoniczny modernizm
Architekt Jarosław Girin
Rozpoczęcie budowy 1933 rok
Ukończenie budowy 1938 rok
Położenie na mapie Białegostoku
Mapa lokalizacyjna Białegostoku
Budynek Teatru Dramatycznego w Białymstoku
Budynek Teatru Dramatycznego w Białymstoku
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Budynek Teatru Dramatycznego w Białymstoku
Budynek Teatru Dramatycznego w Białymstoku
Ziemia 53°07′47,51″N 23°10′09,47″E/53,129864 23,169297Na mapach: 53°07′47,51″N 23°10′09,47″E/53,129864 23,169297
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku – białostocki teatr dramatyczny, założony w 1938 roku.

Teatr położony jest na terenie parku Księcia J. Poniatowskiego przy ul. Elektrycznej 12.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Fontanna i Park przed Teatrem Dramatycznym

Teatr mieści się w gmachu zaprojektowanym przez Jarosława Girina, zbudowanym w latach 1933-1938. Pierwotnie gmach miał zostać Domem Ludowym im. J. Piłsudskiego. Jednak przed ukończeniem budowy ludność Białegostoku zadecydowała, aby zmienić profil obiektu. Tak powstał Teatr Miejski im. Józefa Piłsudskiego, który ofiarowano pierwszemu marszałkowi w podziękowaniu za niepodległość Polski.

W 1940 roku, po włączeniu Białegostoku w skład ZSRR, władze radzieckie upaństwowiły placówkę i przekształciły ją w Państwowy Teatr Polski Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Jego dyrektor, Aleksander Węgierko, powołał do życia pierwszy stały zespół. W spektaklach występowali m.in: Iryna Borodowska, Jacek Woszczerowicz, Seweryn Butrym, Tola Mankiewiczówna i Anatol Szałowski. Przedstawienia odbywały się w języku polskim. Wystawiano twórczość polskich i zagranicznych dramaturgów, m.in. „Intrygę i miłośćFriedricha Schillera, „Moralność pani Dulskiej” i „Pannę MaliczewskąGabrieli Zapolskiej, „DożywocieAleksandra Fredry, „KordianaJuliusza Słowackiego, „Wesele” i „Noc listopadowąStanisława Wyspiańskiego. Przy teatrze działało też studio na młodzieży.

Zmiany w teatrze zostały źle przyjęte przez społeczeństwo, które widziało w Teatrze Miejskim im. Józefa Piłsudskiego pomnik patriotyzmu. Wybuch wojny niemiecko-radzieckiej był przyczyną likwidacji teatru. Jednak już we wrześniu 1944 roku powstał Teatr Wojewódzki w Białymstoku (w tym okresie działał jedynie Teatr w Lublinie). Początkowo spektakle odbywały się w budynku obecnego Kina Ton, a od 1948 w obecnym budynku. W 1950 teatr został ponownie upaństwowiony – aby zatrzeć pamięć o Józefie Piłsudskim nadano mu imię Aleksandra Węgierki.

Dyrekcja[1][edytuj | edytuj kod]

  • 1938-1940 – Aleksander Węgierko, dyrektor naczelny i artystyczny – założyciel teatru
  • 1955-1959 – Irena Górska, dyrektor naczelna i artystyczna
  • 1961-1967 – Jerzy Zegalski, dyrektor naczelny i artystyczny
  • 2002-2012 – Piotr Dąbrowski, dyrektor naczelny i artystyczny[2]
  • od 2012 roku - Agnieszka Korytkowska-Mazur, dyrektor naczelna i artystyczna[3]

Siedziba teatru[4][edytuj | edytuj kod]

Teatr Dramatyczny mieści się w zabytkowym budynku, wybudowanym pod koniec lat 30. XX wieku w stylu modernistycznym. Do tej pory zachował się oryginalny rozkład wnętrz teatralnych.

Teatr posiada trzy sceny:

  • Scena Duża – widownia na 502 widzów (parter - 306, balkon - 196)[5],
  • Scena Mała – widownia na 100 widzów, prezentuje mniejsze formy teatralne,
  • Scena Foyer – o charakterze kawiarnianym,

Instytucja posiada własne pracownie[6]: krawieckie, modelatorsko-plastyczną, szewską, perukarską (charakteryzatornia), stolarską. Przy Teatrze działa też Archiwum Artystyczne, dokumentujące różnorodne działania artystyczne od 1944 roku, a także Biblioteka teatralna.

Zespół na sezon 2011/2012[edytuj | edytuj kod]

Zespół Artystyczny 2011/2012

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Decyzją marszałka woj. podlaskiego Jarosława Schabieńskiego, 12 maja 2007 Aleksander Węgierko przestał być patronem Teatru Dramatycznego w Białymstoku[7]. Przywrócono pierwotnego patrona, tj. Józefa Piłsudskiego. Nazwa utrzymała się jednak tylko przez pół roku. Podczas listopadowej sesji rady miejskiej, radni Białegostoku ponownie nadali Teatrowi Dramatycznemu imię Aleksandra Węgierki[8].

Niektóre źródła wskazują, że dyrektor Węgierko w okresie okupacji 1939-1941 traktował teatr jako jedno z narzędzi radzieckiej agitacji. Według białoruskiego historyka Jauhiena Siamaszki dyrektor twierdził, że teatr może być najlepszym nośnikiem ideologii komunistycznej do mas pracujących[9].

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]