Wektor genetyczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Wektor genetyczny – wykorzystywana powszechnie w inżynierii genetycznej, niewielka cząsteczka DNA (plazmid, DNA wirusa) służąca wprowadzeniu żądanej sekwencji DNA do komórki. Stosując odpowiednie wektory, można spowodować wydajną ekspresję genów w nich zawartych (wektory ekspresyjne) lub integrację sekwencji przenoszonej na wektorze do genomu biorcy (między innymi wektory retrowirusowe), jak również przeprowadzić klonowanie genu (wektor klonujący). Takie wektory służą do wprowadzania obcego DNA do komórek i utrzymywania go w kolejnych podziałach komórkowych. Istnieją także wektory bifunkcjonalne (wahadłowe), które mogą egzystować w co najmniej dwóch odmiennych organizmach (na przykład w drożdżach i bakteriach)[1].

Ważniejsze rodzaje wektorów wykorzystywanych w genetyce to: wektory plazmidowe, wektory fagowe (wykorzystujące bakteriofagi), kosmidy, wektory ekspresyjne, wektory wahadłowe, wektory sekrecyjne, sztuczne chromosomy drożdżowe (YAC), sztuczne chromosomy bakteryjne (BAC) i sztuczne chromosomy ludzkie (HAC), często opisywane jako sztuczne chromosomy ssacze (MAC). Opracowano także specjalne wektory przystosowane do organizmów eukariotycznych, na przykład Yip (integracyjny plazmid drożdżowy, będący w istocie plazmidem bakteryjnym zawierającym geny drożdży) lub YRp (ten wektor może powielać się w komórce drożdży, gdyż zawiera chromosomowy DNA z miejscem ori).

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Piotr Węgleński, Piotr Bębas: Genetyka molekularna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14744-X.