Walerian Kronenberg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Walerian Kronenberg (ur. 1859, zm. 27 listopada 1934 w Warszawie) – ogrodnik i planista, jeden z ważniejszych twórców założeń ogrodowych w Polsce XIX i XX w.

Po ukończeniu gimnazjum III w Warszawie praktykował w Ogrodzie Pomologicznym w Warszawie, potem w firmie Ch. Ulricha i u inż. ogrodnika Sissmayera we Frankfurcie nad Menem[1]. W 1881 roku otworzył własne przedsiębiorstwo „Hodowla róż, drzew ozdobnych i owocowych Waleriana Kronenberga” przy ul. Okopowej 7 w Warszawie. Od 1899 roku członek prezydium Komitetu Plantacyjnego miasta Warszawy. W latach 1916-21 był prof. parkoznawstwa Wyższej Szkoły Ogrodniczej w Warszawie. Był założycielem i długoletnim prezesem Koła Planistów przy Towarzystwie Ogrodniczym Warszawskim. Od 1931 radny miejski.

Założył ponad 300 parków i ogrodów w Polsce, Rosji i na Krymie.

Ważniejsze dzieła[edytuj | edytuj kod]

projekty datowane[edytuj | edytuj kod]

  • Projekt parku w Grodźcu (ob. dzielnica Będzina), 1880 r.
  • Projekt parku przy willi Karola Jana Szlenkiera i jego żony Marii z Grosserów (ob. willa Karolin-Marianów) w Wiązownie koło Warszawy, 1881 r.
  • Projekt parku otaczającego drewniany pałac Cara Aleksandra III w Spale, 1884 r.
  • Projekt i realizacja ogrodu wystawowego (z F. Szaniorem) Wystawy Ogólnej Ogrodniczej przy Placu Ujazdowskim w Warszawie, 1895 r.
  • Projekt parku w Czesławicach 1886 r.
  • Projekt parku w Walewicach, 1886 r.
  • Projekt parku w Młochowie pod Pruszkowem, 1887 r.
  • Projekt parku w Brzeziu, 1889 r.
  • Projekt i realizacja parku w Wołoczyskach (Ukraina), 1889 r.
  • Projekt i realizacja parku w Bużanach (Ukraina), 1890 r.
  • Projekt i realizacja parku w Minkowcach (Białoruś), 1890 r.
  • Projekt i realizacja parku w Trojance (Ukraina), 1890 r.
  • Projekt i realizacja parku w Zwodach (Białoruś), 1890 r.
  • Projekt parku w Garnku, 1891 r.
  • Projekt parku w Wierzchówce (Ukraina), 1891 r.
  • Projekt przekomponowania parku w Opinogórze, 1892 r.
  • Projekt i realizacja parku pałacowego w Raju (Ukraina), 1892 r.
  • Projekt ogrodu w Grodzisku Mazowieckim przy willi Bojasińskich, 1893 r.
  • Projekt ogrodu w Grodzisku Mazowieckim przy willi Niedźwiedzkich, 1893 r.
  • Projekt i realizacja parku pałacowego w Białowieży,1895 r.
  • Projekt i realizacja parku w Leśmierzu, 1895 r.
  • Projekt i realizacja parku w Ruchnie, 1895 r.
  • Projekt parku w Wysokiem Litewskim (Białoruś), 1895 r.
  • Projekt parku w Kadzinie (Białoruś), 1896 r.
  • Projekt i realizacja parku pałacowego w Sobocie, 1896 r.
  • Projekt parku w Ślepiance (Białoruś), 1896 r.
  • Projekt ogrodu pułkowego w Siedlcach, 1897 r.
  • Projekt i realizacja parku w Skrzydłowie, 1897 r.
  • Projekt i realizacja parku dworskiego w Stryjowie, 1897 r.
  • Projekt uzupełnienia parku pałacowego w Szczawinie, 1898 r.
  • Projekt ogrodu na placu Towarzystwa Wyścigów Konnych na Polu Mokotowskim w Warszawie, 1898 r.
  • Projekt parku w Palikijach, 1899 r.
  • Projekt parku pałacowego w Uszomierzu (Ukraina), (realizacja S. Cielichowski), 1900 r.
  • Projekt parku w dobrach Borchów, styczeń 1901 r.
  • Projekt i realizacja parku w Dębnie, 1902 r.
  • Projekt przekształcenia parku Krasińskich w Krasnem, (realizacja F. Szanior), 1902-1907
  • Projekt ogrodu Towarzystwa Ogrodniczego Warszawskiego przy ul. Bagatela w Warszawie, 1903 r.
  • Projekt i częściowa realizacja uporządkowania terenu ogrodu publicznego przy ul. Agrykoli w Warszawie, 1903-04 r.
  • Projekt i realizacja parku dworskiego w Falęcicach, 1904 r.
  • Projekt i realizacja parku pałacowego w Wieńcu(w majątku Leopolda Kronenberga, u jego synów Stanisława i Leopolda Juliana), 1904 r.
  • Projekt parku w Niezdowie, styczeń 1905 r.
  • Projekt parku w Ługaniu, 1906 r.
  • Projekt parku w Pławnie, 1910 r.
  • Projekt parku w Matwijowcach, 1910 r.
  • Projekt parku w Guzowie, 1911 r.
  • Projekt parku w Rybczyncach, 1911 r.
  • Projekt parku w Zamościu, 1917 r.
  • Projekt skwerów przed gmachem Sądu Okręgowego w Zamościu, 1929 r.

projekty niedatowane[edytuj | edytuj kod]

  • Projekt Parku Dyrekcyjnego w Białowieży, założonego jako tzw. park pułkowy wokół siedziby carskiego Zarządu Puszczy Białowieskiej
  • Projekt parku w Białymstoku - Park Stary im. Księcia Józefa Poniatowskiego, (z T. Chrząńskim)
  • Projekt parku w Brzeżanach (Ukraina)
  • Projekt parku w Czarnorudce (Ukraina)
  • Projekt parku w Częstocicach
  • Projekt parku w Konstancinie-Jeziornie
  • Projekt parku w Leźnicy Wielkiej
  • Projekt parku w Młocinach (ob. część m. Warszawa)
  • Projekt parku w Ostromeczonie
  • Projekt parku w Rogowie
  • Projekt parku w Roszynie
  • Projekt parku w Rykałach
  • Projekt parku w Siecieniu
  • Projekt parku w Skłótach
  • Projekt parku w Skórzcu (tytuł projektu: Parc de skórzec (Gouvern de Łomża) M de Jasieński proprietaire)
  • projekt parku w Szczekarkowie
  • Projekt parku w Tarnogórze
  • Projekt parku w Wierzchowiskach
  • Projekt parku we Włodawie (tytuł projektu: Parc des inwalides de chemin de fer a Wlodawa appartenant a la Compagnie de Sud-Ouest)
  • Projekt parku w Wojciechowie (tytuł projektu: Parc de Wojciechów (Gouv. Łomża) M Kurciusz proprietaire)
  • Projekt parku w Zagórzu (ob. dzielnica Sosnowca), (tytuł projektu: Parc de Zagórze (Gouvern Piotrków) appartenant a la compagnie des mines)
  • Projekt parku w Żukowie (tytuł projektu: Parc de Żuków (Gouvern. de Varsovie) M. de Bolechowski proprietaire)

Przypisy

  1. [S. Łoza, Architekci i budowniczowie w Polsce, Wyd. Budownictwo i Architektura, Warszawa 1954, s. 159]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ciołek G., Ogrody Polskie. Przemiany treści i formy, Wyd. Budownictwo i Architektura, Warszawa 1954
  • Kulus V., Walerian Konenberg, [w:] Materiały do Słownika Twórców Architektury Krajobrazu w Polsce, zeszyt 1, Wyd. SGGW, Warszawa 1990
  • Łoza S., Architekci i budowniczowie w Polsce, Wyd. Budownictwo i Architektura, Warszawa 1954
  • Majdecki L., Rejestr Ogrodów Polskich, zeszyt 1, PWN, Warszawa 1964
  • Majdecki L., Rejestr Ogrodów Polskich, zeszyt 2, PWN, Warszawa 1964
  • Marconi-Betka A., Popławska-Bukało E., Założenie przestrzenne willa Karolin-Marianów w świetle nowych dokumentów, [w:] „Ochrona Zabytków” 2005, nr 3.