Wiek Wszechświata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kosmologia fizyczna
Ilc 9yr moll4096.png
Wszechświat
(chronologiakształtrozmiarwiek)
Wielki Wybuch

Wiek Wszechświata – w standardowym modelu kosmologicznym (jednorodnym i izotropowym) – czas, który upłynął od Wielkiego Wybuchu (czyli czas kosmiczny w chwili obecnej).

Według współczesnych ustaleń wiek Wszechświata wynosi około 13,82 miliardów lat (dane z misji Planck z 2013[1]). Istnieją jednak szacunki podające dokładniejszą liczbę 13,799 ± 0,021 miliardów lat[2].

Modele historyczne[edytuj]

W XVIII wieku uważano, że wiek Ziemi może być szacowany w milionach lat, ale do początków XX wieku panowała teoria stanu stacjonarnego, według której Wszechświat był wieczny i istniał od zawsze. Ze zmianami teoria ta była powszechnie uznawana jeszcze do lat 50. XX wieku, kiedy została zastąpiona teorią Wielkiego Wybuchu[3]. Pierwsze wskazówki na to, że wiek Wszechświata jest skończony, pochodzą z obserwacji Edwina Hubble'a z 1929[4]. Pierwszą osobą, która stosunkowo dokładnie oszacowała wiek Wszechświata, był w 1958 Allan Sandage[5], który jednak sam nie wierzył w swoje wyliczenia, niezgodne z ówczesnymi teoriami określającymi wiek najstarszych gwiazd na 25 miliardów lat. Od lat 70. XX powszechnie uznawano, że wiek Wszechświata wynosi kilkanaście miliardów lat, choć w latach 90. w astrofizyce na krótko powstał problem znany jako age crisis („kryzys z wiekiem”). Według ówczesnego modelu, Wszechświat miał około dziesięciu miliardów lat, a najstarsze znane obiekty astronomiczne miały pomiędzy trzynaście a osiemnaście miliardów lat[6].

Misja satelity naukowego WMAP, która rozpoczęła się w 2001 wyznaczyła wiek Wszechświata na 13,75 ± 0,11 · 109 lat[7]. Badania WMAP kontynuowane były przez satelitę Planck, którego pomiary pozwoliły w 2013 ustalić wiek Kosmosu na obecnie obowiązującą wartość 13,82 miliardów lat[1].

Obecnie przyjmowany wiek Wszechświata zgadza się z wiedzą posiadaną na temat najstarszych znanych gwiazd. Wiek najstarszej znanej gwiazdy, HD 140283, szacowany jest na 14,46 ± 0,8 miliardów lat.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Planck reveals an almost perfect Universe (ang.). European Space Agency, 2013-03-21. [dostęp 2013-03-21].
  2. Planck Collaboration: Planck 2015 results. XIII. Cosmological parameters (ang.). arXiv, 2015-02-05. [dostęp 2016-04-23]. s. 31.
  3. Steady-state theory (ang.). britannica.com, 2012-12-03. [dostęp 2013-03-24].
  4. E. Hubble: A RELATION BETWEEN DISTANCE AND RADIAL VELOCITY AMONG EXTRA-GALACTIC NEBULAE (ang.). Proceedings of the National Academy of Sciences, 1929-03-15. [dostęp 2013-03-24].
  5. Allan Sandage: Current Problems in the Extragalactic Distance Scale (ang.). Astrophysical Journal, vol. 127, p.513, 1958. [dostęp 2013-03-24].
  6. Björn Feuerbacher, Ryan Scranton: Evidence for the Big Bang (ang.). talkorigins.org, 2006. [dostęp 2013-03-24].
  7. The Universe is Precisely 13.75 Billion Years Old (ang.). discovery.com. [dostęp 2012-12-08].