Roger Penrose

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Roger Penrose
Ilustracja
Sir Roger Penrose (2012)
Data i miejsce urodzenia 8 sierpnia 1931
Colchester
Zawód, zajęcie fizyk, matematyk
Narodowość Anglik
Alma Mater University of Cambridge, University College London, University College School
Odznaczenia
Nagroda Wolfa (1988)
Medal Diraca (1989)
Medal Copleya (2008)
Order Zasługi (Wielka Brytania) Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP
Parkietaż Penrose’a

Sir Roger Penrose (ur. 8 sierpnia 1931 w Colchester) – brytyjski fizyk teoretyczny, matematyk i filozof nauki[1]. Jego specjalności to teoria względności i grawitacji, kosmologia, kwantowanie grawitacji, kwantowe fundamenty i geometria.

Wraz ze Stephenem Hawkingiem udowodnił twierdzenie o osobliwościach w ogólnej teorii względności. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za 2020 rok, za wykazanie, że ogólna teoria względności przewiduje powstawanie czarnych dziur[2]. Drugą połowę nagrody otrzymali razem z Penrose’em Andrea Ghez i Reinhard Genzel[3].

Dorobek naukowy[edytuj | edytuj kod]

Fizyka teoretyczna[edytuj | edytuj kod]

Autor twierdzenia o uwięzieniu dotyczącego ruchu po hiperpowierzchni w przestrzeni fazowej.

Zasłużył się głównie dzięki próbom podejścia do kwantowej grawitacji (jeszcze nieistniejącej w całości teorii) za pomocą teorii twistorów. Jego zdaniem niezbędna jest nowa teoria kwantów, uwzględniająca grawitację, eliminująca trudności interpretacyjne.

Należy do krytyków teorii superstrun, interpretacji Everetta mechaniki kwantowej oraz inflacji kosmicznej.

Autor książek takich jak Nowy umysł cesarza, Cienie umysłu, Makroświat, mikroświat i ludzki umysł. Argumentuje w nich, że z twierdzenia Gödla wynika niemechaniczny charakter ludzkiej świadomości, którego można dowieść również bez kodowania. Zdaniem Penrose’a, do wyjaśnienia zjawiska świadomości konieczne jest odwołanie się do zjawisk występujących na poziomie kwantowym w mózgu. Wspólnie ze Stuartem Hameroffem opracował kwantową teorię świadomości Orch-OR.

Matematyka[edytuj | edytuj kod]

W matematyce znany jest jego parkietaż (ang. tesselation, tiling), który pokrywa płaszczyznę w sposób nieokresowy za pomocą jedynie dwu rodzajów „kafelków”.

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jest synem Margaret (Leathes) oraz psychiatry i genetyka: Lionela Penrose’a[6][7], oraz bratem fizyka Olivera Penrose’a, genetyczki Shirley Hodgsoni i arcymistrza szachowego Jonathana Penrose’a[8][9].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Prace poświęcone Rogerowi Penrose’owi[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. A. Lightman, Światło z przeszłości. Dzieje Kosmologii współczesnej, Warszawa 2003, s. 70.
  2. Roger Penrose wins 2020 Nobel Prize in Physics for discovery about black holes, www.cam.ac.uk, 6 października 2020 [dostęp 2020-10-06] (ang.).
  3. a b The Nobel Prize in Physics 2020, NobelPrize.org [dostęp 2020-10-06] (ang.).
  4. Prezydent odznaczył wybitnych fizyków. Konferencja o falach grawitacyjnych. [dostęp 2016-12-13].
  5. Prezydent odznaczył naukowców: Penrose’a i Trautmana. naukawpolsce.pap.pl, 2016-12-12. [dostęp 2016-12-19].
  6. Tarah Brookfield, Our Voices Must Be Heard: Women and the Vote in Ontario, UBC Press, 15 października 2018, ISBN 978-0-7748-6022-2 [dostęp 2021-01-31] (ang.).
  7. Rudolph Albert Peters, John Beresford Leathes, 1864-1956, „Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society”, 4, 1958, s. 185–191, DOI10.1098/rsbm.1958.0016 [dostęp 2021-01-31].
  8. Roger Penrose - Biography, Maths History [dostęp 2021-01-31] (ang.).
  9. AP and TOI, Scientists of Jewish heritage among trio to win Nobel prize for black hole finds, www.timesofisrael.com [dostęp 2021-01-31] (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]