Witkowice (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Witkowice
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat oświęcimski
Gmina Kęty
Liczba ludności (31 marca 2013) 2267
Strefa numeracyjna (+48) 33
Kod pocztowy 32-650[1]
Tablice rejestracyjne KOS
SIMC 0057520
Położenie wsi
Położenie wsi
Położenie na mapie gminy Kęty
Mapa lokalizacyjna gminy Kęty
Witkowice
Witkowice
Położenie na mapie powiatu oświęcimskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu oświęcimskiego
Witkowice
Witkowice
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Witkowice
Witkowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Witkowice
Witkowice
Ziemia49°54′50″N 19°16′45″E/49,913889 19,279167

Witkowicewieś sołecka w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, w gminie Kęty. Witkowice liczą 2267 mieszkańców (stan na 31 marca 2013 roku), sołectwo zajmuje 11,54 km² powierzchni.

Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki (parafia Świętego Michała Archanioła).

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Witkowice[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0057537 Dół część wsi
0057543 Góra część wsi
0057566 Kanada przysiółek
0057595 Pod Kogutem przysiółek

Historia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Księstwo oświęcimskie.

Historycznie wieś jest częścią księstwa oświęcimskiego[4]. Miejscowość została po raz pierwszy wzmiankowana w spisie świętopietrza parafii dekanatu Oświęcim diecezji krakowskiej z 1326 pod dwiema nazwami: Mosgront seu [lub] Witowicz[5]. Nazwę miejscowości w zlatynizowanych staropolskich formach Wythkowicze villa oraz Withkowicze wymienia w latach (1470-1480) Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis[6]. W tym czasie wieś miała sześciu dziedziców, ale tylko dwie posiadłości szlacheckie. Długosz wymienia miejscowość w Liber beneficiorum dwukrotnie. Za drugim razem notując ją jako wieś opuszczoną, posiadającą jednak kościół parafialny[7]

W dokumencie sprzedaży księstwa oświęcimskiego Koronie Polskiej przez Jana IV oświęcimskiego wystawionym 21 lutego 1457 miejscowość wymieniona została jako Withkowicze[8].

W 1564 roku wraz z całym księstwem oświęcimskim i zatorskim tereny te znajdowały się w granicach Korony Królestwa Polskiego w województwie krakowskim w powiecie śląskim. Po unii lubelskiej w 1569 księstwo Oświęcimia i Zatora stało się częścią Rzeczypospolitej Obojga Narodów w granicach, której pozostawało do I rozbioru Polski w 1772[4].

W 1581 roku dokumenty podatkowe zanotowały dwóch braci Witkowskich - Kaspra oraz Stanisława, którzy posiadali 2 łany kmiece i płacili 23 półłanków kmiecych. We wsi było również 7 zagrodników z rolą, 3 zagrodników bez roli, 9 komorników z bydłem, 13 komorników bez bydła, a 2 łany pól pozostawały puste[7].

Na podstawie zachowanych aktów wizytacji biskupa Stanisława Łubieńskiego ustalono, że wcześniej ustanowiona parafia katolicka upadła w XVI wieku i na nowo została erygowana w roku 1624, kiedy Samuel Stojowski wzniósł kościół drewniany[7]. W 1784 roku właścicielem miejscowości był szlachcic i właściciel ziemski Gronowski z Gronowa[4].

Po rozbiorach Polski wieś znalazła się w zaborze austriackim. W XIX wieku wymienia ją Słownik geograficzny Królestwa Polskiego jako miejscowość leżącą w powiecie bialskim w Królestwie Galicji i Lodomerii. Pod koniec XIX wieku w miejscowości było 175 domów, w których mieszkało 1071 mieszkańców w tym 504 mężczyzn oraz 567 kobiet. 1034 osoby wyznawały katolicyzm, a 37 judaizm[7]. Wieś dzieliła się na dwie części - dworską i wiejską. Liczyła w sumie 853 morg roli, 22 morgi łąk i ogrodów, 87 morgi pastwisk ora 183 morgi lasu. Największą posiadłość w miejscowości miał Antoni Śmiałowski, który posiadał trzy folwarki obejmujące w sumie 476 morg roli, 17 morg łąk, 49 morg pastwisk, 164 morgi lasu, 45 morg stawów i moczarów, 8 morg nieużytków, a także 1 morga oraz 31 sążni parceli budowlanych. We wsi znajdowała się w tym czasie także szkoła ludowa[7].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa bielskiego.

Związani z miejscowością[edytuj | edytuj kod]

W 1884 w Witkowicach urodził się późniejszy duchowny rzymskokatolicki Stanisław Domasik[9].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. GUS. Rejestr TERYT
  4. a b c Jan Nepomucen Gątkowski: Rys dziejów księstwa oświęcimskiego i zatorskiego. Lwów: nakład autora, 1867, s. 8,12.
  5. Monumenta Poloniae Vaticana T.1 Acta Camerae Apostolicae. Vol. 1, 1207-1344. Jan Ptaśnik (redakcja). Cracoviae: Sumpt. Academiae Litterarum Cracoviensis, 1913, s. 147-150.
  6. Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, „Liber Beneficiorum”, Aleksander Przezdziecki, Tom VII, Kraków 1864, s. 88.
  7. a b c d e Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich t. XIII, hasło "Witkowice". nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1893. [dostęp 2018–06–25]. s. 668.
  8. Krzysztof Prokop: Księstwa oświęcimskie i zatorskie wobec Korony Polskiej w latach 1438-1513. Dzieje polityczne. Kraków: PAU, 2002, s. 151. ISBN 978-8388857-31-7.
  9. Gdyńskie rody. gdynia.naszemiasto.pl. [dostęp 23 marca 2015].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]