Zbigniew Załuski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zbigniew Załuski
Ilustracja
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 31 lipca 1926
Kiwerce
Data i miejsce śmierci 5 marca 1978
Warszawa
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzeł LWP.jpg Ludowe Wojsko Polskie
Jednostki 3 Pomorska Dywizja Piechoty
Główny Zarząd Polityczny Wojska Polskiego
Stanowiska Zastępcy dowódcy kompanii do spraw politycznych
Zastępcy dowódcy batalionu do spraw politycznych
Główne wojny i bitwy II wojna światowa

Walki z Ukraińską Powstańczą Armią

Późniejsza praca pisarz, eseista i scenarzysta filmowy; poseł na Sejm PRL V, VI i VII kadencji (1969–1978)
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Walecznych (1943–1989) Krzyż Walecznych (1943–1989) Krzyż Walecznych (1943–1989) Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Brązowy Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal „Za udział w walkach o Berlin” Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Medal „Za zdobycie Berlina” Medal „Za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945”
Grób Załuskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (2010)

Zbigniew Załuski (ur. 31 lipca 1926 w Kiwercach, zm. 5 marca 1978 w Warszawie) – polski pisarz, eseista i scenarzysta filmowy, poseł na Sejm PRL V, VI i VII kadencji, pułkownik Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Zbigniew Załuski urodził się w 1926 w Kiwercach na Wołyniu, skąd w 1940, w wieku 14 lat, został deportowany przez Sowietów do Kazachstanu, w którym przebywał do 1943. W styczniu 1944 wstąpił ochotniczo do 1 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Służył w 9 Pułku Piechoty, biorąc udział jako zastępca dowódcy kompanii do spraw politycznych w działaniach wojennych na Wołyniu, Lubelszczyźnie, przyczółku warecko-magnuszewskim, przyczółku czerniakowskim, a później już na stanowisku zastępcy dowódcy batalionu do spraw politycznych w bitwie o Kołobrzeg i bitwie o Berlin. Podczas działań wojennych trzykrotnie odznaczony Krzyżem Walecznych. Po wojnie uczestniczył w walkach z UPA[1]. W chwili zakończenia działań wojennych był w stopniu porucznika[2].

W 1946 został członkiem Polskiej Partii Robotniczej, z którą przystąpił w 1948 do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W latach 1946–1948 był słuchaczem Wyższej Szkoły Oficerów Polityczno-Wychowawczych. Po ukończeniu szkoły pracował w Oddziale II Propagandy i Agitacji Głównego Zarządu Politycznego WP. W styczniu 1952 przeszedł do pracy w redakcji miesięcznika „Wojsko Ludowe”, gdzie pracował do końca życia. Prowadził w miesięczniku dział polityki wewnętrznej i zagranicznej, a następnie dział publicystyki. W latach 1957–1965 był zastępcą redaktora naczelnego i redaktorem naczelnym miesięcznika. Był zastępcą członka Komitetu Centralnego PZPR oraz członkiem Komitetu Warszawskiego PZPR. Od 1969 był posłem na Sejm. Od 1974 był członkiem Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Był członkiem prezydium Zarządu Głównego Związku Literatów Polskich i I sekretarzem Podstawowej Organizacji Partyjnej PZPR przy Oddziale Warszawskim ZLP.

W latach 1983–1991 pułkownik Zbigniew Załuski był patronem Centralnej Biblioteki Wojskowej w Warszawie[3].

Publicystyka[edytuj | edytuj kod]

Debiutował jako pisarz w 1947 na łamach miesięcznika „Nowa Myśl”. Był długoletnim redaktorem miesięcznika „Wojsko Ludowe”, z czasem został zastępcą redaktora naczelnego. Rozgłos zdobył dzięki publicystyce historycznej, w której zajął się rehabilitacją wysiłku polskiego wojska w wojnie obronnej w 1939 oraz udziałowi Polaków w II wojnie światowej u boku aliantów zachodnich. Przeciwstawiał się szyderczemu stosunkowi współczesnej literatury do polskiej tradycji oraz historii[1].

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • 1962 – nagroda III stopnia Ministra Obrony Narodowej
  • 1964 – nagroda państwowa II stopnia
  • 1968 – nagroda I stopnia Ministra Obrony Narodowej
  • 1969 – zespołowa nagroda I stopnia Ministra Obrony Narodowej za film Między wrześniem a majem
  • 1974 – nagroda państwowa II stopnia

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Twórczość wybrana[edytuj | edytuj kod]

  • (1951) Wojsko polskie – ojczyzny wierna straż[6]
  • (1961) Przepustka do historii. Szkice o żołnierskich drogach czasu 2. wojny światowej[7]
  • (1962) Siedem polskich grzechów głównych
  • (1968) Finał 1945[8]
  • (1985) Czterdziesty czwarty[9]
  • ([b.r.]) Polacy na frontach II wojny światowej[10]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Załuski, Zbigniew, [w:] Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny Tom I A–M, PWN, Warszawa 1984, s. 668.
  2. Zbigniew Załuski, Siedem polskich grzechów głównych, Iskry, Warszawa 1968.
  3. Rozkaz Nr 20/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 1983 r. w sprawie nadania Centralnej Bibliotece Wojskowej imienia płk. Zbigniewa Załuskiego (Dziennik Rozkazów MON z 1983 r. poz. 65).
  4. W 32 rocznicę Polski Ludowej. „Dziennik Polski”, s. 2, Nr 166 z 23 lipca 1976. 
  5. Zbigniew Załuski, Siedem polskich grzechów głównych, s. 2.
  6. Zbigniew Załuski, Wojsko polskie – ojczyzny wierna straż, Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1951, OCLC 833271644.
  7. Zbigniew Załuski, Przepustka do historii : szkice o żołnierskich drogach czasu 2. wojny światowej, Warszawa: Wydawn. Ministerstwa Obrony Narodowej, 1979, OCLC 82426433.
  8. Zbigniew Załuski, Finał 1945, Warszawa: Iskry, 1985, OCLC 233673971.
  9. Zbigniew Załuski, Czterdziesty czwarty, Warszawa: Wydaw. Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, ISBN 978-83-11-06307-5.
  10. Zbigniew Załuski, Polacy na frontach II wojny światowej, Warszawa: Wyd. Inter Press, [b.r.], OCLC 490967784.

Źródła[edytuj | edytuj kod]