Zygmunt Cetnerowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zygmunt Piotr Cetnerowski
Ilustracja
podpułkownik piechoty podpułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 8 marca 1891
Sobolówka, gubernia podolska, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 17 września 1944
KL Flossenbürg, III Rzesza
Przebieg służby
Lata służby od 1914
Siły zbrojne Coat of Arms of Russian Empire.svg Armia Imperium Rosyjskiego
Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 2 pułk Strzelców Kowieńskich
18 Dywizja Piechoty
Stanowiska oficer operacyjny
dowódca batalionu
szef sztabu
zastępca dowódcy pułku
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941)

Zygmunt Piotr Cetnerowski (ur. 8 marca 1891 w Sobolówce, zm. 17 września 1944 w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Flossenbürg) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Uczęszczał od 1903 do szkoły realnej w Winnicy, od 1906 uczył się w szkole technicznej w Kamieńcu Podolskim, a od 1909 w szkole realnej w Kijowie, w której w 1910 otrzymał świadectwo dojrzałości. W tym samym roku rozpoczął studia na Wydziale Ekonomicznym Instytutu Handlowego w Kijowie i w 1914 uzyskał tam absolutorium.

Członek Polskich Drużyn Strzeleckich od 1911. Ukończył w latach 1911–1912 szkołę oficerów rezerwy w Kijowie i awansował do stopnia chorążego. Od 1914 w armii rosyjskiej. Wzięty do niewoli niemieckiej we wrześniu 1915, a następnie służył ochotniczo od listopada 1916 w Legionach Polskich.

W Wojsku Polskim służył od listopada 1918, gdzie był początkowo adiutantem 2 pułku Strzelców Kowieńskich. Ukończył kurs adiutantów sztabowych przy Naczelnym Dowództwie w Warszawie[a]. Po kursie był kolejno: oficerem operacyjnym i szefem sztabu 18 Dywizji Piechoty[b].

W latach 1922–1923 ukończył II kurs doszkolenia Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie i został mianowany szefem Oddziału Wyszkolenia w sztabie DOK II Lublin. Był w nim od listopada 1924 szefem Oddziału Ogólnego i przez rok szefem sztabu. Dowódca batalionu od maja 1927 w 57 pułku piechoty. 26 kwietnia 1928 roku ogłoszono jego przeniesienie do 61 pułku piechoty w Bydgoszczy na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[1]. We wrześniu 1930 został mianowany delegatem Szefa Komunikacji Wojskowych Sztabu Głównego WP przy Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Poznaniu[c].

Podczas kampanii wrześniowej 1939 był wojskowym pełnomocnikiem przy Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Poznaniu.

Od 1940 w konspiracji w ZWZ-AK w której był krótko komendantem Podokręgu Kowno, a później szefem Wydziału II sztabu Komendy Okręgu Wilno ZWZ. W styczniu 1942 został przeniesieniu do Warszawy, gdzie był Szefem Służby Kolejowej w Szefostwie Komunikacji Wojskowych KG ZWZ-AK. W czerwcu 1943 został aresztowany i osadzony na Pawiaku. Wywieziony 5 października 1943 do obozu koncentracyjnego w KL Auschwitz w Oświęcimiu[d], a następnie 17 września 1944 do Flossenbürga i tam zmarł. Dzięki bohaterskiej postawie swojej sekretarki Heleny Jaguczańskiej[e] nie został zdekonspirowany.

W czerwcu 1943 jego żona Irena i córka Krystyna Danuta (ur. 1921) zostały aresztowane w hotelu „Bristol” i 24 sierpnia również wywiezione do KL Auschwitz[f], gdzie zmarły, żona 21 października 1943, a córka 10 lutego 1944 roku.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Maj-czerwiec 1919
  2. Od marca 1921
  3. Pełnił tę funkcję do wybuchu wojny
  4. Nr obozowy 156079
  5. Zdążyła wynieść broń z jego mieszkania i następnie wzięła całą winę na siebie, przypłacając to śmiercią
  6. Numery obozowe 55786 i 55737

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 140.
  2. Dekret Wodza Naczelnego L. 3127 z 30 czerwca 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 29, poz. 1181)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]