Zygmunt Walter-Janke

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zygmunt Janke
Walter
generał brygady (1988) generał brygady (1988)
Data i miejsce urodzenia 21 lutego 1907
Chojny k. Łodzi
Data i miejsce śmierci 25 lutego 1990
Pabianice
Przebieg służby
Lata służby od 1927-1945
Siły zbrojne Wojsko Polskie
Armia Krajowa
Stanowiska Oficer operacyjny Kresowej Brygady Kawalerii
Główne wojny i bitwy kampania wrześniowa
Późniejsza praca doktorat na Uniwersytecie Warszawskim
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Krzyż Walecznych (od 1941, dwukrotnie) Krzyż Partyzancki

Zygmunt Janke ps. Walter (ur. 21 lutego 1907 w Chojnach, obecnie Łódź, zm. 25 lutego 1990 w Pabianicach) – generał brygady Wojska Polskiego, żołnierz ZWZ i AK, ofiara represji stalinowskich, doktor nauk humanistycznych, historyk, działacz polityczny, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodzony we wsi Chojny (obecnie rejon miasta w dzielnicy Łódź-Górna). W 1927 r. zdał maturę w Pabianicach[1] i w tym samym roku wstąpił do Wojska Polskiego. Absolwent Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej – Komorowie i Szkoły Podchorążych Artylerii w Toruniu.

15 sierpnia 1930 r. Prezydent RP Ignacy Mościcki mianował go podporucznikiem ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1930 roku i 22. lokatą w korpusie oficerów artylerii, a Minister Spraw Wojskowych wcielił do 7 dywizjonu artylerii konnej wielkopolskiej w Poznaniu[2]. Był dowódcą plutonu, a następnie baterii[1]. W latach 1936–1939 w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie, którą ukończył w stopniu kapitana dypl.[1]. W kampanii wrześniowej był oficerem operacyjnym Kresowej Brygady Kawalerii, a od walk pod Karczewem został szefem sztabu.

27 września 1939 r. pod Medyką dostał się do niewoli niemieckiej[1]. Po ucieczce z niewoli w październiku 1939 r. w Służbie Zwycięstwu Polski, następnie, po zmianach nazw tej organizacji – w Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej. W latach 1940–1943 szef sztabu Okręgu Łódź ZWZ (od 1942 AK), w latach 1943–1945 szef sztabu, a później komendant Okręgu Śląskiego Armii Krajowej pełniąc tę funkcję pod pseudonimem „Walter” do ujawnienia się we wrześniu 1945 r.[1].

Po wojnie nauczyciel w liceum w Pabianicach. Od stycznia[1] 1949 r. do 1955 r. więziony; początkowo skazany na karę śmierci, następnie zamienioną na dożywocie. Po zwolnieniu z więzienia w 1956 r. zrehabilitowany. Ukończył wówczas historię na Uniwersytecie Łódzkim, a w roku 1975 uzyskał doktorat na Uniwersytecie Warszawskim. 11 października 1988 r.[3] awansowany do stopnia generała brygady w stanie spoczynku. W latach 1988–1990 członek Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa[4]. Pochowany na cmentarzu w Pabianicach.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Podziemny Śląsk (Warszawa 1968)
  • W Armii Krajowej w Łodzi i na Śląsku (Warszawa 1969)
  • Śląsk jako teren partyzancki Armii Krajowej (Katowice 1986)
  • W Armii Krajowej na Śląsku (Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1986)
  • Artyleria koronna w obronie niepodległości Polski 1792–1794 (Lublin 1999)

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f O kawalerii polskiej XX wieku s. 117
  2. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 15 sierpnia 1930 roku, s. 276.
  3. Autorzy książki O kawalerii polskiej XX wieku podają datę 15 września 1988.
  4. Skład Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa 1988–2011 radaopwim.gov.pl [dostęp 2011-11-06]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, tom II: I–M, Toruń 2010, s. 53–56 (z fotografią; jako Janke-Walter)
  • Cezary Leżeński / Lesław Kukawski: O kawalerii polskiej XX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991, s. 117. ISBN 83-04-03364-X.