Szkoła Podchorążych Artylerii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szkoła Podchorążych Artylerii
Oficerska Szkoła Artylerii
Ilustracja
Znak Szkoły Podchorążych Artylerii
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1919
Rozformowanie 1939
Organizacja
Dyslokacja Rembertów
Toruń
Rodzaj wojsk Artyleria

Szkoła Podchorążych Artylerii (SPArt) – szkoła Wojska Polskiego kształcąca kandydatów na oficerów artylerii w latach 1923-1939.

Historia szkoły[edytuj | edytuj kod]

Odznaka
Odznaka absolwenta Szkoły Podchorążuch Artylerii
Z lewej Zbigniew Burzyński z odznaką Szkoły Podchorążuch Artylerii na prawej piersi, po prawej stronie stoi Franciszek Hynek

W marcu 1919 rozpoczęto proces nauczania w Oficerskiej Szkole Artylerii w Rembertowie. Zadaniem szkoły było przede wszystkim dokształcanie oficerów artyleri, w zakresie znajomości francuskiej taktyki i francuskiego sprzętu artyleryjskiego. Utworzono wówczas dwa kilkumiesięczne kursy dowódców baterii i oficerów zwiadu artyleryjskiego. Jednorazowo w szkole kształciło się około 100 oficerów.

1 września 1919 w Toruniu zostały zorganizowane kursy dokształcania oficerów. Przetrwały one do stycznia 1920. Jesienią 1919 rozpoczęto szkolenie podstawowe oficerów artylerii. W tym celu 1 listopada 1919 w Poznaniu została utworzona Szkoła Podchorążych Artylerii[1]. W szkole kształciło się około 250 podchorążych. Nauka trwała początkowo 6 miesięcy. Pierwszym komendantem szkoły był major Edmund Knoll-Kownacki. W 1921 szkoła została rozwiązana.

W czerwcu 1920, w Poznaniu i w Toruniu, zostały zorganizowane Centra Wyszkolenia Artylerii. Zadaniem centrum było przede wszystkim dokształcanie oficerów w zakresie znajomości taktyki i sprzętu artyleryjskiego. Wykładowcami byli oficerowie francuscy.

W 1922, po przejściu Wojska Polskiego na stopę pokojową, przyjęto zasadę tworzenia szkół oficerskich dla poszczególnych rodzajów broni. W lipcu 1922, na bazie Obozu Szkolnego Saperów w Warszawie na Powązkach, została sformowana Główna Szkoła Artylerii i Inżynierii z zadaniem kształcenia na poziomie wyższym oficerów młodszych. Studia miały trwać trzy lata. W grudniu 1922 została zakończona wstępna organizacja szkoły, jednak ze względu na brak warunków kwaterunkowych w Warszawie, Wydział Artylerii przeniesiono do Torunia. Ze względu na trudności kierowania wydziałami w Warszawie i Toruniu GSAiI została rozwiązana.

Ze względu na zapotrzebowanie wojska na oficerów artylerzystów i saperów w maju 1923 utworzono dwie odrębne szkoły: Oficerską Szkołę Artylerii w Toruniu i Oficerską Szkołę Inżynierii w Warszawie. Oficerska Szkoła Artylerii (OSA) miała dwuletni program nauczania. Kształciła ok. 240 podchorążych, po 120 na roku. Nacisk położono na wykształcenie praktyczne. OSA przeszła w swym rozwoju szereg reorganizacji (1925, 1927, i 1928). Ostateczny program kształcenia został oparty na programie francuskiej Szkoły Artylerii w Fontainebleau, w której 66% programu zajmowały przedmioty praktyczne, 16% przedmioty ogólnowojskowe i ogólnokształcące i 11% przedmioty teoretyczne z zakresu artylerii i 7% przedmioty matematyczno-fizyczne.

9 sierpnia 1928 roku Oficerska Szkoła Artylerii została przemianowana na Szkołę Podchorążych Artylerii[2], która kształciła około 440 podchorążych.

Kadra szkoły[edytuj | edytuj kod]

Komendanci OSA / SPArt.:

Zastępca komendanta SPArt.

Dyrektorzy nauk OSA / SPArt:

  • płk art. Mikołaj Kulwieć (1923)
  • płk art. inż. Paweł Niewiadomski (1923-1927)
  • ppłk dypl. Tadeusz Scheybal (1927-1929)
  • mjr dypl. Wincenty Żmigrodzki (1929-1930)
  • mjr / ppłk art. Władysław Kaliszek (I 1930 - 1935)
  • ppłk art. Witold Sztark (1935 - )

Oficerowie:

Pokojowa obsada personalna szkoły w marcu 1939 roku[3][a]:

  • komendant – płk Sawczyński Adam Tymoteusz
  • z-ca komendanta – ppłk Jaremski Jan Leon
  • adiutant – kpt. Maciejowski Zygmunt
  • lekarz medycyny – ppor. lek. Frankiewicz Eugeniusz
  • lekarz weterynarii – ppor. pdsc. Karwowski Roman Jan
  • dyrektor nauk – ppłk Pałubicki Jan
  • wykładowca taktyki ogólno-organizacyjnej – kpt. dypl. Madaliński Leon Rejnhold(*)[b]
  • wykładowca taktyki piechoty – mjr piech. Szul Józef
  • wykładowca mechaniki i budowy sprzętu – ppłk Kaczyński Wiktor
  • wykładowca historii wojen – kpt. adm. (art) Wieliczko-Wielicki Michał
  • wykładowca geografii wojskowej – kpt. dypl. Madaliński Leon Rejnhold(*)[b]
  • wykładowca matematyki – mjr adm. (art.) Wilanowicz Zdzisław
  • wykładowca matematyki – kpt. adm. (art.) inż. Wiśniewski Zygmunt I
  • wykładowca balistyki i uzasadnionych praw strzelania – ppłk Rodewald Emil Tadeusz
  • wykładowca balistyki i uzasadnionych praw strzelania – kpt. Kuczyński Tadeusz Bonawentura
  • asystent – kpt. Kęsy Władysław
  • asystent – por. Janusz Aleksander Władysław
  • pomocnik komendanta ds. gospodarczych – kpt.adm. (art.) Łamek Czesław
  • oficer mobilizacyjny – kpt. adm. (art.) Szrajbert Zygmunt
  • oficer administracyjno-materiałowy – kpt. adm. (art.) Gęstwicki Paweł Bolesław
  • oficer żywnościowy – por. adm. (art.) Ilnicki Aleksander Adam Stanisław
  • oficer gospodarczy – kpt. int. Zasławski Stanisław
  • dowódca baterii luzaków – kpt. Demirski Józef
  • dowódca plutonu i instruktor jazdy – por. Dąbrowski Antoni Teodor
  • dowódca plutonu i instruktor jazdy – por. Gierałtowski Marian
  • dowódca plutonu i instruktor jazdy – por. Jankowski Józef Franciszek
  • dowódca plutonu i instruktor jazdy – por. Kulikowski Antoni
  • dowódca I dywizjonu szkolnego – mjr Koszucki Feliks Fabian
  • instruktor terenoznawstwa i topografii artyleryjskiej – kpt. Wójcicki Jan Ignacy
  • instruktor łączności – kpt. Magnuski Stanisław
  • instruktor WF – kpt. Więckowski Bogdan Seweryn
  • dowódca 1 baterii szkolnej – kpt. Daćków Władysław Feliks
  • z-ca dowódcy – kpt. Dmowski Franciszek
  • dowódca I plutonu – por. Zarudzki Miron Jan
  • dowódca II plutonu – por. Morawski Wiktor Jerzy
  • dowódca 2 baterii szkolnej – kpt. Jastrzębski Stanisław
  • z-ca dowódcy – kpt. Hutter Zygmunt
  • dowódca I plutonu – por. Wiśniowski Bronisław Kazimierz
  • dowódca II plutonu – por. Wojtarowicz Stefan
  • dowódca 3 baterii szkolnej – kpt. Dormus Jerzy Henryk
  • z-ca dowódcy – kpt. Pasternakiewicz Jerzy Wojciech
  • dowódca I plutonu – por. Dąbroś Zygmunt Eustachy
  • dowódca II plutonu – por. Swałdek Roman
  • dowódca II dywizjonu szkolnego – mjr Czerniakowski Włodzimierz
  • instruktor terenoznawstwa i topografii artyleryjskiej – kpt. Slęk Zbigniew Tadeusz
  • instruktor łączności – kpt. Panufnik Ładysław
  • instruktor WF – kpt. Sawicki Paweł
  • dowódca 4 baterii szkolnej – kpt. Rewicz Marian
  • z-ca dowódcy – kpt. Nowak Edward Jan
  • dowódca I plutonu – por. Koraszewski Zbigniew Jan
  • dowódca II plutonu – por. Wojciechowski Wiktor
  • dowódca 5 baterii szkolnej – kpt. Herdegen Witold Ludwik Maria
  • z-ca dowódcy – kpt. Krzemiński Józef Feliks
  • dowódca I plutonu – por. Dzieńkowski Stefan
  • dowódca II plutonu – kpt. Pawełek Michał
  • dowódca 6 baterii szkolnej – kpt. Piechocki Tadeusz
  • z-ca dowódcy – kpt. Otfmowski Józef Zbigniew
  • dowódca I plutonu – por. Gibbel Ludwik Antoni
  • dowódca II plutonu – por. Grzyb Henryk Józef
  • dowódca dywizjonu ćwiczebnego – ppłk Janowski Tadeusz Antoni
  • adiutant dywizjonu – kpt. Gawełczyk Henryk Zdzisław
  • oficer zwiadowczy – kpt. Pawlak Piotr Józef
  • oficer łączności – vacat
  • dowódca 1 baterii ćwiczebnej – kpt. Cichoszewski Tadeusz
  • oficer baterii – kpt. Kaczmarski Józef Ludwik
  • oficer baterii – por. Olszewski Jerzy
  • dowódca 2 baterii ćwiczebnej – kpt. Lipko Ludwik
  • oficer baterii – por. Jakimow Teodor
  • oficer baterii – por. Koziczak Eugeniusz

Absolwenci[edytuj | edytuj kod]

Promocja 24 września 1924 roku ze starszeństwem z 1 lipca 1923 roku:

Promocja 15 sierpnia 1927 roku[6]

Promocja 15 sierpnia 1928 roku[10]

Promocja 15 sierpnia 1930 roku[11]

Promocja 1936 roku

Promocja 1938 roku

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[4].
  2. a b Gwiazdką oznaczono oficera, który pełnił jednoczenie więcej niż jedną funkcję[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych Nr 62/II WM z 28 sierpnia 1919 r.
  2. Dziennik Rozkazów Ministra Spraw Wojskowych Nr 22 z 9 sierpnia 1928 r., poz. 249.
  3. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 465-466.
  4. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  5. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VIII.
  6. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 21 z 15 sierpnia 1927 roku, s. 247-248. Podane lokaty są wspólne dla absolwentów Oficerskiej Szkoły Artylerii i Oficerskiej Szkoły dla Podoficerów.
  7. „Szkoła Podchorążych Artylerji: ku uczczeniu dziesięciolecia 1923-1933”, Pomorska Drukarnia Rolnicza, Toruń 1933
  8. „W dzień promocji wychowanków Oficerskiej Szkoły Artylerji 1925/27”, Pomorska Drukarnia Rolnicza 1927 str. 82
  9. Rocznik Oficerski 1928 – Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, str. 497
  10. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 15 sierpnia 1928 roku, s. 271-272. Podane lokaty są wspólne dla absolwentów Oficerskiej Szkoły Artylerii i Oficerskiej Szkoły dla Podoficerów.
  11. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 15 sierpnia 1930 roku, s. 275-277. Podane lokaty są wspólne dla absolwentów Szkoły Podchorążych Artylerii i Szkoły Podchorążych dla Podoficerów.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Szkoła Podchorążych Artylerii. Ku uczczeniu dziesięciolecia 1923-1933. Toruń: 1933.
  • Stanisław Rutkowski, Zarys dziejów polskiego szkolnictwa wojskowego, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1970.
  • Jan Piotr Erbiński, Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Inżynieryjnych im. gen. Jakuba Jasińskiego 1944-1984, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1986.