Łękawka (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Łękawka
[[Plik:
Łękawka, widok z Ostrej Góry
|240x240px|Łękawka]]
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat tarnowski
Gmina Tarnów
Wysokość 300 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 712[1]
Strefa numeracyjna (+48) 14
Kod pocztowy 33-112 Tarnowiec
Tablice rejestracyjne KTA
SIMC 0832918
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Łękawka
Łękawka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łękawka
Łękawka
Ziemia 49°56′36″N 21°01′50″E/49,943333 21,030556Na mapach: 49°56′36″N 21°01′50″E/49,943333 21,030556

Łękawkawieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Tarnów.

We wsi znajduje się szkoła podstawowa oraz kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej. Kamień węgielny pod budowę kościoła poświęcił w 1982 papież Jan Paweł II[2].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Wieś znajduje się w północnej części Pogórza Ciężkowickiego. Przez wieś przepływa kilka strumieni, z czego największy nosi nazwę Wątoczku i jest lewym dopływem potoku Wątok. Krajobraz Łękawki jest krajobrazem charakterystycznym dla Pogórza Karpackiego. Wieś znajduje się w kotlinie pomiędzy trzema wzgórzami o wysokości zbliżonej do 400m n.p.m. tj. górą św. Marcina, Trzemeską Górką i Słoną Górą (dawniej Górskie).

Przez wieś przechodzi żółty szlak turystyczny, zielona droga rowerowa oraz droga św. Jakuba Via Regia, prowadząca do Santiago de Compostela w Hiszpanii.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o wsi Łękawka pochodzi z roku 1386, ale najprawdopodobniej osada istniała w tym miejscu już wcześniej i być może wiąże się to nawet z późnym paleolitycznym osadnictwem na ziemi tarnowskiej. Według miejscowej legendy pierwszymi mieszkańcami wsi mieli być Jędrzej i Jewka[3].

Na początku XIX wieku jeden z mieszkańców Łękawki, znany jako Bolek, zajmował się wytwarzaniem instrumentów lutniczych. Lira konstrukcji Bolka była używana przez „ludowego dentystę” Andrzeja Sobka z Łękawki do łagodzenia bólu swoich pacjentów[4]. W latach 1887–1888 istniała w Łękawce pierwsza szkoła. W wyniku zezwolenia C.K. Rady Szkolnej Krajowej w 1902 szkoła w Łękawce pojawiła się na nowo. Szkoła ta była wciąż zależna administracyjnie od szkoły w Porębie Radlnej i dopiero rok później szkoła w Łękawce stała się niezależna[3].

W czasie I wojny światowej w okolicy wsi toczyły się walki pomiędzy armią rosyjską, a austro-węgierską. Budynek szkoły oraz inne budynki w Łękawce były zajmowane przez wojska rosyjskie przez okres od 9 listopada 1914 do 5 maja 1915 roku[3]. Najbliższy cmentarz wojenny z tego okresu znajduje się przy granicy Łękawki z miejscowością Zabłędza (cmentarz nr 174) i kryje on zwłoki 35 Rosjan. Cmentarz został zaprojektowany przez znanego austriackiego projektanta cmentarzy wojennych Heinricha Scholza, będącego kierownikiem artystycznym i głównym projektantem VI okręgu cmentarnego „Tarnów”, w którym znajduje się 61 cmentarzy wojennych z tego okresu[5].

W okresie trwania II wojny światowej, w dniach 29 lipca 1940, 24 grudnia 1940 i 12 lutego 1944 w wąwozach leśnych w pobliżu dzisiejszej drogi wojewódzkiej nr 977, odbyły się egzekucje Polaków, więźniów tarnowskiego więzienia. W wyniku tych egzekucji zginęło 68 osób, głównie inteligencja. Jeden ze skazanych zdołał uratować życie uciekając w głąb lasu. W okolicznych lasach niejednokrotnie stwierdzano aktywność oddziałów partyzanckich. Jednym z takich oddziałów był oddział „Pelagia” z Pleśnej. Po wojnie ekshumowano ofiary egzekucji, a ciała umieszczono w masowym grobie uwieńczonym pomnikiem. Pomnik ten znajduje się przy drodze wojewódzkiej nr 977[6].

W 1977 roku w granicach administracyjnych wsi, mieszkaniec Piotrkowic znalazł największego wówczas grzyba świata. Był to szmaciak gałęzisty o wadze 15 kilogramów i średnicy kapelusza wynoszącej 1 metr. Grzyb został wpisany do księgi rekordów Guinnessa[7]. Przy drodze wojewódzkiej 977 w miejscowości Łękawka postawiono pomnik znalezionego grzyba, który został zniszczony przez nieznanych sprawców.

Przypisy

  1. http://web.archive.org/web/20110916173114/http://www.gmina.tarnow.pl/pliki/statystyka.pdf dostęp: 18.01.2012
  2. http://www.lekawka.diecezja.tarnow.pl dostęp: 18.01.2012
  3. 3,0 3,1 3,2 http://splenkawka.w.interia.pl/historia/historia.htm dostęp: 18.01.2012
  4. http://www.etnomuzeum.eu/Obiekty,1_lira_korbowa_obiekt_tygodnia_marzec1.html dostęp: 18.01.2012
  5. http://www.cmentarze.gorlice.net.pl dostęp: 18.01.2012
  6. Pomniki i miejsca pamięci narodowej. Przewodnik pod red. B. Dziduszko, A. Łabno, A. Smagacz. Tarnów 2006, s. 57
  7. J. Kozioł. Tuchów i okolice. Tuchów 1999, s. 82