Łagodny rozrost gruczołu krokowego

Rozrost gruczołu krokowego

hyperplasia prostatae

ICD-10 N40

Porównanie prawidłego odpływu moczu (po lewej) do zaburzeń odpływu w łagodnym rozroście prostaty (po prawej)

Łagodny rozrost gruczołu krokowego (łac. hyperplasia prostatae, także przerost prostaty - Hypertrophia prostatae, ang. BPH - Benign prostatic hyperplasia) – choroba występująca u mężczyzn i związana głównie z rozrostem (rozplemem) komórek gruczołowych i komórek podścieliska gruczołu krokowego, a w mniejszym stopniu przerostem komórek (stąd niejednoznaczna nomenklatura), powodująca zwężenie drogi odpływu moczu. Uważa się, że występuje u ponad 50% mężczyzn w wieku powyżej 60 roku życia i z wiekiem częstość jej występowania wzrasta.

Objawy

Objawy choroby możemy podzielić na:

• objawy podrażnieniowe:
  • częstomocz
  • nykturia (oddawanie moczu w nocy)
  • gwałtowne parcia na mocz
  • niemożność powstrzymania mikcji
  • ból w trakcie mikcji
• objawy "przeszkody podpęcherzowej":
  • trudność w rozpoczęciu mikcji
  • zwężony strumień moczu
  • wydłużony czas mikcji
  • osłabienie strumienia moczu i/lub przerwany wyciek moczu
  • wykapywanie moczu po zakończeniu mikcji
  • zatrzymanie moczu.

Diagnostyka

• badanie per rectum (ang. DRE - digital rectal examination) - pozwala na ocenę kształtu, konsystencji, wielkości, elastyczności, granic, obecności rowka międzypłatowego, obecności patologicznych struktur (zwłaszcza guzów)
• USG przezbrzuszne - pozwala na ocenę wielkości i stopnia zalegania moczu
• TRUS (ang. TransRectal UltraSound) umożliwia o wiele dokładniejszą ocenę struktury i wielkości narządu
• uroflowmetria czyli badanie strumienia moczu, które pozwala ocenić parametry:
  • objętość oddanego moczu
  • maksymalny przepływ cewkowy
  • średni przepływ przez cewkę moczową
  • z uwagi, że wyniki badania można przedstawić w postaci graficznej, ocenia się także kształt krzywej mikcyjnej
  • jako wartości prawidłowe przyjmuje się, że strumień moczu powinien być większy niż 15ml/s.

Leczenie

• obserwacja (ang. watchful waiting)
  • u osób bez mocno wyrażonych objawów oraz przy braku ryzyka rozwoju raka gruczołu krokowego obowiązuje obserwacja urologiczna z wykonywaniem powyższych badań i dodatkowo oznaczanie:
    • PSA (ang. Prostatic Specific Antigen)) - Norma do 4 ng/ml i w przypadku jej przekroczenia
    • transrektalna biopsja gruczołu krokowego
• leczenie farmakologiczne
  • leki blokujące receptor α-1-adrenergiczny (hamują receptory α-1-adrenergiczne w dnie pęcherza, cewce moczowej i podścielisku gruczołu krokowego i jego torebce, powodując rozkurcz mięśni i poprawę drogi odpływu moczu)
    • doksazosyna
    • terazosyna
    • alfuzosyna
    • tamsulozyna
  • leki hormonalne blokujące 5-α-reduktazę (zahamowanie konwersji testosteronu w dihydrotestosteron)
    • Finasteryd
  • leki roślinne (łagodzą objawy tylko w przypadku niewielkiego zaawansowania choroby)
    • wyciąg z kory śliwy afrykańskiej (łac. Pygenum afrivcanum)
    • wyciąg z nasion dyni (łac. Cucurbita pepo)
• leczenie operacyjne
  • TURP (ang. TransUrethral Resection of the Prostate) czyli przezcewkowa elektroresekcja gruczołu krokowego
  • operacyjne wyłuszczenie gruczołu krokowego stosuje się tylko w przypadku wielkich zmian, uchyłków pęcherza moczowego lub nowotworów gruczołu krokowego
  • operacyjne wyłuszczenie gruczolaka poprzez dostęp śródpęcherzowy (niektóre przypadki)
  • zabiegi laserowe (ang. VLAP - Visual Laser Ablation of the Prostate)

Bibliografia

• Jarosław Kużdżał: Podstawy chirurgii. T II. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2010, s. 356-368. ISBN 9788374302708. 

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.