Niewydolność nerek
| Ostra niewydolność nerek | |||||||||||||
| insufficientia renum, uraemia | |||||||||||||
|
|||||||||||||
| Przewlekła niewydolność nerek | |||||||||||||
|
|||||||||||||
| Nieokreślona niewydolność nerek | |||||||||||||
|
|||||||||||||
| DiseasesDB | 26060 | ||||||||||||
| MeSH | D017095 | ||||||||||||
Niewydolność nerek – stan upośledzenia nerek ponad możliwości fizjologiczne ich kompensacji. Wyróżnia się stan przewlekły i ostry.
Spis treści |
Ostra niewydolność nerek [edytuj]
ONN lub ARF (ang. Acute Renal Failure) jest potencjalnie odwracalnym stanem nagłego pogorszenia czynności wydalniczej nerek.
Typy ONN [edytuj]
Wyróżnia się następujące typy ONN:
- przednerkową (niedostateczne ukrwienie nerek)
- nerkową (choroby nerek)
-
- zapalną
- niezapalną
- pozanerkową (niedrożność dróg nerkowych)
Patomechanizm ONN [edytuj]
W pojedynczych nefronach spada filtracja, jednakże nie dochodzi do redukcji ich liczby.
Nerka próbuje utrzymać odpowiedni stan płynów ustrojowych poprzez dwie drogi:
- wzrost transportu kanalikowego (poprzez aldosteron czy wazopresynę)
- wzrost krążenia wewnątrznerkowego krwi (nefrony przyrdzeniowe oszczędzają wodę)
Przy niezachodzącej resorpcji, ale oszczędzając wodę (tylko 2 droga) procesy kompensacyjne prowadzą do oligurii (skąpomoczu) czy też nawet anurii (bezmoczu), co z kolei prowadzi bardzo szybko do azotemii.
Gdy zawiodą obydwa procesy, najpierw u pacjenta z ONN w tym stadium pojawi się poliuria (wielomocz), bez azotemii, a następnie (np. po zatruciu glikolem) kolejno poliurii, anurii i azotemii.
Cały zespół objawów ONN podzielić można na 4 fazy:
- faza wstępna (zadziałanie czynnika uszkadzającego)
- faza skąpomoczu lub bezmoczu (oligurii lub anurii)
- faza wielomoczu (poliurii)
- faza reparacji
Przewlekła niewydolność nerek [edytuj]
Stan nieodwracalnego uszkodzenia kłębuszków nerkowych, która wymaga leczenia nerkozastępczego dla utrzymania chorego przy życiu. Dla oceny stopnia i zaawansowania przewlekłej niewydolności nerek stosuje się metody oceniające stopień zmniejszenia filtracji kłębuszkowej (GFR – ang. glomerular filtration rate).
Najczęstsze przyczyny [edytuj]
- choroby kłębuszków nerkowych (pierwotne i wtórne)
- cukrzycowa choroba nerek
- choroby naczyń (zwężenie, nephrosclerosis)
- choroby cewkowo-śródmiąższowe
- choroby z towarzyszącymi torbielami nerek (np. wielotorbielowatość nerek)
Patomechanizm i jego konsekwencje [edytuj]
W PNN następuje stopniowa redukcja liczby czynnych nefronów (w przeciwieństwie do ONN, gdzie następowało jedynie upośledzenie ich funkcji wydalniczej).
W konsekwencji mniejsza liczba czynnych nefronów prowadzi do następujących zaburzeń:
- zaburzenia gospodarki jonowej:
-
- gospodarki wapniowo-fosforanowej
- gospodarki jonami H+ (kwasica metaboliczna)
- gospodarki jonami K+ (ostra niewydolność krążenia)
- zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, prowadzące do wielomoczu czy nykturii
- hiperparathormonemia (wyższe stężenie parathormonu), prowadzące do uszkodzenia kości, serca, OUN
- upośledzenie funkcji wydalniczych i wewnątrzwydzielniczych(m.in. nie wydziela EPO, co w konsekwencji może dać erytropenię)
Stadia przewlekłej choroby nerek [edytuj]
Na podstawie GFR określa się V stadiów przewlekłej choroby nerek[1]:
| Stadium | Nazwy opisowe | Charakterystyka [1. 1] | GFR [ml/min/1,73 m2] | Częstość występowania w USA[1. 2] | |
|---|---|---|---|---|---|
| I | choroba nerek z prawidłowym GFR | uszkodzenie nerek z prawidłowym lub zwiększonym GFR | ≥ 90 | 3,32 % | |
| II | wczesna PNN[1. 3] | utajona PNN | uszkodzenie nerek z niewielkim lub zmniejszonym GFR | 60 - 89 | 3 % |
| III | umiarkowana PNN | wyrównana PNN | umiarkowane zmniejszenie GFR | 30 - 59 | 4,32 % |
| IV | ciężka PNN | niewyrównana PNN | duże zmniejszenie GFR | 15 - 29 | 0,2 % |
| V | schyłkowa przewlekła choroba nerek | mocznica | niewydolność nerek [1. 4] | <15 lub leczenie dializami | 0,15 % |
- ↑ wg. Kidney Disease Outcomes Quality Instytute
- ↑ wg. NHANES II
- ↑ Przewlekła niewydolność nerek
- ↑ ang. kidney faliure - schyłkowa niewydolność nerek
Leczenie [edytuj]
Jako leczenie nerkozastępcze stosowana jest hemodializa, dializa otrzewnowa oraz transplantacja nerki.
Bibliografia [edytuj]
- Piotr Thor: Podstawy patofizjologii człowieka. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001. ISBN 83-233-1495-0.
Przypisy
- ↑ Andrzej Szczeklik (red.): Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie, tom II. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005, s. 1263. ISBN 83-7430-031-0.
