Święty Emeryk
| Święty | |
| Emeryk | |
| Imre | |
| królewicz | |
 Święty Emeryk, królewicz (obraz Johana Ignaza Cimbala, malowany na zamówienie bpa Ignacego Kollera z Veszprém.) |
|
| Data urodzenia | 1007 |
| Data śmierci | 2 września 1031 |
| Kościół/ wyznanie |
katolicki |
| Data kanonizacji | 5 listopada 1083 przez Grzegorza VII |
| Wspomnienie | 4 lub 5 listopada |
| Patron | młodzieży |
| Szczególne miejsca kultu | Węgry |
 Galeria ilustracji w Wikimedia Commons |
|
Święty Emeryk, królewicz, węg. Szent Imre (ur. 1000 albo 1007, zm. 2 września 1031) – węgierski następca tronu, syn Stefana I Świętego i jego żony Gizeli, święty Kościoła katolickiego.
Spis treści |
Biografia [edytuj]
Data urodzin Emeryka nie jest pewna. Rok 1000 podaje spisany kodeks w języku węgierskim zamieszczony w Kodeksie Érdy (1527), z kolei według jezuickich badaczy Györgya Praya i Istvána Katony, królewicz w chwili śmierci miał 24 lata, co wskazywałoby na rok 1007.
Obie daty przekazane przez późne źródła, zdaniem części badaczy, nie budzą zbytniego zaufania, zwłaszcza że żywoty z przełomu XI i XII w. nie zawierają dat[1]. Mimo to, rok 1007, przyjął się w literaturze historycznej[2].
Według węgierskich źródeł narracyjnych Emeryk zmarł w stanie bezżennym. Na podstawie innych źródeł część autorów przyjmuje, że Emeryk był jednak żonaty. Co do osoby jego żony, istnieją rozbieżności w literaturze naukowej. Według jednych żoną Emeryka była córka króla Chorwacji Kreszimira III Patricissa, według innych Irena Monomachina, córka cesarza bizantyjskiego[3].
Hipotezy o rzekomym małżeństwie Emeryka z polską księżniczką zostały ostatecznie obalone w 1895 roku przez Oswalda Balzera.
Enkolpion [edytuj]
Z jego osobą związane jest podanie o przekazaniu relikwii Krzyża Świętego (enkolpion) benedyktynom na Łysej Górze. Fakt założenia klasztoru został ujęty w poetyckie opowiadanie o Św. Emeryku[4].
Kanonizacja [edytuj]
Emeryk został kanonizowany przez papieża Grzegorza VII , wraz ze swym ojcem Stefanem 5 listopada 1083 roku, na prośbę króla węgierskiego Władysława I, jego ojca króla Béli oraz nauczyciela Gerarda Sagredo[5].
Patronat [edytuj]
Na Węgrzech św. Emeryk jest patronem młodzieży.
Relikwie [edytuj]
Relikwie św. Emeryka znajdują się w Melku, Pasawie, Wiedniu i w dzisiejszym Ostrzyhomiu na Węgrzech, (Esztergom, dawniej Gran).
Ikonografia [edytuj]
W ikonografii przedstawiany jest jako młody mężczyzna w zbroi rycerskiej lub w stroju królewskim, najczęściej bez zarostu, z lilią, mieczem, herbem Węgier, w chwili, gdy objawia się mu Maryja z Dzieciątkiem Jezus.
Dzień obchodów [edytuj]
Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 4 lub 5 listopada[6], w Eisenstadt - 3 listopada[7].
Na Węgrzech translacja relikwii wspominana jest 2 września.
Zobacz też [edytuj]
Przypisy [edytuj]
- ↑ G. Györffy, Święty Stefan I, s. 447.
- ↑ Tak węgierscy badacze M. Wertner, a za nim B. Hóman (zob. W. Swoboda, Emeryk, Słownik Starożytności Słowiańskich, t. 8, cz. 1, 1998, s. 112). Tak też W. Dworzaczek, Genealogia, tabl. 84.
- ↑ W. Swoboda, Emeryk, s. 113, podaje, że jest to pogląd ostatnio dominujący w literaturze.
- ↑ Święty Krzyż-historia na stronie Sanktuarium Relikwii Krzyża Świętego
- ↑ Święty Emeryk na opoka.org.pl (autor: Kajetan Rajski)
- ↑ zob. źródło: opoka.org.pl
- ↑ Imre (Emmerich, Heinrich) von Ungarn - Ökumenisches Heiligenlexikon (niem.)
Bibliografia [edytuj]
- Dworzaczek W., Genealogia, Warszawa 1959, tablica 84.
- Györffy G., Święty Stefan I. Król Węgier i jego dzieło, Warszawa 2003, s. 447.
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Tysiąclecie urodzin św. Emeryka na stronie Sanktuarium Relikwii Krzyża Świętego
- Święty Krzyż: homilia kard. Erdő - dokumentacja - Radio Watykańskie [opublikowano: 2006-06-11]
