Słonecznica (ptak)
| Słonecznica | |
| Eurypyga helias[1] | |
| Pallas, 1781 | |
 Słonecznica (Eurypyga helias) w ogrodzie zoologicznym w Jacksonville na Florydzie (Stany Zjednoczone) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | słonecznicowe |
| Rodzina | Eurypygidae[2] Selby, 1840 |
| Rodzaj | Eurypyga[3] Illiger, 1811 |
| Gatunek | słonecznica |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |
 |
|
| Zasięg występowania | |
_Area.svg) |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Słonecznica (Eurypyga helias) – gatunek dużego ptaka, będącego jedynym przedstawicielem rodziny słonecznic (Eurypygidae) w rzędzie słonecznicowych (Eurypygiformes)[5]. Zamieszkuje strefę międzyzwrotnikową Ameryki kontynentalnej – od Meksyku po Brazylię[6].
Spis treści |
Charakterystyka [edytuj]
- Wygląd
- Słonecznica wyglądem przypomina bąki (stąd jej angielska nazwa – sunbittern, co dosłownie znaczy "słoneczny bąk"). Upierzenie pstrokate choć w stonowanych barwach, liniowo ułożone, od jasnoszarego przez brązowe, po czarne. Na rozłożonych skrzydłach wyraźnie widoczne czerwono-czarne pawie oczka na beżowym tle. Upierzenie obydwu płci jest jednakowe. Smukła szyja i głowa, dziób dość długi i wąski. Nogi dłuższe, o lekko czerwonej barwie.
- Rozmiary
- Długość ciała około 45-55 cm.
- Zachowanie
- By odstraszyć drapieżniki oraz podczas zalotów, by zademonstrować dominację słonecznice przyjmują bojową postawę i rozkładając skrzydła odsłaniają wyraźny rysunek przypominający wielkie oczy.
- Pożywienie
- Małe ryby i inne drobne kręgowce, skorupiaki oraz owady[7].
- Lęgi
- Gniazda sklepione kopułą budowane są na drzewach z patyków i gliny. Samice składają do nich dwa, rzadziej trzy niemal kuliste jaja barwy szarej lub lekko brązowej, czasem nakrapiane. Wysiadywaniem zajmują się obydwoje rodzice. Młode choć są dobrze rozwinięte po wykluciu pozostają w gnieździe kilka tygodni[8].
Środowisko [edytuj]
Lasy tropikalne. Spotykane są blisko zalesionych potoków i strumieni od 900 do 1800 m n.p.m. gdzie żerują w płytkiej wodzie lub wzdłuż brzegów.
Systematyka [edytuj]
Słonecznice były zwykle umieszczane w rzędzie żurawiowych. Niektóre aspekty ich morfologii sugerują spokrewnienie z czaplami i ich krewnymi (włączając bąki), ale to może być efektem konwergencji wynikającej z podobnego stylu życia i nie musi oznaczać faktycznego pokrewieństwa. Słonecznice są jednak bardzo podobne do kagu, – o których ekologii również wiadomo niewiele.
Badania molekularne (Fain, Houde, 2004) wydają się potwierdzać, że kagu i słonecznice są ze sobą blisko spokrewnione. Przypuszczalnie oba te gatunki nie należą do żurawiowych. Możliwe, że są formami bocznego odgałęzienia (powstałego na Gondwanie) drzewa filogenetycznego, na którym przypuszczalnie znajdowały się także wymarłe ptaki z rodziny Aptornithidae i/lub madagaskarniki i to między innymi sprawia, że relacja z żurawiami właściwymi nie jest jasne.
- Podgatunki
- Słonecznica występuje w 3 podgatunkach[10]:
- Eurypyga helias helias – podgatunek nominatywny (główny), Ameryka Południowa
- Eurypyga helias major – stwierdzony w Gwatemali i Ekwadorze
- Eurypyga helias meridionalis – endemit Peru
Przypisy
- ↑ Eurypyga helias w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Eurypygidae. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 13 stycznia 2011]
- ↑ Eurypyga. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 13 stycznia 2011]
- ↑ Eurypyga helias. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ Frank Gill, Minturn Wright, David Donsker: Order Eurypygiformes (ang.). IOC World Bird List: Version 2.7. [dostęp 13 stycznia 2011].
- ↑ Lepage D., Wykaz ptaków Ameryki Południowej. Avibase. Pobrano 15 czerwca 2007.
- ↑ pod red. Przemysława Busse: Mały słownik zoologiczny. Ptaki T.II. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 304. ISBN 83-214-0043-4.
- ↑ George W. Archibald: Żurawiowate (w:) Encyklopedia. Zwierzęta. Warszawa: Elipsa, 1999, s. 320. ISBN 83-85152-34-2.
- ↑ BirdLife International (2004). Eurypyga helias. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Pobrano 15 czerwca 2007. Baza danych zawiera uzasadnienie dlaczego gatunek znajduje się w kategorii niższego ryzyka (LC).
- ↑ Lepage D., Eurypyga helias. Światowy wykaz ptaków. Avibase. Pobrano 15 czerwca 2007.
Bibliografia [edytuj]
- Fain, Matthew G. & Houde, Peter, 2004; Parallel radiations in the primary clades of birds. Evolution, 58(11): 2558-2573. format PDF
