| 1,3-Butadien |
|
|
 |
| Nazewnictwo |
| Nomenklatura systematyczna (IUPAC) |
|
buta-1,3-dien
|
|
| Inne nazwy i oznaczenia |
butadien, dwuwinyl[5], erytren[5],
dawniej: winyloetylen[5] |
|
| Ogólne informacje |
| Wzór sumaryczny |
C4H6 |
| Inne wzory |
CH2=CHCH=CH2 |
| Masa molowa |
54,09 g/mol |
| Wygląd |
bezbarwny i bezwonny gaz[3] |
|
|
| Identyfikacja |
| Numer CAS |
106-99-0 |
| PubChem |
7845[6] |
|
|
| Niebezpieczeństwa |
| MSDS |
|
Globalnie Zharmonizowany System
Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów |
Zagrożenia wg Rozporządzenia CLP, zał. VI[4]
skroplony gaz |
|
|
|
| Zwroty H |
H220, H350, H340 |
| Zwroty EUH |
brak zwrotów EUH |
| Zwroty P |
P201, P210, P308+P313, P410+P403 |
| Europejska klasyfikacja substancji |
Zagrożenia wg Rozporządzenia CLP, zał. VI[4]
skroplony gaz |
 |
 |
Skrajnie
łatwopalny
(F+) |
Toksyczny
(T) |
|
|
| Zwroty R |
R12, R45, R46 |
| Zwroty S |
S45, S53 |
|
| Temperatura zapłonu |
−76 °C (zamknięty tygiel)[1] |
| Temperatura samozapłonu |
415 °C[1] |
| Numer RTECS |
EI9275000 |
| Dawka śmiertelna |
LD50 3,21 mg/kg (mysz, doustnie) |
|
| Podobne związki |
| Podobne związki |
1,2-butadien (izomer funkcyjny) |
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
1,3-Butadien (buta-1,3-dien, CH2=(CH)2=CH2) – organiczny związek chemiczny, węglowodór nienasycony z grupy dienów sprzężonych. Wchodzi w skład gazu węglowego[5]. Działa rakotwórczo i mutagennie[1].
Jego izomerem funkcyjnym jest 1,2-butadien.
Otrzymywanie[edytuj]
Otrzymywany z acetylenu, bądź wskutek katalitycznego odwodornienia butanu lub butenu (but-1-enu)[5][3].
Właściwości[edytuj]
Ulega polimeryzacji i kopolimeryzacji tworząc polibutadien[5].
Zastosowanie[edytuj]
Polimery 1,3-butadienu stosuje się w produkcji syntetycznego kauczuku[5] (tzw. kauczuk butadienowy)[3].
Po raz pierwszy butadien został wyizolowany z ropy naftowej przez brytyjskiego chemika Henry'ego Edwarda Armstronga w roku 1886. Odkrycie to nie miało większej użyteczności do czasu opracowania metody jego polimeryzacji i produkcji kauczuku syntetycznego przez Siergieja Lebiediewa w roku 1910[7].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,3-Butadien (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 1,3-Butadien (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-05-05].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 64. ISBN 8371832400.
- ↑ 4,0 4,1 Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji wg Rozporządzenia 1272/2008, zał. VI: 1,3-Butadien (pol.) w bazie European chemical Substances Information System. Instytut Ochrony Zdrowia i Konsumenta. [dostęp 2012-05-05].
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 Encyklopedia popularna, Tom I. Wyd. II. Warszawa: PWN, 1983, s. 400. ISBN 83-01-00000-7.
- ↑ 1,3-Butadien – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
- ↑ Neil Schlager, Jayne Weisblatt, David E. Newton, (red.): Chemical Compounds. Thomson Gale, 2006, s. 1. ISBN 9781414401508.
Multimedia w Wikimedia Commons
