2001: Odyseja kosmiczna (film)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy filmu. Zobacz też: książka "2001: Odyseja kosmiczna".
2001: Odyseja kosmiczna
2001: A Space Odyssey
2001: Odyseja kosmiczna
Gatunek science fiction
Data premiery Ziemia 6 kwietnia 1968
Kraj produkcji  Stany Zjednoczone
 Wielka Brytania
Język angielski
Czas trwania 141 min.
Reżyseria Stanley Kubrick
Scenariusz Arthur C. Clarke
Stanley Kubrick
Główne role Keir Dullea
Gary Lockwood
William Sylvester
Muzyka György Ligeti
Aram Chaczaturian
Richard Strauss
Johann Strauss
Zdjęcia John Alcott
Geoffrey Unsworth
Scenografia Ernest Archer
Harry Lange
Anthony Masters
Montaż Ray Lovejoy
Produkcja Stanley Kubrick
Wytwórnia Metro-Goldwyn-Mayer
Stanley Kubrick Productions
Dystrybucja Metro-Goldwyn-Mayer
Budżet 10.5 mln $
Kontynuacja 2010: Odyseja kosmiczna
Nagrody 1969 Stanley Kubrick Oscar za najlepsze efekty wizualne
1969 Geoffrey Unsworth BAFTA za najlepsze zdjęcia
1969 Ernest Archer, Harry Lange, Anthony Masters BAFTA za najlepszą scenografię
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

2001: Odyseja kosmicznafilm fabularny wyprodukowany w koprodukcji brytyjsko-amerykańskiej w 1968 roku, w reżyserii Stanleya Kubricka[1].

O filmie[edytuj | edytuj kod]

Obraz Kubricka w filozoficzny sposób opowiada o powstaniu człowieka i kontakcie z istotą z kosmosu. Doczekał się kontynuacji pt. 2010: Odyseja kosmiczna, gdzie wśród rywalizujących ze sobą załóg amerykańskich i radzieckich astronautów pojawia się astronauta David Bowman, który w finale 2001: Odysei kosmicznej został przeniesiony w inny wymiar.

Scenariusz został napisany wspólnie przez Stanleya Kubricka i Arthura C. Clarke'a, częściowo na podstawie wątków z opowiadań Clarke'a, szczególnie The Sentinel. Na jego podstawie Kubrick nakręcił film, a Clarke napisał powieść pod tym samym tytułem. Jednak książka i film różnią się m.in. położeniem monolitu, to autor powieści wraca do ustaleń reżysera w dalszych częściach powieści.

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Film składa się z 4 części, luźno powiązanych ze sobą tajemniczym monolitem, którego symbolika w filmie może być interpretowana na różne sposoby:

  1. Świt ludzkości (The Dawn of Man)
  2. TMA-1
  3. Misja na Jowisza: osiemnaście miesięcy później (Jupiter Mission: Eighteen Months Later)
  4. Jowisz i poza nieskończonością (Jupiter and beyond the Infinite)

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Ścieżka dźwiękowa[edytuj | edytuj kod]

Był to pierwszy film Kubricka, w którym ważną rolę odegrała muzyka klasyczna. Szczególnie sławny został początek filmu, kiedy muzyka poematu Richarda Straussa Also Sprach Zarathustra ilustruje wschód słońca - tu: człowieka. Ważną rolę odgrywa też muzyka Johanna Straussa - walc Nad pięknym, modrym Dunajem oraz awangardowego kompozytora György Ligeti. Scenom na Discovery towarzyszy Adagio z baletu Gayane Arama Chaczaturiana.

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Film otrzymał Oskara w 1968 za efekty wizualne, był również nominowany do Oscara za reżyserię i scenariusz.

W roku 1995, z okazji stulecia narodzin kina, film znalazł się na watykańskiej liście 45 filmów fabularnych, które propagują szczególne wartości artystyczne[2][3].

Inspiracje filmem[edytuj | edytuj kod]

Film stanowił jedną z inspiracji dla powieści Odkrycie nieba Harry'ego Mulischa. Z kolei bohaterka filmu Manhattan Woodego Allena w jednej ze scen mówi do swojego partnera, że mówi "jak papież albo ten komputer z filmu Odyseja kosmiczna", mając na myśli autorytarny sposób wysławiania się.

Przypisy

  1. The best of video – poradnik: kino, tv, sat., video. Warszawa: Oficyna Wydawnicza COMFORT, 1994.
  2. Niektóre ważne filmy czyli tzw. lista watykańska. www.kultura.wiara.pl. [dostęp 22.04.2010].
  3. usccb.org Film and Broadcasting –Vatican Best Films List (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]