Adolfo Suárez

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Adolfo Suárez González
Adolfo Suarez 03 cropped.jpg
Data i miejsce urodzenia 25 września 1932
Cebreros (Ávila)
Data i miejsce śmierci 23 marca 2014
Madryt
Premier Hiszpanii
Przynależność polityczna Unia Demokratycznego Centrum
Okres urzędowania od 5 lipca 1976
do 25 lutego 1981
Poprzednik Carlos Arias Navarro
Następca Leopoldo Calvo-Sotelo
Odznaczenia
Order Złotego Runa (Hiszpania) Kollana Orderu Karola III (Hiszpania) Krzyż Wielki Orderu Karola III (Hiszpania) Krzyż Wielki Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Krzyż Wielki Orderu Zasług Cywilnych (Hiszpania) Krzyż Wielki Zasługi Wojskowej z Odznaką Białą (Hiszpania) Krzyż Wielki Zasługi Morskiej z Odznaką Białą (Hiszpania) Krzyż Wielki Orderu Alfonsa X Mądrego (Hiszpania) Komandor Orderu Alfonsa X Mądrego (Hiszpania) Krzyż Wielki Orderu Kardynała Cisnerosa  (Hiszpania) Krzyż Wielki Orderu Jarzma i Strzał Krzyż Wielki Królewskiego Orderu Rycerzy Pana Naszego Jezusa Chrystusa Krzyż Wielki Orderu Wolności (Portugalia)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Adolfo Suárez González, książę Suarez (hiszp. Adolfo Suárez González, Duque de Suárez) (ur. 25 września 1932 w Cebreros w prowincji Ávila, zm. 23 marca 2014 w Madrycie) – hiszpański polityk, premier kraju w latach 1976–1981.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył prawo na Uniwersytecie w Salamance w Madrycie[1]. Karierę polityczną rozpoczął w 1958 jako pracownik sekretariatu generalnego Falangi, wówczas jedynej legalnej partii w Hiszpanii. Do końca reżimu Franco pełnił różne funkcje w administracji państwowej i partii jak gubernator Segowii w latach 1968−1969 czy zastępca sekretarza generalnego Falangi[potrzebne źródło]. Był kolejno członkiem parlamentu, szefem państwowej telewizji i sekretarzem Ruchu Narodowego. Jako jeden z najbliższych współpracowników premiera adm. Luisa Carrero Blanco miał szanse na kolejne awanse w hierarchii władzy[1].

W czerwcu 1976 roku Suárez zwrócił na siebie uwagę króla Juana Carlosa, kiedy w parlamencie bronił projektu ustawy o stowarzyszeniach liberalizującej przepisy w tym zakresie. W lipcu monarcha odwołał dotychczasowy rząd, a marszałek parlamentu Torcuato Fernández-Miranda umieścił Suáreza wśród kandydatów na nowego szefa rządu. Suárez został mianowany premierem, co wywołało protesty konserwatywnych frankistów. Już cztery dni po nominacji nowy premier zapowiedział dążenie do demokratyzacji ustroju, zobowiązał się także w ciągu roku przeprowadzić wolne wybory[1]. Decyzja o jego nominacji na premiera wywołała protesty wśród partii lewicowych i centrowych które wypominały mu przynależność do Falangi.

W sierpniu Suárez ogłosił zwolnienie więźniów politycznych, w tym komunistów, ale nie zezwolił na uwolnienie baskijskich terrorystów, i zaczął konsultacje z przywódcami nadal nielegalnej opozycji. Jeszcze w tym samym roku zapobiegł próbie przeciągnięcia wojska na stronę przeciwników reform, którego próbował wicepremier gen. Fernando de Santiago, a następnie zwolnił go ze stanowiska. W listopadzie premier i marszłek parlamentu przekonali parlament do uchwalenia ogólnokrajowego referendum na temat zmian w konstytucji, które odbyło się w grudniu. Poparcie dla reform zadeklarowało 94% głosujących[1].

1 kwietnia 1977 roku Suárez rozwiązał Ruch Narodowy, któremu dotąd przewodził. Do zaplanowanych na czerwiec wyborów stanął zaś na czele koalicji partii centroprawicowych. W lipcu 1978 roku ukończony został projekt konstytucji, ustanawiający monarchię, swobody obywatelskie, działalność partii i związków, samorządy regionalne. W grudniu referendum konstytucyjne zaaprobowało konstytucję. W 1979 roku ponownie wygrał wybory, ale rozpoczął wówczas kampanię przeciw socjalistom, która przyniosła zwiększenie poparcia dla lewicy i prawicy przy zanikaniu kierowanego przez niego środowiska centrowego. Premier zaczął też tracić poparcie we własnej partii, u organizacji związkowych i związków pracodawców, rosło także niezadowolenie wojska[1].

W styczniu 1981 roku podał się do dymisji ze stanowiska premiera. 23 lutego tego samego roku grupa wojskowych podjęła próbę zamachu stanu, zajmując parlament w Madrycie i strzelając na postrach w powietrze. Opór puczystom stawili wówczas Suárez i minister gen. Gutierrez Mellado, którzy spierali się z przywódcą puczu. W tym czasie król Jan Karol odbywał telefoniczne rozmowy z dowódcami oddziałów, których przekonywał do odcięcia się do puczystów. Ostatecznie następnego dnia pucz upadł[1].

Po odejściu z funkcji premiera założył w 1982 roku nową partię Centrum Demokratyczne i Socjalne. Nie powtórzyła ona sukcesu swej poprzedniczki UDC. W 1991 roku samym roku Juan Carlos nadał mu tytuł „księcia Suárez”, w tym samym roku wycofał się z życia politycznego.

W 2004 roku jego syn, Adolfo Suárez Illana, oświadczył w hiszpańskiej telewizji, że jego ojciec w 2011 roku zapadł na chorobę Alzheimera. Oświadczenie to poprzedziły spekulacje w hiszpańskich mediach na temat stanu zdrowia byłego premiera. Zmarł 23 marca 2014 roku[2].

Ordery[edytuj | edytuj kod]

Hiszpańskie
Zagraniczne

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Maciej Stasiński. Grabarze Hiszpanii generała Franco. „Ale historia”. 14/2014 (116), s. 14−15, 2014-04-07. Agora SA (pol.). 
  2. Muere Adolfo Suárez, arquitecto de la Transición (hiszp.). RTVE.es. [dostęp 2014-03-23].
  3. Orden de 1 de abril de 1967 por la que se concede el ingreso en la Orden Civil de Alfonso X el Sabio a don Adolfo Suárez González.. 1 maja 1971. [dostęp 1 maja 1967].
  4. Decreto 1892/1969, de 18 de julio, por el que se concede la Gran Cruz de la Orden del Mérito Civil a don Adolfo Suárez González.. 13 września 1969. [dostęp 23 grudnia 2011].
  5. Decreto 2535/1970, de 14 de septiembre, por el que se concede a don Adolfo Suárez González la Gran Cruz de la Orden del Mérito Militar, con distintivo blanco.. 15 września 1970. [dostęp 23 grudnia 2011].
  6. Decreto 603/1971, de 1 de abril, por el que se concede la Gran Cruz de la Orden Civil de Alfonso X el Sabio a don Adolfo Suárez González. 5 kwietnia 1971. [dostęp 23 grudnia 2011].
  7. Decreto 755/1972, de 14 de septiembre, por el que se concede a don Adolfo Suárez González la Gran Cruz de la Orden del Mérito Naval, con distintivo blanco.. 1 kwietnia 1972. [dostęp 24 marca 2012].
  8. Decreto1966/1972, de 18 de julio, por el que se concede la Gran Cruz de la Orden de Cisneros a don Adolfo Suárez González.. 18 lipca 1972. [dostęp 23 grudnia 2011].
  9. Decreto 2347/1973, de 29 de septiembre, por el que se concede la Gran Cruz de la Orden de Isabel la Católica a don Adolfo Suárez González.. 30 października 1973. [dostęp 23 grudnia 2011].
  10. Decreto 1471/1975, de 4 de julio, por el que se concede la Gran Cruz de la Orden Imperial del Yugo y las Flechas a don Adolfo Suárez González.. 5 lipca 1975. [dostęp 23 grudnia 2011].
  11. Real Decreto 1468/1978, de 23 de junio, por el que se concede la Gran Cruz de la Real y Muy Distinguida Orden de Carlos III al excelentísimo señor don Adolfo Suárez González, Presidente del Gobierno.. 28 czerwca 1978. [dostęp 23 grudnia 2011].
  12. Real Decreto 726/2007, de 8 de junio, por el que se concede el Collar de la Insigne Orden del Toisón de Oro a don Adolfo Suárez González, Duque de Suárez.. 9 czerwca 2007. [dostęp 23 grudnia 2011].
  13. Real Decreto 209/2014, de 24 de marzo, por el que se concede, a título póstumo, el Collar de la Real y Distinguida Orden Española de Carlos III al excelentísimo señor don Adolfo Suárez González, Presidente del Gobierno y duque de Suárez. 24 marca 2014.
  14. El Rey concede al expresidente el collar de la Real Orden de Carlos III como muestra de su "real aprecio". 24 marca 2014.
  15. 15,0 15,1 Wyszukiwarka odznaczonych portugalskimi orderami

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]