Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
23 marca jest 82. (w latach przestępnych 83.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 283 dni.
- imieniny obchodzą: Adrianna, Benedykt, Eberhard, Feliks, Józef, Oktawian, Nikon, Pelagia, Piotra, Rebeka, Turybiusz, Wiktorian, Wiktoriana, Wiktorianna i Zbysław.
- międzynarodowe – Światowy Dzień Meteorologii (ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)[1]
- Pakistan – Święto Rewolucji Pakistańskiej
- Polska, Węgry – Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3], obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 752 – (lub 22 marca) Stefan II został wybrany na papieża-elekta. Zmarł przed konsekracją.
- 1153 – w Konstancji została zawarta ugoda między papieżem Eugeniuszem III a królem Niemiec Fryderykiem Barbarossą, który miał otrzymać koronę cesarską, w zamian za pomoc w przywróceniu władzy papieża w Państwie Kościelnym.
- 1324 – papież Jan XXII ekskomunikował króla Niemiec Ludwika IV.
- 1530 – król Hiszpanii Karol V podpisał akt na mocy którego Malta została przekazana zakonowi joannitów.
- 1534 – konkwistadorzy pod dowództwem Francisca Pizarra zdobyli Cuzco w Peru.
- 1568 – został zawarty pokój z Longjumeau kończący II francuską wojnę religijną.
- 1648 – Francja i Holandia dokonały podziału karaibskiej wyspy Saint Martin/Sint Maarten.
- 1708 – pretendent do tronu Szkocji i Anglii Jakub Franciszek Edward Stuart podjął nieudaną próbę lądowania w Szkocji na czele floty francuskiej.
- 1752 – ukazało się pierwsze wydanie Halifax Gazette, najstarszej gazety w Kanadzie.
- 1779 – Edward Pigott po raz pierwszy opisał galaktykę M64.
- 1781 – w Peru Hiszpanie rozgromili w bitwie pod Pucacasa armię powstańczą Tupaca Amaru II.
- 1782 – we Francji została wydana powieść epistolarna Pierre'a Choderlosa de Laclosa Niebezpieczne związki.
- 1801 – cesarz Rosji Paweł I został zamordowany w pałacowym zamachu stanu, zastąpił go syn Aleksander I.
- 1836 – rozpoczęto bicie monet przez mennicę amerykańską przy użyciu maszyny parowej.
- 1839 – na łamach Boston Morning Post po raz pierwszy użyto określenia OK.
- 1847 – wielki pożar Bukaresztu.
- 1849 – zwycięstwem wojsk austriackich nad piemonckimi zakończyła się bitwa pod Novarą.
- 1861 – Camillo Cavour został pierwszym premierem zjednoczonych Włoch.
- 1868 – założono Uniwersytet Kalifornijski.
- 1881 – podpisano traktat pokojowy kończący I wojnę burską.
- 1882 – utworzono Biuro Wywiadu Marynarki Wojennej USA.
- 1903 – bracia Wright złożyli wniosek o przyznanie patentu na ich sposób sterowania maszynami latającymi.
- 1919 – Benito Mussolini założył we Włoszech faszystowską organizację kombatantów Fasci del Combattimento.
- 1931 – Józef Piłsudski zakończył trzymiesięczny wypoczynek na Maderze.
- 1939 – atakiem na Słowację Węgry rozpoczęły wojnę węgiersko-słowacką.
- 1942:
- 1943 – na Islandii otwarto lotnisko w Keflavíku, wybudowane przez armię amerykańską.
- 1949:
- 1950 – odbyła się 22. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 1951 – odsłonięto Pomnik założycieli miasta Tel Awiw.
- 1956:
- 1958 – otwarto Synagogę Pokoju w Strasburgu.
- 1961 – w Leningradzie odbyła się prapremiera baletu Legenda o miłości.
- 1963 – w Londynie odbył się 8. Konkurs Piosenki Eurowizji.
- 1965 – rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Gemini 3.
- 1978 – do Libanu południowego przybyły pierwsze oddziały ONZ-owskiej misji pokojowej UNIFIL.
- 1982 – w wyniku puczu wojskowego został odsunięty od władzy prezydent Gwatemali Fernando Romeo Lucas García, którego zastąpił emerytowany generał Efraín Ríos Montt.
- 1983 – telewizyjne orędzie prezydenta USA Ronalda Reagana zapowiadające program tzw. "Gwiezdnych Wojen", ze słynnym pytaniem „Czy nie byłoby lepiej ratować życie ludzi, zamiast mścić ich śmierć?”
- 1987:
- 1988 – rząd Nikaragui i antykomunistyczna organizacja partyzancka Contras podpisali w Sapoa zawieszenie broni w wojnie domowej.
- 1989 – Stanley Pons z University of Utah i Martin Fleischmann z University of Southampton, ogłosili, że wynaleźli prostą metodę wykonania zimnej fuzji atomów deuteru, poprzez elektrolizę ciężkiej wody z użyciem porowatej elektrody palladowej.
- 1994:
- 1996 – urzędujący prezydent Lee Teng-hui wygrał pierwsze bezpośrednie wybory prezydenckie na Tajwanie.
- 1998:
- 2000 – papież Jan Paweł II odprawił mszę św. w Wieczerniku w Jerozolimie.
- 2001 – rosyjska stacja orbitalna Mir spłonęła w atmosferze nad Pacyfikiem.
- 2003:
- 2005 – w wyniku eksplozji w rafinerii BP w Texas City (USA) zginęło 15 osób, a 170 zostało rannych.
- 2007:
- 2009:
[edytuj] Urodzili się
- 1291 – Bolesław III Rozrzutny, książę wrocławski, legnicki i brzeski (zm. 1352)
- 1429 – Małgorzata Andegaweńska, królowa angielska, żona Henryka VI (zm. 1482)
- 1565 – Eilhardus Lubinus, niemiecki geograf (zm. 1621)
- 1749 – Pierre Simon de Laplace, francuski matematyk (zm. 1827)
- 1754 – Jurij Vega, słoweński matematyk i fizyk (zm. 1802)
- 1791 – Stanisław Chołoniewski, polski hrabia, kaznodzieja, publicysta, pisarz (zm. 1846)
- 1824 – Zygmunt Miłkowski, polski pisarz, polityk niepodległościowy, jeden z założycieli Ligi Polskiej (zm.1915)
- 1862 – Bolesław Markowski, polski prawnik, ekonomista, minister (zm. 1936)
- 1875 – Sahachiro Hata, japoński bakteriolog (zm. 1938)
- 1878:
- 1881:
- 1882 – Emmy Noether, niemiecka matematyk (zm. 1935)
- 1884 – Joseph Boxhall, Brytyjski Marynarz, czwarty oficer na Titanicu (zm. 1967)
- 1887:
- 1892 – Otton Laskowski, polski historyk wojskowości, major Wojska Polskiego (zm. 1953)
- 1896 – Kazimierz Wilamowski, polski aktor (zm. 1978)
- 1900 – Erich Fromm, amerykański filozof, psychoanalityk (zm. 1980)
- 1903 – Zdzisław Karczewski, polski aktor (zm. 1970)
- 1904 – Joan Crawford, amerykańska aktorka (zm. 1977)
- 1910:
- 1911 – Bohdan Hamera, polski pisarz, dziennikarz (zm. 1974)
- 1912:
- 1915 – Michał Szopski, polski śpiewak operowy (tenor) (zm. 2011)
- 1916 – Harkishan Singh Surjeet, indyjski polityk, sekretarz generalny Komunistycznej Partii Indii (zm. 2008)
- 1920 – Czesław Mroczek, polski aktor
- 1923 – Gunnar Nilsson, szwedzki bokser (zm. 2005)
- 1925 – David Watkin, angielski operator filmowy (zm. 2008)
- 1927 – Mato Damjanović, chorwacki szachista (zm. 2011)
- 1928 – Zygmunt Pikulski, polski pisarz, felietonista, dziennikarz
- 1929 – Roger Bannister, angielski lekkoatleta
- 1930 – Zygmunt Hübner, polski aktor (zm. 1989)
- 1931 – Jerzy Krzysztoń, polski pisarz (zm. 1982)
- 1932 – Andrzej Tomecki, polski aktor
- 1933 – Andrzej Trzaskowski, polski pianista, dyrygent, kompozytor, muzykolog, pedagog, krytyk muzyczny (zm. 1998)
- 1938 – Józef Zych, polski polityk, marszałek Sejmu III RP
- 1940 – Ferdynand Rymarz, polski prawnik, przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej
- 1942 – Michael Haneke, austriacki reżyser filmowy
- 1944 – Michael Nyman, brytyjski kompozytor
- 1945 – Arkady Radosław Fiedler, polski pisarz, polityk, poseł na Sejm
- 1952:
- 1953 – Chaka Khan, amerykańska piosenkarka
- 1955:
- 1956:
- 1957 – Amanda Plummer, amerykańska aktorka
- 1959:
- 1962:
- 1963:
- 1964 – Beata Sawicka, polska polityk
- 1965:
- 1966:
- 1967:
- 1968:
- 1970 – Gianni Infantino, włoski działacz piłkarski
- 1971:
- 1972:
- 1973:
- 1974 – Jaume Collet-Serra, amerykański reżyser filmowy pochodzenia hiszpańskiego
- 1975:
- 1976:
- 1977 – Maksim Marinin, rosyjski łyżwiarz figurowy
- 1979:
- 1980
- 1981 – Takeshi Honda, japoński łyżwiarz figurowy
- 1982 – Agnieszka Szott, polska koszykarka
- 1983 – Karolina Borkowska, polska aktorka
- 1985 – Bethanie Mattek-Sands, amerykańska tenisistka
- 1988 – Jason Kenny, brytyjski kolarz torowy
- 1989 – Julia Cohen, amerykańska tenisistka
- 1990 – Jaime Alguersuari, hiszpański kierowca
- 1103 – Odo I, książę Burgundii (ur. ok. 1058)
- 1555 – Juliusz III, papież (ur. 1487)
- 1589 – Marcin Kromer, polski historyk i kronikarz (ur. 1512)
- 1750 – Samuel Mikovíni – słowacki inżynier, matematyk, geodeta, kartograf, astronom, rytownik, pedagog (ur. 1686)
- 1801 – Paweł I Romanow, cesarz Rosji, wielki mistrz zakonu maltańskiego (ur. 1754)
- 1842 – Stendhal, francuski pisarz (ur. 1783)
- 1844 – Bruno Kiciński, polski dziennikarz, wydawca, poeta, tłumacz (ur. 1797)
- 1847 – Jan Majorkiewicz, polski historyk literatury, filozof (ur. 1820)
- 1849 – Andrés Manuel del Río, hiszpański mineralog, odkrywca wanadu (ur. 1764)
- 1857 – Mikołaj Sikatka, polski pasterz i świadek objawień maryjnych (ur. 1787)
- 1880 – Gheorghe Magheru, rumuński dowódca wojskowy, rewolucjonista i polityk na Wołoszczyźnie (ur. 1802)
- 1909 – Wojciech Dzieduszycki, polski polityk, pisarz i filozof (ur. 1848)
- 1933 – Leon Wałęga, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski (ur. 1859)
- 1934 – Ludwik Christelbauer, polski działacz sportowy (ur. 1873)
- 1938 – Thomas Walter Scott, kanadyjski polityk, premier Kanady (ur. 1867)
- 1941 – Tadeusz Tański, polski konstruktor samochodowy, inżynier mechanik (ur. 1892)
- 1943 – Karol Ludwik Koniński, polski pisarz, filozof (ur. 1891)
- 1946 – Gilbert Newton Lewis, amerykański fizyk, chemik (ur. 1875)
- 1948 – Nikołaj Bierdiajew, rosyjski filozof (ur. 1874)
- 1950 – Emmanuel Mounier francuski filozof (ur. 1905)
- 1953 – Raoul Dufy, francuski malarz, grafik (ur. 1877)
- 1955 – Paul Arndt – niemiecki duchowny ewangelicko-reformowany, historyk (ur. 1868)
- 1957:
- 1958 – Florian Znaniecki, polski filozof, socjolog (ur. 1882)
- 1960 – Edward Pepłowski, polski inżynier, polityk, minister, senator (ur. 1880)
- 1964 – Peter Lorre, amerykański aktor (ur. 1904)
- 1970 – Del Lord, amerykański reżyser filmowy (ur. 1894)
- 1972 – Seweryn Skulski, polski pisarz, poeta, działacz społeczny i polityczny (ur. 1894)
- 1976 – Stanisław Kopański, polski generał dywizji, szef Sztabu Naczelnego Wodza (ur. 1895)
- 1977 – Aleksander Dzwonkowski, polski aktor (ur. 1907)
- 1978 – Tadeusz Romer, polski polityk, minister (ur. 1894)
- 1992 – Friedrich Hayek, austriacki ekonomista (ur. 1899)
- 1994:
- 2000 – Antony Padiyara, indyjski duchowny katolicki, kardynał (ur. 1921)
- 2003 – Hans Hermann Groër, austriacki duchowny katolicki, kardynał (ur. 1919)
- 2004 – Rupert Hamer, australijski polityk (ur. 1916)
- 2006:
- 2007 – Paul Cohen, amerykański matematyk (ur. 1934)
- 2008:
- 2009:
- 2011:
Przypisy
