Akiwa Eger

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Akiwa Eger
Akiwa Eger
Lata życia ur. 8 listopada 1761 w Eisenstadt,
zm. 12 października 1837 w Poznaniu
Rabin Poznania
Okres urzędowania od 1815
do 1837
Następca Salomon Eger
Rabin Mirosławca
Okres urzędowania od 1791
do 1815
Commons-logo.svg Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Akiwa Eger, także Akiba Eger (ur. 8 listopada 1761 w Eisenstadt jako Akiwa Güns, 12 października 1837 w Poznaniu) – rabin, znawca halachy, żydowski uczony, jeden z najwybitniejszych talmudystów swego okresu.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Akiwa Güns urodził się 8 listopada 1761 roku (11 Cheszwan 5522 według kalendarza żydowskiego) w Eisenstadt, znajdującym się wówczas na Węgrzech, w znanej rodzinie rabinackiej. Od początku był uważany z cudowne dziecko. Nauki rozpoczął w jesziwie w Mattersdorfie, następnie był uczniem swojego wuja rabina Wolfa Eigera we Wrocławskiej jesziwie. Na jego cześć przybrał sobie jego nazwisko Eger.

Akiwa Eger był zdecydowanym przeciwnikiem chasydyzmu oraz ruchu reformowanego, kształtującego się pod wpływem haskali. W 1791 roku został rabinem w Mirosławcu, gdzie założył dobrze prosperującą szkołę talmudyczną, a także aktywnie uczestniczył w życiu publicznym miasta i gminy żydowskiej.

W 1815 roku został rabinem w Poznaniu, gdzie swoją funkcję pełnił do śmierci 12 października 1837 roku (13 tiszri 5598 według kalendarza żydowskiego). Tam również został pochowany na cmentarzu żydowskim przy ulicy Głogowskiej. Jego następcą został jego syn Salomon Eger.

Podczas II wojny światowej grób rabina wraz z całym cmentarzem został zrównany z ziemią. Na jego terenie zbudowano pawilony Międzynarodowych Targów Poznańskich, a bezpośrednio na grobie rabina garaż. W czerwcu 2007 roku z inicjatywy Filii w Poznaniu Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich oraz Eliakima Schlesingera, przewodniczącego londyńskiego Komitetu Ochrony Cmentarzy Żydowskich w Europie, rozpoczęto odbudowę cmentarza i grobu rabina. Dla rabina Egera i jego najbliższej rodziny zostały postawione stylizowane macewy z napisami w języku hebrajskim[1].

8 kwietnia 2008 roku plac znajdujący się przed Nową Synagogą w Poznaniu został nazwany na cześć rabina Egera. Pomysłodawcą tego była poznańska filia Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP[2].

Symbolicznie odbudowane miejsce pochówku rabina

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Akiwa Eger pozostawił po sobie niezliczoną ilość spuścizny literackiej, obejmującą olbrzymią ilość responsów, nawet do licznych traktatów Talmudu, glossy do Miszny, Talmudu i Szulchan Aruch. W rękopisach zostały między innymi glossy do kodeksu Majmonidesa, zbiór nierozwiązanych problemów talmudycznych i zbiór 300 reguł metodologicznych do Talmudu i decyzorów. W swoich pracach dowodził, że goje nie są ludźmi i ratowanie ich życia jest niewskazane, zaś ratowanie życia nie-Żyda w sabat jest ciężkim grzechem. W komentarzach do Szulchan Aruch pisał, że podczas katastrofy morskiej nie można ratować ludzi, «jeśli tożsamość osób znajdujących się w łodzi nie jest w ogóle znana, albowiem, jak wiadomo, większość mieszkańców Ziemi stanowią goje».[3]

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Spośród wszystkich dzieci Akiwa Eger miał dwóch synów: Abrahama (1781-1853) oraz Salomona (1785-1852), rabina Kalisza i następnie w latach 1837-1852 rabina Poznania. Jego córka Sarel (1790-1832) była drugą żoną rabina Mosze Schreibera (1762-1839), zwanego Chatam Sofer.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Poznań: rozpoczęto odbudowę cmentarza - jewish.org.pl
  2. Poznań. Rabin Akiva Eger patronem placu - jewish.org.pl
  3. Izrael Shahak, Jewish History. Jewish religion, Chicago 1997, s. 65.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]