Albatrosy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy ptaków. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Albatrosy
Diomedeidae[1]
G. R. Gray, 1840
Albatros krótkosterny (Phoebastria albatrus)
Albatros krótkosterny (Phoebastria albatrus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada neognatyczne
Rząd rurkonose
Rodzina albatrosy
Rodzaje
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło albatros w Wikisłowniku
Porównanie głów albatrosów z rodzaju Diomedea

Albatrosy, albatrosowate (Diomedeidae) – rodzina dużych, morskich ptaków spokrewnionych z burzykami, nawałnikami i nurcami z rzędu rurkonosych (Procellariiformes). Występują nad Oceanem Południowym i północną częścią Oceanu Spokojnego[2]. Nie występują nad północną częścią Oceanu Atlantyckiego, jednak skamieniałości dowodzą, że niegdyś występowały m.in. na Bermudach[3].

Albatrosy są największymi latającymi ptakami, a albatros wędrowny ma największą rozpiętość skrzydeł (251–350 cm; rekordowy osobnik miał 370 cm[4]) ze wszystkich żyjących gatunków ptaków[5]. Zazwyczaj dzieli się je na cztery rodzaje, ale nie ma zgody co do ilości gatunków.

Albatrosy latają bardzo oszczędnie. Żywią się mątwami, rybami i krylem.

Cechy charakterystyczne[edytuj | edytuj kod]

Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:

  • krępe ciało długości 71–135 cm[6]
  • długie wąskie skrzydła o rozpiętości 350 cm i więcej
  • masywny dziób, zakończony haczykowato
  • ubarwione biało z domieszką koloru czarnego lub brązowego (jedynie ptaki z rodzaju Phoebetria jednolicie ciemno ubarwione)
  • doskonali szybownicy
  • dobrze pływają
  • mogą nurkować na niewielką głębokość
  • główne pożywienie stanowią mątwy
  • gnieżdżą się kolonijnie na izolowanych wysepkach
  • wiele gatunków łączy się w pary na całe życie
  • w zniesieniu jedno jajo
  • wysiadywanie trwa 2 do 3 miesięcy
  • u niektórych gatunków młode osiągają samodzielność niemal po roku (te gatunki rozmnażają się co dwa lata)
  • wystraszone młode wyrzucają przez dziób tran żołądkowy – różową, oleistą substancję wytwarzaną w żołądku
  • należą do najdłużej żyjących ptaków.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do rodziny należą następujące rodzaje[7]:

Systematyka w obrębie rodziny jest skomplikowana. Sytuację dodatkowo komplikuje trudny dostęp do miejsc występowania poszczególnych gatunków i co za tym idzie, ogranicza możliwość badań.

Trzy gatunki: albatros białolicy (Diomedea amsterdamensis), Diomedea antipodensis i Diomedea dabbenena uważane wcześniej (i obecnie jeszcze przez niektórych autorów) za podgatunki albatrosa wędrownego (Diomedea exulans) podniesiono do rangi gatunków. Dwa gatunki: albatros siwogłowy (Thalassarche eremita) oraz albatros szarogrzbiety (Thalassarche salvini), uważane wcześniej (i obecnie jeszcze przez niektórych autorów) za podgatunki albatrosa szarodziobego (Thalassarche cauta) podniesiono do rangi gatunków.

Thalassarche impavida, uważany wcześniej za podgatunek albatrosa czarnobrewego (Thalassarche melanophris), oraz Thalassarche carteri, uważany wcześniej za podgatunek albatrosa żółtodziobego (Thalassarche chlororhynchos), również podniesiono do rangi odrębnych gatunków.

Albatros królewski został podzielony na dwa gatunki – albatros królewski (Diomedea epomophora) (wyst. na Wyspie Południowej Nowej Zelandii) oraz Diomedea sanfordi (wyst. na Wyspie Północnej).

Przypisy

  1. Diomedeidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Frank Gill, David Donsker: Family Diomedeidae (ang.). IOC World Bird List: Version 4.1. [dostęp 2014-02-22].
  3. Storrs L. Olson, Paul J. Hearty. Probable extirpation of a breeding colony of Short-tailed Albatross (Phoebastria albatrus) on Bermuda by Pleistocene sea-level rise. „Proceedings of the National Academy of Science”. 100 (22), s. 12825–12829, 2003. doi:10.1073/pnas.1934576100 (ang.). 
  4. Zwierzęce naj – najciekawsze zwierzęta świata. ŻUBR. Koło łowieckie w Szczecinie. [dostęp 2010-08-10].
  5. Dunn, Jon L.; Alderfer, Jonathon (2006). "Accidentals, Extinct Species". in Levitt, Barbara. National Geographic Field Guide to the Birds of North America (fifth ed.). Washington D.C.: National Geographic Society. p. 467. ISBN 978 0 7922 5314 3.
  6. Carles Carboneras: Family Diomedeidae (Albatrosses). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992, s. 198. ISBN 84-87334-10-5. (ang.)
  7. Systematyka i nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Rodzina: Diomedeidae Gray,GR, 1840 - albatrosy - Albatrosses. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2014-02-22].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]