Ocean Południowy
Z Wikipedii
Ocean Południowy (także: Ocean Antarktyczny, Południowy Ocean Lodowaty) rozciąga się od wybrzeża Antarktydy do równoleżnika 60°S, wzdłuż którego łączy się z oceanami: Spokojnym, Indyjskim i Atlantyckim. Ocean Południowy jest drugim najmniejszym spośród wszystkich pięciu. Jego obszar został formalnie zatwierdzony przez Międzynarodową Organizację Hydrograficzną w roku 2000. Oficjalną nazwą polską tego oceanu, zatwierdzoną przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych jest Ocean Południowy[1], inną nazwą jest Południowy Ocean Lodowaty. Używana jest również nazwa Ocean Antarktyczny[2].
Teoretyczne współrzędne geograficzne tego oceanu to 60°S 0°λ, lecz w praktyce jest to zbiornik wodny całkowicie otaczający Antarktydę. Ten pierścień wodny rozciąga się pomiędzy równoleżnikiem 60°S a wybrzeżem lodowego kontynentu, pokrywając 360° długości geograficznej.
Ta definicja nie jest jednak uniwersalna. W Australii do zasięgu opisanego powyżej dodaje się obszar między równoleżnikiem 60°S i południowymi wybrzeżami Austalii oraz Nowej Zelandii[3]. Na mapach wybrzeży Tasmanii i południowej Australii zawsze widnieje nazwa Ocean Południowy, nigdy Ocean Indyjski.
Powierzchnia tegoż oceanu to 20,327 milionów km². Liczba ta zawiera Morze Amundsena, Morze Bellingshausena, fragment Cieśniny Drake'a, Morze Rossa, Morze Weddella i inne składowe akweny. Linia brzegowa ma długość 17 968 km.
Temperatura wody waha się od –2°C do 10°C. Cykloniczne sztormy, które przemieszczają się dookoła kontynentu w kierunku wschodnim, często są bardzo silne z powodu sporej różnicy temperatur między lodem a otwartym oceanem. W obszarze od równoleżnika czterdzieści stopni do koła podbiegunowego południowego występują najsilniejsze wiatry na Ziemi. W zimie ocean zamarza od strony Pacyfiku do 65° szerokości geograficznej południowej, a w stronę Atlantyku do 55°. W niektórych punktach wybrzeża stałe wiatry wiejące z wnętrza Antarktydy utrzymują linię brzegową wolną od lodu.
Ocean Południowy jest głęboki na 4000—5000 metrów z nielicznymi płytszymi miejscami. Szelf kontynentalny jest wąski i nadzwyczaj głęboki; jego krawędź znajduje się 400—800 m pod wodą, podczas gdy średnia światowa wynosi 133 m. Czapa lodowa rośnie od 2,6 milionów km² w marcu do około 18,8 mln km² we wrześniu, powiększając swoją powierzchnię ponad siedmiokrotnie. Antarktyczny Prąd Okołobiegunowy (21 000 km długości), nieustannie przemieszczający się w kierunku wschodnim, jest największym na świecie prądem morskim – transportuje 130 milionów metrów sześciennych wody w ciągu jednej sekundy; to 100 razy więcej niż przepływ wody we wszystkich rzekach na kuli ziemskiej. Najniższym punktem Oceanu Południowego jest Rów South Sandwich (– 7 235 m).
Pod dnem oceanu prawdopodobnie występują olbrzymie złoża ropy naftowej i gazu ziemnego, rudy manganu oraz piasku i żwiru. W lodowcach zmagazynowana jest woda słodka. W oceanie żyją kałamarnice, wieloryby, foki, kryl oraz wiele gatunków ryb. Na Oceanie Południowym obowiązują międzynarodowe umowy ograniczające bądź zakazujące połowów tych zwierząt morskich.
Zobacz też:
Przypisy
- ↑ Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych, Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 8
- ↑ http://encyklopedia.pwn.pl/haslo.php?id=4019313
- ↑ Mapa pokazująca australijską definicję Oceanu Południowego
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
