Amos Oz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Amos Oz
Amos Oz, Warszawa, maj 2005
Amos Oz, Warszawa, maj 2005
Data i miejsce urodzenia 4 maja 1939
Jerozolima
Zawód pisarz
Narodowość izraelska
Język hebrajski
Alma Mater Uniwersytet Hebrajski
Strona internetowa

Amos Oz, hebr. עמוס עוז (ur. 4 maja 1939 w Jerozolimie jako Amos Klausner) − izraelski pisarz, eseista i publicysta piszący w języku hebrajskim. Współzałożyciel organizacji Szalom Achszaw (Pokój Teraz). Jest również wykładowcą literatury na Uniwersytecie im. Ben-Guriona w Be'er Szewie.

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
pisarza

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Rodzice Amosa Oza, Arie Klausner i Fania Mussman, wyemigrowali z Odessy i Równego do Palestyny w latach 30. Osiedlili się w Jerozolimie i w tym mieście urodził się pisarz.

Oz dorastał w kibucu Hulda i tam ukończył szkołę średnią. Odbył służbę wojskową, następnie studiował historię literatury i filozofię na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie. Po skończeniu nauki wrócił do kibucu, gdzie mieszkał przez następne 20 lat, pracując jako rolnik oraz nauczyciel. Kibuc opuścił w 1986 i osiedlił się w mieście Arad.

Brał udział w arabsko-iraelskich wojnach: sześciodniowej (w walkach na półwyspie Synaj) i w wojnie Jom Kipur (w walkach na Wzgórzach Golan).

Debiutował tomem opowiadań Tam, gdzie wyją szakale w 1965, w następnym roku ukazała się jego pierwsza powieść. Następne jego utwory (powieści, zbiory opowiadań, ale także eseje literackie oraz polityczne, w których Oz wzywa do kompromisu między Izraelem a Palestyńczykami) są publikowane regularnie, w dwu-trzyletnich odstępach. Do najważniejszych jego książek, wydanych także w Polsce (często jednak tłumaczonych w oparciu o angielski przekład) należą Mój Michał (1968), Czarna skrzynka (1987) i Fima (1991). Amos Oz jest uważany za najwybitniejszego żyjącego pisarza izraelskiego. Od kilku lat wymieniany jest jako jeden z głównych faworytów do otrzymania literackiej nagrody Nobla. 20 marca 2013 Amos Oz otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego[1].

Twórczość (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • Tam, gdzie wyją szakale (Arcot ha-tan 1965)
  • Mój Michał (Michael szeli 1968)
  • Aż do śmierci (Ad mawet 1970)
  • Dotknij wiatru, dotknij wody (La-ga'at ba-majim, la-ga'at ba-ruach 1973)
  • Czarna skrzynka (Kufsa szechora 1987)
  • Poznać kobietę (La-da'at isza 1989) Rebis 2008
  • Fima (Ha-macaw ha-szliszi 1991)
  • Nie mów noc (ISBN 978-83-07-03195-8 Al tagidi lajla 1994)
  • Pantera w piwnicy (Panter ba-martef 1995)
  • Opowieść się rozpoczyna: Szkice o literaturze (Matchilim sipur 1996)
  • To samo morze (ISBN 83-7200-888-4 Oto ha-jam 1999)
  • Opowieść o miłości i mroku (ISBN 83-7079-717-2 Sipur al ahawa we-choszech 2002)
  • Jak uleczyć fanatyka 2002
  • Nagle w głębi lasu (ISBN 83-7301-804-2 Pitom be-omek ha-ja'ar 2005) Rebis 2006
  • Rymy życia i śmierci (ISBN 978-83-7510-050-1 Rhyming Life and Death 2007) Rebis 2008
  • Spokój doskonały (Menucha nechona 1982) Świat Książki 2010
  • Sceny z życia wiejskiego (Tmunot Mi-Chaiei Ha-Kfar 2009) Rebis 2010
  • Wśród swoich (ISBN 978-83-7510-900-9 Bejn chawerim 2012) Rebis 2013

Przypisy

  1. Amos Oz doktorem honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego (pol.). lodz.naszemiasto.pl, 2013-03-21, aktualizacja: 2013-03-22. [dostęp 2013-03-29].