Niezależna Oficyna Wydawnicza

Niezależna Oficyna Wydawnicza NOWA – pierwsze polskie wydawnictwo publikujące w kraju poza cenzurą, powstałe w 1977, w latach 70. największe w II obiegu. W 1989 przekształcone w tzw. "superNową" .

Geneza

Pomysł niezależnego wydawnictwa narodził w 1977 w kręgu studentów Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, drukujących pismo "Zapis". Nazwę "Nieocenzurowana Oficyna Wydawnicza" zaproponowali Janusz Krupski, Piotr Jegliński i Wit Wojtowicz. Z takim logo powielono 1 i 2 numer Zapisu. Latem 1977 grupa lubelska skontaktowała się z działaczem KOR Mirosławem Chojeckim, który zaproponował zmianę nazwy na "Niezależna Oficyna Wydawnicza NOWA". Pod jego kierownictwem wydawnictwo rozpoczęło działalność w Warszawie. Pierwszą publikacją z logo "Nowej" było Pochodzenie systemu Marka Tarniewskiego (właśc. Jakub Karpiński) wydane w sierpniu 1977.

Działalność

"NOWA" wydała w latach 1977-1989 ok. trzystu książek z zakresu literatury polskiej i światowej oraz historii najnowszej, a także pisma "Zapis", "Krytyka", "Puls" i "Tygodnik Mazowsze". Miała zorganizowany profesjonalnie system druku i kolportażu. W latach 80-tych dzięki uzyskanej niezależności finansowej wypłacała wynagrodzenia autorom, tłumaczom i drukarzom. W II połowie lat 80-tych wydawała również kasety video (jako pierwszą "Przesłuchanie" Ryszarda Bugajskiego) i kasety magnetofonowe.

Wybrane tytuły

• Czarna księga cenzury PRL (1977)
• Tadeusz Konwicki Kompleks polski (1977) – jako 3 numer "Zapisu"
• Kazimierz Brandys Nierzeczywistość (1977)
• Czesław Miłosz Traktat poetycki. Traktat moralny (1978)
• Bohumil Hrabal Zbyt głośna samotność (1978)
• Jan Nowak-Jeziorański Kurier z Warszawy (1979)
• Josif Brodski Wiersze i poematy (1979) w tłumaczeniu Stanisława Barańczaka
• Günter Grass Blaszany bębenek (1979)
• Witold Gombrowicz Trans-atlantyk (1979)
• Jerzy Andrzejewski Miazga (1979)
• Wieniedikt Jerofiejew Moskwa-Pietuszki (1979)
• Tadeusz Konwicki Mała apokalipsa (1979) – jako 10 numer "Zapisu"
• Arthur Koestler Ciemność w południe (1981)
• Karl Jaspers Problem winy (1982) – pierwsza pozycja w stanie wojennym
• Marek Nowakowski Raport o stanie wojennym (1982)
• Stanisław Rembek W polu (1982)
• Jan Józef Lipski KOR (1984)
• Jarosław Marek Rymkiewicz Rozmowy polskie latem 1983 (1984)
• Kurt Vonnegut Matka noc (1984)
• Wiktor Suworow Żołnierze wolności (1985)
• Hannah Arendt Korzenie totalitaryzmu (1988) (w Bibliotece "Krytyki")

Kierownictwo

Działalnością "Nowej" kierowało Kolegium, w skład którego wchodzili w różnym czasie Konrad Bieliński, Grzegorz Boguta, Mirosław Chojecki, Adam Michnik, Jan Narożniak, Ewa Milewicz, Ryszard Knauff, Marek Borowik, Marek Chimiak, Piotr Szwajcer, Przemysław Cieślak, Jan Walc, Jan Kofman, Andrzej Paczkowski, Mirosław Kowalski, Marek Kubin, Andrzej Werner, Adam Widmański. Od stycznia 1981 szefem wybranym przez kolegium był Grzegorz Boguta. W okresie stanu wojennego oficyną kierował krótko Paweł Bąkowski, a od 1983 ponownie Grzegorz Boguta. W 1982 niezależne od "Nowej" wydawnictwo NOWA2 założył Adam Kersten.

Bibliografia

• Ludzie Nowej Ludzie Nowej
• Małgorzata Choma-Jusińska Środowiska opozycyjne na Lubelszczyźnie. 1975-1980, wyd. IPN 2009
• Słownik dysydentów. Czołowe postacie ruchów opozycyjnych w krajach komunistycznych w latach 1956-1989, wyd. Ośrodek Karta 2007