Anatolij Firsow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Anatolij Firsow
Pozycja napastnik (lewoskrzydłowy / prawoskrzydłowy)
Uchwyt kija prawy
Przydomek Mag[1]
Wzrost 176 cm
Masa 57 kg
Klub kariera zakończona
Narodowość  Rosja
Urodzony 1 lutego 1941 w Moskwie
Zmarł 24 lipca 2000 w Firsanowce

Anatolij Wasiljewicz Firsow (ros. Анатолий Васильевич Фирсов; ur. 1 lutego 1941 w Moskwie, zm. 24 lipca 2000 w Firsanowce, rejon Chimki, obwód moskiewski) – radziecki hokeista, reprezentant ZSRR, trzykrotny olimpijczyk, trener hokejowy. Działacz państwowy.

Kariera zawodnicza[edytuj | edytuj kod]

Wychowanek Spartaka, do składu którego trafił w wieku 17 lat w 1958[2]. W 1961 został powołany do służby wojskowej i w związku z tym został przeniesiony do innego stołecznego klubu, armijnego CSKA[3][4]. Był jego wieloletnim zawodnikiem przez kolejnych 13 sezonów. W ramach mistrzostw ZSRR rozegrał 474 meczów, w których strzelił 346 goli[5].

Quote-alpha.png
Hokej dla nas był pracą i zabawą. Więc nawet nie myśleliśmy, gdy mówili nam: "Jeśli wygracie, zapłacimy wam dobre pieniądze". Wiedzieliśmy, że i tak nie zapłacą nam praktycznie nic, lecz była to po prostu miłość hokeja. Uważaliśmy siebie za zawodowców z wynagrodzeniem dla amatorów. (Anatolij Firsow)[2]

Uczestniczył w turniejach mistrzostw świata w 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1970, 1971 oraz zimowych igrzysk olimpijskich 1964, 1968, 1972. W tym czasie był powoływany do reprezentacji przez wybitnego trenera reprezentacji Anatolija Tarasowa[2], który równolegle był jego szkoleniowcem w zespole klubowym CSKA i doceniał jego umiejętności. Z kadrą ZSRR ośmiokrotnie zdobył tytuł mistrzów świata, zaś indywidualnie trzykrotnie był najskuteczniejszym zawodnikiem i strzelcem turnieju[3], cztery razy był wybierany do składu gwiazd turnieju (co ciekawe, dwukrotnie jako lewoskrzydłowy i dwukrotnie jako prawoskrzydłowy) oraz trzy razy został uznany najlepszym napastnikiem turnieju. Łącznie na turniejach zimowych igrzysk olimpijskich w 67 rozegranych meczach strzelił 66 goli[3].

Po odejściu Tarasowa ze stanowiska trenera, przywiązany do niego Firsow postanowił zakończyć karierę w wieku 32 lat[6] (jak przyznał, był „oddany Tarasowowi” i „nie wierzył już żadnemu innemu trenerowi”[2]). Wówczas w 1972 przedstawiciele kanadyjskiego klubu Montreal Canadiens sondowali możliwość występów Firsowa w jego barwach w zawodowej lidze NHL, lecz ich zapytanie pozostało bez odpowiedzi ze strony radzieckich władz[2].

Jest uważany za jednego z najlepszych napastników w historii hokeja[7][8]. Mimo że dysponował wątłymi warunkami fizycznymi (był niewysoki i szczupły – z uwagi na to określano go mianem „filigranowy”[9])[2], dzięki konsekwentnemu treningowi rozwinął możliwości kondycyjne i siłowe[3][4].

Był doceniany z uwagi na nieprzeciętne umiejętności.

Quote-alpha.png
Trzy rzeczy uczyniły go lepszym niż ktokolwiek inny. Wymyślił zagranie krążkiem "od kija do łyżwy do kija", które wykonywał tak, jakby tracił panowanie; miał zabójczy strzał "z klepy", który przełamywał nogi bramkarzy, w czasie gdy tylko niewielu z nich ubierało maski na twarz; oraz miał niesamowite umiejętności operowania kijem. Był fanatykiem hokeja i trenował bez przerwy. (Igor Kuperman)[2]

Przyczynił się do rozwoju hokeja w ZSRR swoim talentem przyciągając młodzież do tej dyscypliny.

Quote-alpha.png
Kiedy byłem dzieckiem, oglądanie go było niewiarygodne. Był legendą. Kilka pokoleń dzieciaków dorastało chcąc grać w hokeja z powodu Firsowa i przez to, co robił na lodzie. Był elektryzujący. Jego strzał był nie do zatrzymania. Wszystkie triki, które wykonywał na lodzie, były nie do powtórzenia. (Wiaczesław Fietisow)[2]

Kariera trenerska[edytuj | edytuj kod]

  • Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich CSKA Moskwa (1972-1977)
  • Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Reprezentacja ZSRR juniorów (1976-1977)
  • Polska Legia Warszawa (1977-1979)

Po zakończeniu kariery został trenerem i przez kilka lat trenował juniorów w CSKA. Absolwent Moskiewskiej Państwowej Akademii Kultury Fizycznej z 1977[4]. Przez rok pracował z reprezentacją ZSRR juniorów do lat 18, zdobywając z nią brązowy medal na turnieju mistrzostw Europy w 1977. Następnie wyjechał do Polski i przez dwa lata był szkoleniowcem również wojskowego klubu, Legii Warszawa, z którą w 1978 uzyskał awans do ówczesnej I ligi. Po demobilizacji z wojska w 1987 podjął pracę w Eksperymentalnym Stowarzyszeniu Młodzieżowym "Kirowiec" działając na rzecz nauki hokeja wśród młodzieży[4][6].

Inne informacje[edytuj | edytuj kod]

  • Urodził się podczas wojny światowej, jego rodzicami byli Wasilij i Klawdija, miał dwoje rodzeństwa: brata Wiktora i siostrę Walentinę[6]. Wkrótce po jego urodzeniu w 1941 zginął jego ojciec w pierwszym okresie Wielkiej Wojny Ojczyźnianej[2][6].
  • W 1973 opublikował książkę pt. Zapal światło zwycięstwa (ros. Зажечь победы свет)[4][10].
  • Od 1968 należał do KPZR. W 1989 został wybranym deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR. Jako parlamentarzysta działał na rzecz poprawy stanu zdrowia i sportu w Rosji[3][11] oraz osób niepełnosprawnych i byłych sportowców[6].
  • W latach 90. prowadził działalność biznesową w Szwajcarii (posiadał hotel w tym kraju)[1].
  • Ostatni mecz, o charakterze pokazowym, rozegrał w maju 2000 podczas jubileuszu 60 lat Wiaczesława Starszynowa[1].
  • W 2000 zmarła jego żona[6], a Anatolij Firsow zmarł dwa miesiące później na zawał serca w swojej daczy w miejscowości Firsanowka pod Moskwą[6][12]. Został pochowany na cmentarzu w miejscowości Schodnia. W 2001 na jego grobie umieszczono pomnik wraz z krzyżem[13].
  • Miał syna Anatolija, który wraz z Wiktorem Kuźkinem założył Fundację Anatolija Firsowa[13].
  • W pierwszą rocznicę jego śmierci imieniem Anatolija Firsowa nazwano diament znaleziony w Jakucji o wadze 94 karatów[14]. W późniejszym czasie informowano o diamencie nazwanym jego imieniem o wadze 181,59 karatów[15][16]
  • W 2011 powstał film dokumentalny z serii Gwiazdy sowieckiego lodu, poświęcony Anatolijowi Firsowowi i Władimirowi Jurzinowi[9].

Osiągnięcia[edytuj | edytuj kod]

Reprezentacyjne
Klubowe
  • Gold medal with cup.svg Złoty medal mistrzostw ZSRR: 1963, 1964, 1965, 1966, 1968, 1970, 1971, 1972, 1973 z CSKA Moskwa
  • Silver medal with cup.svg Srebrny medal mistrzostw ZSRR: 1967, 1969 z CSKA Moskwa
  • Bronze medal with cup.svg Brązowy medal mistrzostw ZSRR: 1962 z CSKA Moskwa
  • Simple gold cup.svg Puchar ZSRR: 1966, 1967, 1968, 1969, 1973 z CSKA Moskwa
  • Simple gold cup.svg Puchar Europy: 1969, 1970, 1971, 1972, 1973 z CSKA Moskwa
Indywidualne
  • Mistrzostwa świata w 1967:
    • Pierwsze miejsce w klasyfikacji kanadyjskiej turnieju: 22 punkty
    • Skład gwiazd turnieju (jako lewoskrzydłowy)
    • Najlepszy napastnik turnieju
  • Sezon 1967/1968 ligi radzieckiej:
  • Hokej na lodzie na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1968:
    • Pierwsze miejsce w klasyfikacji strzelców turnieju: 12 goli
    • Pierwsze miejsce w klasyfikacji kanadyjskiej turnieju: 16 punktów
    • Skład gwiazd turnieju
    • Najlepszy napastnik turnieju
  • Mistrzostwa świata w 1968:
    • Pierwsze miejsce w klasyfikacji strzelców turnieju: 12 goli
    • Pierwsze miejsce w klasyfikacji kanadyjskiej turnieju: 16 punktów
    • Skład gwiazd turnieju (jako lewoskrzydłowy)
    • Najlepszy napastnik turnieju
  • Sezon 1968/1969 ligi radzieckiej:
    • Najlepszy zawodnik sezonu mistrzostw ZSRR w hokeju na lodzie
  • Mistrzostwa świata w 1969:
    • Pierwsze miejsce w klasyfikacji strzelców turnieju: 10 goli
    • Pierwsze miejsce w klasyfikacji kanadyjskiej turnieju: 14 punktów
    • Skład gwiazd turnieju (jako lewoskrzydłowy)
  • Mistrzostwa świata w 1970:
    • Skład gwiazd turnieju
  • Sezon 1970/1971 ligi radzieckiej:
    • Najlepszy zawodnik sezonu mistrzostw ZSRR w hokeju na lodzie
  • Mistrzostwa świata w 1971:
    • Pierwsze miejsce w klasyfikacji strzelców turnieju: 11 goli
    • Pierwsze miejsce w klasyfikacji kanadyjskiej turnieju: 19 punktów
    • Skład gwiazd turnieju (jako lewoskrzydłowy)
    • Najlepszy napastnik turnieju
  • Sezon 1971/1972 ligi radzieckiej:
Szkoleniowe

Wyróżnienia i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnienia sportowe
Odznaczenia państwowe

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Умер Анатолий Фирсов (ros.). kommersant.ru, 2000-07-25. [dostęp 2013-11-01].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 Firsov was Russia's greatest player (ang.). nhl.com, 2008-11-20. [dostęp 2013-11-01].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 ФИРСОВ Анатолий Васильевич (ros.). biograph.ru. [dostęp 2013-11-01].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Анатолий Фирсов (ros.). calend.ru, 2013-10-01. [dostęp 2013-11-01].
  5. Сегодня исполнилось бы 70 лет Анатолию Фирсову (ros.). sports.ru, 2011-02-01. [dostęp 2013-11-01].
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 Три периода Анатолия Фирсова (ros.). old.redstar.ru, 2001-02-10. [dostęp 2013-11-01].
  7. Firsow Anatolij (pol.). portalwiedzy.onet.pl. [dostęp 2013-11-01].
  8. Grenoble ’68 : Firsov Was Fearsome (ang.). goironpigs.com, 2013-11-01. [dostęp 2013-11-01].
  9. 9,0 9,1 Звезды советского льда. Анатолий Фирсов, Владимир Юрзинов (ros.). culture.ru. [dostęp 2013-11-01].
  10. Беллетристика → Зажечь победы свет (ros.). eknigi.org. [dostęp 2013-11-01].
  11. 1989: Millions of Russians go to the polls (ang.). news.bbc.co.uk. [dostęp 2013-11-01].
  12. Anatolij Firsow nie żyje (pol.). dziennikpolski24.pl, 2000-07-25. [dostęp 2013-11-02].
  13. 13,0 13,1 «Комсомолка» помогла поставить памятник Анатолию Фирсову (ros.). kp.ru, 2001-11-02. [dostęp 2013-11-01].
  14. В честь Анатолия Фирсова назвали якутский алмаз (ros.). kp.ru, 2001-06-24. [dostęp 2013-11-01].
  15. Алмаз массой 158,2 карата найден компанией АЛРОСА в Якутии (ros.). forbes.ru. [dostęp 2013-11-01].
  16. КРУПНЕЙШИЕ АЛМАЗЫ, НАЙДЕННЫЕ НА ТЕРРИТОРИИ РОССИИ (ros.). awros.ru. [dostęp 2013-11-01].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]