Mistrzostwa świata w hokeju na lodzie mężczyzn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Mistrzostwa Świata w hokeju na lodzie mężczyzn – międzynarodowy turniej hokejowy organizowany przez IIHF. Poprzednikiem były Mistrzostwa Europy, które odbywały się między 1910 a 1932 rokiem. Igrzyska olimpijskie w Antwerpii zalicza się jako pierwsze mistrzostwa świata. Tak też było przez kolejne 11 imprez. Ostatnim razem połączono igrzyska z mistrzostwami w 1968 roku w Grenoble. Dotychczas czempionat rozegrano 76 razy. Najczęściej wygrywali Rosjanie (w tym ZSRR) którzy zdobyli 26 tytułów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze Mistrzostwa Świata w hokeju na lodzie mężczyzn rozegrano w 1920 roku na letnich igrzyskach olimpijskich w Antwerpii. Natomiast następne mistrzostwa zostały rozegrane na Zimowych igrzyskach olimpijskich w Chamonix. Pierwsze trzy mistrzostwa były rozgrywane co cztery lata na igrzyskach olimpijskich. Dopiero roku 1930 zaczęto je rozgrywać co rok. Od 1920 do 1968 jeśli mistrzostwa odbywały się w roku olimpijskim to rozgrywano je na igrzyskach olimpijskich. W latach między wojennych od 1920 do 1939 mistrzostwa zostały zdominowane przez reprezentację Kanady. (zdobyli 11 tytułów mistrzowskich na 13 możliwych). Podczas II wojny światowej mistrzostw nie rozgrywano. Pierwsze mistrzostwa po II wojnie światowej rozegrano w 1947 roku. Wiele zmieniło się gdy w 1954 na mistrzostwach zadebiutowała reprezentacja Związku Radzieckiego. W całej swojej historii reprezentacja ZSRR (1954-1991) tylko raz w 1962 nie zdobyła medalu (gdyż nie wystąpili). W Polsce dwukrotnie rozegrane zostały Mistrzostwa Świata w których uczestniczyły najlepsze reprezentacje świata - w Krynicy w 1931 roku i w Katowicach w 1976 roku. Kilka razy rozegrane zostały mistrzostwa grupy "B".

Mistrzostwa z 2004 roku w Czechach do dziś są rekordowe pod względem frekwencji publiczności. Obejrzało je na trybunach 552 097 widzów.

Wybór organizatora[edytuj | edytuj kod]

Decyzję o wyborze organizatora mistrzostw podejmuje coroczny kongres IIHF. Niepisaną zasadą przy tym jest reguła, iż dany kraj nie może być organizatorem mistrzostw elity częściej, niż raz na 10 lat[1]. Odstąpiono od niej 13 maja 2011 wybierając gospodarza mistrzostw w 2016 roku - Rosję (poprzednio organizowała turniej w 2007)[2].

Parlament Europejski i inne instytucje Unii Europejskiej domagają się by Mistrzostwa Świata z 2014 r. nie odbywały się na Białorusi[3]. Specjalny list w tej sprawie wystosował przewodniczący Parlamentu Europejskiego Jerzy Buzek zwracając uwagę na niedemokratyczne zachowania władz białoruskich (m.in. więzienie przeciwników politycznych przez Alaksandra Łukaszenkę)[4].

Format[edytuj | edytuj kod]

Na przestrzeni lat zmianom ulegał format mistrzostw i podział państw na grupy.

Stan w latach 2000-2011[edytuj | edytuj kod]

W pierwszej dekadzie XXI wieku mistrzostwa rozgrywano wedle następującego podziału:

  • Elita: złożona z 16 zespołów - spośród tej grupy wyłaniano mistrza świata (każdorazowo degradowane były dwie reprezentacje).
  • I Dywizja: stanowiła zaplecze Elity - występowało w niej 12 zespołów podzielonych na 2 grupy (awans do Elity uzyskiwały dwie reprezentacje wygrywające grupy).
  • II Dywizja: grało w niej 12 zespołów podzielonych na 2 grupy (awans do I Dywizji zdobywali zwycięzcy obu grup).
  • III Dywizję: grało w niej 6 zespołów.

Stan od 2011[edytuj | edytuj kod]

Na kongresie IIHF zorganizowanym podczas Mistrzostw Świata na Słowacji 12 maja 2011 roku podjęto zmiany reformujące formułę mistrzostw[5]. O ile status quo obowiązujące w Elicie nie uległo zmianom, o tym roszad dokonano w niższych klasach mistrzowskich. I tak szczebel I Dywizji podzielono na dwie nierównorzędne Grupy, tak samo uczyniono z II Dywizją. Tym samym stworzono nowe szczeble mistrzowskie, czego efektem było obsunięcie o klasę niżej niektórych reprezentacji. Zmiany będą obowiązywać od Mistrzostw Świata w 2012.

  • Elita: 16 zespołów - spośród tej grupy wyłaniany jest mistrz świata (każdorazowo degradowane są dwie reprezentacje).
  • I Dywizja Grupa A: zaplecze Elity - występuje w niej 6 zespołów (awans do Elity uzyskują dwie pierwsze reprezentacje).
  • I Dywizja Grupa B: trzecia klasa (awans do Dywizji I Grupy A uzyskuje jedna drużyna)
  • II Dywizja Grupa A: liczy 6 zespołów (awans do Dywizji I Grupy B uzyskuje jeden zespół)
  • II Dywizja Grupa B: liczy 6 zespołów (awans do Dywizji II Grupy A uzyskuje jeden zespół, degradowane do Dywizji III są dwie ekipy)
  • III Dywizja: liczy 6 zespołów (do Dywizji II Grupy B awansują dwa pierwsze zespoły, degradowane niżej są dwie reprezentacje).

System[edytuj | edytuj kod]

Formuła organizacyjna (meczowa) samych mistrzostw nie ulega zmian mimo reform strukturalnych. Rozgrywki Elity podzielone są na dwie fazy. Pierwsza faza to rozgrywki grupowe w czterech tworzonych każdorazowo grupach (A, B, C, D) po cztery zespoły. Druga faza to walka o ćwierćfinał i walka o utrzymanie. Do walki o ćwierćfinał przystępują zespoły, które zajęły pierwsze trzy miejsca w czterech grupach. Zespoły te zostają przydzielone do dwóch sześcioosobowych grup (E i G), z których do walki o ćwierćfinał przystąpią następnie zespoły z czterech pierwszych miejsc. Zasadą jest, że w drugiej fazie reprezentacje rozgrywają mecze tylko z nowymi rywalami w grupie E lub G. W ćwierćfinałach i półfinałach obowiązuje system pucharowy, w którym rozgrywany jest jeden mecz - wygrany awansuje dalej. Zwycięzca finału zdobywa tytuł mistrza świata, organizuje się także mecz o 3. miejsce. Natomiast do walki o utrzymanie przystępują zespoły, które zajęły ostatnie miejsca w początkowych grupach (A, B, C, D). Zespoły te zostają przydzielone do jednej czteroosobowej grupy tzw. H. Do I dywizji degradowane są drużyny, które zajmą dwa ostatnie miejsca w walce o utrzymanie.

Formuła obowiązująca w I i w II dywizji system rozgrywek jest taki sam. Każdy gra z każdym w swojej grupie. Do 2011 zespoły, które zajęły pierwsze miejsca w swoich grupach awansowały o jedną klasę rozgrywek. Natomiast zespoły, które zajęły ostatnie miejsca były degradowane o jedną klasę rozgrywkową niżej. Od 2011 roku awans uzyskają dwie najlepsze drużyny I Dywizji Grupa A, zaś trafią do niej dwie ekipy zdegradowane z Elity. W kolejnych dywizjach awans o klasę wyżej i degradacja o szczebeł niżej dotyczy każdorazowo najlepszą i najsłabszą reprezentację.

W III dywizji system rozgrywek jest taki sam jak w wyższych klasach. Jednak do II dywizji awansują dwa zespoły. Przed mistrzostwami trzeciej dywizji 2008 po raz pierwszy został rozegrany turniej kwalifikacyjny. O awans do III dywizji walczyły trzy zespoły z czego awansował tylko jeden. Od 2012 roku do III dywizji może awansować dwa zespoły wyłonione z kwalifikacji MŚ.

Dotychczasowi medaliści[edytuj | edytuj kod]

Legenda
  ^   Turniej odbył się podczas letnich igrzysk olimpijskich w Antwerpii.
  *   Turniej odbył się podczas zimowych igrzysk olimpijskich.
Przyszły turniej.
(#) Liczba kolejnego triumfu w historii. Druga cyfra oznacza sumę wszystkich zwycięstw (w przypadku ZSRR i Rosji oraz Czechosłowacji i Czech).
Rok Gold medal icon.svg Złoto Silver medal icon.svg Srebro Bronze medal icon.svg Brąz Miasta gospodarze Państwo gospodarz
1920 ^  Kanada (1)  Stany Zjednoczone  Czechosłowacja Antwerpia  Belgia
1924 *  Kanada (2)  Stany Zjednoczone  Wielka Brytania Chamonix  Francja
1928 *  Kanada (3)  Szwecja  Szwajcaria St. Moritz  Szwajcaria
1930  Kanada (4)  Rzesza Niemiecka  Szwajcaria Chamonix
Berlin
Wiedeń
 Francja
 Rzesza Niemiecka
 Austria
1931  Kanada (5)  Stany Zjednoczone  Austria Krynica  Polska
1932 *  Kanada (6)  Stany Zjednoczone  Rzesza Niemiecka Lake Placid  Stany Zjednoczone
1933  Stany Zjednoczone (1)  Kanada  Czechosłowacja Praga  Czechosłowacja
1934  Kanada (7)  Stany Zjednoczone  Rzesza Niemiecka Mediolan  Włochy
1935  Kanada (8)  Szwajcaria  Wielka Brytania Davos Szwajcaria Szwajcaria
1936 *  Wielka Brytania (1)  Kanada  Stany Zjednoczone Garmisch-Partenkirchen  III Rzesza
1937  Kanada (9)  Wielka Brytania  Szwajcaria Londyn  Wielka Brytania
1938  Kanada (10)  Wielka Brytania  Czechosłowacja Praga  Czechosłowacja
1939  Kanada (11)  Stany Zjednoczone  Szwajcaria Zurych, Bazylea  Szwajcaria
1947  Czechosłowacja (1)  Szwecja  Austria Praga  Czechosłowacja
1948 *  Kanada (12)  Czechosłowacja  Szwajcaria St. Moritz  Szwajcaria
1949  Czechosłowacja (2)  Kanada  Stany Zjednoczone Sztokholm  Szwecja
1950  Kanada (13)  Stany Zjednoczone  Szwajcaria Londyn  Wielka Brytania
1951  Kanada (14)  Szwecja  Szwajcaria Paryż  Francja
1952 *  Kanada (15)  Stany Zjednoczone  Szwecja Oslo, Drammen  Norwegia
1953  Szwecja (1)  RFN  Szwajcaria Zurych, Bazylea  Szwajcaria
1954  ZSRR (1)  Kanada  Szwecja Sztokholm  Szwecja
1955  Kanada (16)  ZSRR  Czechosłowacja Krefeld, Dortmund, Kolonia  RFN
1956 *  ZSRR (2)  Stany Zjednoczone  Kanada Cortina d'Ampezzo  Włochy
1957  Szwecja (2)  ZSRR  Czechosłowacja Moskwa  ZSRR
1958  Kanada (17)  ZSRR  Szwecja Oslo  Norwegia
1959  Kanada (18)  ZSRR  Czechosłowacja Praga, Bratysława  Czechosłowacja
1960 *  Stany Zjednoczone (2)  Kanada  ZSRR Squaw Valley  Stany Zjednoczone
1961  Kanada (19)  Czechosłowacja  ZSRR Genewa, Lozanna  Szwajcaria
1962  Szwecja (3)  Kanada  Stany Zjednoczone Colorado Springs, Denver  Stany Zjednoczone
1963  ZSRR (3)  Szwecja  Czechosłowacja Sztokholm  Szwecja
1964 *  ZSRR (4)  Szwecja  Czechosłowacja Innsbruck  Austria
1965  ZSRR (5)  Czechosłowacja  Szwecja Tampere  Finlandia
1966  ZSRR (6)  Czechosłowacja  Kanada Lublana  Jugosławia
1967  ZSRR (7)  Szwecja  Kanada Wiedeń  Austria
1968 *  ZSRR (8)  Czechosłowacja  Kanada Grenoble  Francja
1969  ZSRR (9)  Szwecja  Czechosłowacja Sztokholm  Szwecja
1970  ZSRR (10)  Szwecja  Czechosłowacja Sztokholm  Szwecja
1971  ZSRR (11)  Czechosłowacja  Szwecja Berno, Genewa  Szwajcaria
1972  Czechosłowacja (3)  ZSRR  Szwecja Praga  Czechosłowacja
1973  ZSRR (12)  Szwecja  Czechosłowacja Moskwa  ZSRR
1974  ZSRR (13)  Czechosłowacja  Szwecja Helsinki  Finlandia
1975  ZSRR (14)  Czechosłowacja  Szwecja Monachium, Düsseldorf  RFN
1976  Czechosłowacja (4)  ZSRR  Szwecja Katowice  Polska
1977  Czechosłowacja (5)  Szwecja  ZSRR Wiedeń  Austria
1978  ZSRR (15)  Czechosłowacja  Kanada Praga  Czechosłowacja
1979  ZSRR (16)  Czechosłowacja  Szwecja Moskwa  ZSRR
1981  ZSRR (17)  Szwecja  Czechosłowacja Göteborg, Sztokholm  Szwecja
1982  ZSRR (18)  Czechosłowacja  Kanada Helsinki, Tampere  Finlandia
1983  ZSRR (19)  Czechosłowacja  Kanada Düsseldorf, Dortmund, Monachium  RFN
1985  Czechosłowacja (6)  Kanada  ZSRR Praga  Czechosłowacja
1986  ZSRR (20)  Szwecja  Kanada Moskwa  ZSRR
1987  Szwecja (4)  ZSRR  Czechosłowacja Wiedeń  Austria
1989  ZSRR (21)  Kanada  Czechosłowacja Sztokholm, Södertälje  Szwecja
1990  ZSRR (22)  Szwecja  Czechosłowacja Berno, Fryburg  Szwajcaria
1991  Szwecja (5)  Kanada  ZSRR Turku, Helsinki, Tampere  Finlandia
1992  Szwecja (6)  Finlandia  Czechosłowacja Praga, Bratysława  Czechosłowacja
1993  Rosja (1/23)  Szwecja  Czechy Dortmund, Monachium  Niemcy
1994  Kanada (20)  Finlandia  Szwecja Bolzano, Canazei, Mediolan  Włochy
1995  Finlandia (1)  Szwecja  Kanada Sztokholm, Gävle  Szwecja
1996  Czechy (1/7)  Kanada  Stany Zjednoczone Wiedeń  Austria
1997  Kanada (21)  Szwecja  Czechy Helsinki, Turku, Tampere  Finlandia
1998  Szwecja (7)  Finlandia  Czechy Zurych, Bazylea  Szwajcaria
1999  Czechy (2/8)  Finlandia  Szwecja Oslo, Lillehammer, Hamar  Norwegia
2000  Czechy (3/9)  Słowacja  Finlandia Petersburg  Rosja
2001  Czechy (4/10)  Finlandia  Szwecja Kolonia, Hanower, Norymberga  Niemcy
2002  Słowacja (1)  Rosja  Szwecja Göteborg, Karlstad, Jönköping  Szwecja
2003  Kanada (22)  Szwecja  Słowacja Helsinki, Tampere, Turku  Finlandia
2004  Kanada (23)  Szwecja  Stany Zjednoczone Praga, Ostrawa  Czechy
2005  Czechy (5/11)  Kanada  Rosja Innsbruck, Wiedeń  Austria
2006  Szwecja (8)  Czechy  Finlandia Ryga  Łotwa
2007  Kanada (24)  Finlandia  Rosja Moskwa, Mytiszczi  Rosja
2008  Rosja (2/24)  Kanada  Finlandia Halifax, Québec  Kanada
2009  Rosja (3/25)  Kanada  Szwecja Kloten, Berno  Szwajcaria
2010  Czechy (6/12)  Rosja  Szwecja Kolonia, Mannheim, Gelsenkirchen  Niemcy
2011  Finlandia (2)  Szwecja  Czechy Bratysława, Koszyce  Słowacja
2012  Rosja (4/26)  Słowacja  Czechy Helsinki
Sztokholm
 Finlandia
 Szwecja
2013  Szwecja (9)  Szwajcaria  Stany Zjednoczone Sztokholm
Helsinki
 Szwecja
 Finlandia
2014  Rosja (5/27)  Finlandia  Szwecja Mińsk  Białoruś
2015 Praga, Ostrawa  Czechy
2016 Moskwa, Petersburg  Rosja
2017 Kolonia
Paryż
 Niemcy
 Francja
2018 Kopenhaga, Herning  Dania

Tabela medalowa[edytuj | edytuj kod]

Lp. Państwo Gold medal icon.svg Złoto Silver medal icon.svg Srebro Bronze medal icon.svg Brąz Razem
1 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR
Rosja Rosja
Łącznie
22
5
27
7
2
9
5
2
7
34
9
43
2 Kanada Kanada 24 12 9 45
3 Szwecja Szwecja 9 19 16 44
4 Czechosłowacja Czechosłowacja
Czechy Czechy
Łącznie
6
6
12
12
1
13
16
5
21
34
12
46
5 Stany Zjednoczone Stany Zjednoczone 2 10 5 17
6 Finlandia Finlandia 2 7 3 12
7 Wielka Brytania Wielka Brytania 1 2 2 5
8 Słowacja Słowacja 1 2 1 4
9 Szwajcaria Szwajcaria 0 2 8 10
10 Niemcy Niemcy 0 1 2 3
11 Austria Austria 0 0 2 2

W dwóch przypadkach nastąpiła formalna kontynuacja przynależności w IIHF: Rosja przejęła członkostwo b. ZSRR, a Czechy przejęły członkostwo b. Czechosłowacji. Z tego względu w bilansie medalowym sumuje się uzyskane osięgnięcia medalowe ww. państw.

Przypisy

  1. Mistrzostwa Świata dla Czechów (pol.). hokej.net. [dostęp 2010-05-20].
  2. MŚ w hokeju: Rosja gospodarzem turnieju w 2016 roku (pol.). sportowefakty.pl. [dostęp 2011-05-13].
  3. Marta Sienicka: Przewodniczący PE : bojkot Mistrzostw Świata w hokeju na lodzie (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-05-14. [dostęp 2011-05-15].
  4. Buzek za odebraniem Białorusi organizacji hokejowych mistrzostw świata (pol.). sportowefakty.pl. [dostęp 2011-05-15].
  5. Hokej.net - Reforma hokejowych MŚ weszła w życie

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons