Mistrzostwa świata w hokeju na lodzie mężczyzn
Mistrzostwa Świata w hokeju na lodzie mężczyzn – międzynarodowy turniej hokejowy organizowany przez IIHF. Poprzednikiem były Mistrzostwa Europy, które odbywały się między 1910 a 1932 rokiem. Igrzyska olimpijskie w Antwerpii zalicza się jako pierwsze mistrzostwa świata. Tak też było przez kolejne 11 imprez. Ostatnim razem połączono igrzyska z mistrzostwami w 1968 roku w Grenoble. Dotychczas czempionat rozegrano 76 razy. Najczęściej wygrywali Rosjanie (w tym ZSRR) którzy zdobyli 26 tytułów.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Pierwsze Mistrzostwa Świata w hokeju na lodzie mężczyzn rozegrano w 1920 roku na letnich igrzyskach olimpijskich w Antwerpii. Natomiast następne mistrzostwa zostały rozegrane na Zimowych igrzyskach olimpijskich w Chamonix. Pierwsze trzy mistrzostwa były rozgrywane co cztery lata na igrzyskach olimpijskich. Dopiero roku 1930 zaczęto je rozgrywać co rok. Od 1920 do 1968 jeśli mistrzostwa odbywały się w roku olimpijskim to rozgrywano je na igrzyskach olimpijskich. W latach między wojennych od 1920 do 1939 mistrzostwa zostały zdominowane przez reprezentację Kanady. (zdobyli 11 tytułów mistrzowskich na 13 możliwych). Podczas II wojny światowej mistrzostw nie rozgrywano. Pierwsze mistrzostwa po II wojnie światowej rozegrano w 1947 roku. Wiele zmieniło się gdy w 1954 na mistrzostwach zadebiutowała reprezentacja Związku Radzieckiego. W całej swojej historii reprezentacja ZSRR (1954-1991) tylko raz w 1962 nie zdobyła medalu (gdyż nie wystąpili). W Polsce dwukrotnie rozegrane zostały Mistrzostwa Świata w których uczestniczyły najlepsze reprezentacje świata - w Krynicy w 1931 roku i w Katowicach w 1976 roku. Kilka razy rozegrane zostały mistrzostwa grupy "B".
Mistrzostwa z 2004 roku w Czechach do dziś są rekordowe pod względem frekwencji publiczności. Obejrzało je na trybunach 552 097 widzów.
Wybór organizatora [edytuj]
Decyzję o wyborze organizatora mistrzostw podejmuje coroczny kongres IIHF. Niepisaną zasadą przy tym jest reguła, iż dany kraj nie może być organizatorem mistrzostw elity częściej, niż raz na 10 lat[1]. Odstąpiono od niej 13 maja 2011 wybierając gospodarza mistrzostw w 2016 roku - Rosję (poprzednio organizowała turniej w 2007)[2].
Parlament Europejski i inne instytucje Unii Europejskiej domagają się by Mistrzostwa Świata z 2014 r. nie odbywały się na Białorusi[3]. Specjalny list w tej sprawie wystosował przewodniczący Parlamentu Europejskiego Jerzy Buzek zwracając uwagę na niedemokratyczne zachowania władz białoruskich (m.in. więzienie przeciwników politycznych przez Alaksandra Łukaszenkę)[4].
Format [edytuj]
Na przestrzeni lat zmianom ulegał format mistrzostw i podział państw na grupy.
Stan w latach 2000-2011 [edytuj]
W pierwszej dekadzie XXI wieku mistrzostwa rozgrywano wedle następującego podziału:
- Elita: złożona z 16 zespołów - spośród tej grupy wyłaniano mistrza świata (każdorazowo degradowane były dwie reprezentacje).
- I Dywizja: stanowiła zaplecze Elity - występowało w niej 12 zespołów podzielonych na 2 grupy (awans do Elity uzyskiwały dwie reprezentacje wygrywające grupy).
- II Dywizja: grało w niej 12 zespołów podzielonych na 2 grupy (awans do I Dywizji zdobywali zwycięzcy obu grup).
- III Dywizję: grało w niej 6 zespołów.
Stan od 2011 [edytuj]
Na kongresie IIHF zorganizowanym podczas Mistrzostw Świata na Słowacji 12 maja 2011 roku podjęto zmiany reformujące formułę mistrzostw[5]. O ile status quo obowiązujące w Elicie nie uległo zmianom, o tym roszad dokonano w niższych klasach mistrzowskich. I tak szczebel I Dywizji podzielono na dwie nierównorzędne Grupy, tak samo uczyniono z II Dywizją. Tym samym stworzono nowe szczeble mistrzowskie, czego efektem było obsunięcie o klasę niżej niektórych reprezentacji. Zmiany będą obowiązywać od Mistrzostw Świata w 2012.
- Elita: 16 zespołów - spośród tej grupy wyłaniany jest mistrz świata (każdorazowo degradowane są dwie reprezentacje).
- I Dywizja Grupa A: zaplecze Elity - występuje w niej 6 zespołów (awans do Elity uzyskują dwie pierwsze reprezentacje).
- I Dywizja Grupa B: trzecia klasa (awans do Dywizji I Grupy A uzyskuje jedna drużyna)
- II Dywizja Grupa A: liczy 6 zespołów (awans do Dywizji I Grupy B uzyskuje jeden zespół)
- II Dywizja Grupa B: liczy 6 zespołów (awans do Dywizji II Grupy A uzyskuje jeden zespół, degradowane do Dywizji III są dwie ekipy)
- III Dywizja: liczy 6 zespołów (do Dywizji II Grupy B awansują dwa pierwsze zespoły, degradowane niżej są dwie reprezentacje).
System [edytuj]
Formuła organizacyjna (meczowa) samych mistrzostw nie ulega zmian mimo reform strukturalnych. Rozgrywki Elity podzielone są na dwie fazy. Pierwsza faza to rozgrywki grupowe w czterech tworzonych każdorazowo grupach (A, B, C, D) po cztery zespoły. Druga faza to walka o ćwierćfinał i walka o utrzymanie. Do walki o ćwierćfinał przystępują zespoły, które zajęły pierwsze trzy miejsca w czterech grupach. Zespoły te zostają przydzielone do dwóch sześcioosobowych grup (E i G), z których do walki o ćwierćfinał przystąpią następnie zespoły z czterech pierwszych miejsc. Zasadą jest, że w drugiej fazie reprezentacje rozgrywają mecze tylko z nowymi rywalami w grupie E lub G. W ćwierćfinałach i półfinałach obowiązuje system pucharowy, w którym rozgrywany jest jeden mecz - wygrany awansuje dalej. Zwycięzca finału zdobywa tytuł mistrza świata, organizuje się także mecz o 3. miejsce. Natomiast do walki o utrzymanie przystępują zespoły, które zajęły ostatnie miejsca w początkowych grupach (A, B, C, D). Zespoły te zostają przydzielone do jednej czteroosobowej grupy tzw. H. Do I dywizji degradowane są drużyny, które zajmą dwa ostatnie miejsca w walce o utrzymanie.
Formuła obowiązująca w I i w II dywizji system rozgrywek jest taki sam. Każdy gra z każdym w swojej grupie. Do 2011 zespoły, które zajęły pierwsze miejsca w swoich grupach awansowały o jedną klasę rozgrywek. Natomiast zespoły, które zajęły ostatnie miejsca były degradowane o jedną klasę rozgrywkową niżej. Od 2011 roku awans uzyskają dwie najlepsze drużyny I Dywizji Grupa A, zaś trafią do niej dwie ekipy zdegradowane z Elity. W kolejnych dywizjach awans o klasę wyżej i degradacja o szczebeł niżej dotyczy każdorazowo najlepszą i najsłabszą reprezentację.
W III dywizji system rozgrywek jest taki sam jak w wyższych klasach. Jednak do II dywizji awansują dwa zespoły. Przed mistrzostwami trzeciej dywizji 2008 po raz pierwszy został rozegrany turniej kwalifikacyjny. O awans do III dywizji walczyły trzy zespoły z czego awansował tylko jeden. Od 2012 roku do III dywizji może awansować dwa zespoły wyłonione z kwalifikacji MŚ.
Dotychczasowi medaliści [edytuj]
- Legenda
| ^ | Turniej odbył się podczas letnich igrzysk olimpijskich w Antwerpii. |
| * | Turniej odbył się podczas zimowych igrzysk olimpijskich. |
| Przyszły turniej. | |
| (#) | Liczba kolejnego triumfu w historii. Druga cyfra oznacza sumę wszystkich zwycięstw (w przypadku ZSRR i Rosji oraz Czechosłowacji i Czech). |
Tabela medalowa [edytuj]
| Lp. | Państwo |  Złoto |
 Srebro |
 Brąz |
Razem |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 |  ZSRR RosjaŁącznie |
22 4 26 |
7 2 9 |
5 2 7 |
34 8 42 |
| 2 |  Kanada |
24 | 12 | 9 | 45 |
| 3 |  Szwecja |
9 | 19 | 15 | 43 |
| 4 |  Czechosłowacja CzechyŁącznie |
6 6 12 |
12 1 13 |
16 5 21 |
34 11 46 |
| 5 |  Stany Zjednoczone |
2 | 10 | 5 | 17 |
| 6 |  Finlandia |
2 | 6 | 3 | 11 |
| 7 |  Wielka Brytania |
1 | 2 | 2 | 5 |
| 8 |  Słowacja |
1 | 2 | 1 | 4 |
| 9 |  Szwajcaria |
0 | 2 | 8 | 10 |
| 10 |  Niemcy |
0 | 1 | 2 | 3 |
| 11 |  Austria |
0 | 0 | 2 | 2 |
W dwóch przypadkach nastąpiła formalna kontynuacja przynależności w IIHF: Rosja przejęła członkostwo b. ZSRR, a Czechy przejęły członkostwo b. Czechosłowacji. Z tego względu w bilansie medalowym sumuje się uzyskane osięgnięcia medalowe ww. państw.
Przypisy
- ↑ Mistrzostwa Świata dla Czechów (pol.). hokej.net. [dostęp 2010-05-20].
- ↑ MŚ w hokeju: Rosja gospodarzem turnieju w 2016 roku (pol.). sportowefakty.pl. [dostęp 2011-05-13].
- ↑ Marta Sienicka: Przewodniczący PE : bojkot Mistrzostw Świata w hokeju na lodzie (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-05-14. [dostęp 2011-05-15].
- ↑ Buzek za odebraniem Białorusi organizacji hokejowych mistrzostw świata (pol.). sportowefakty.pl. [dostęp 2011-05-15].
- ↑ Hokej.net - Reforma hokejowych MŚ weszła w życie
