Andrzej Strug
| Ten artykuł od 2007-12 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
| Andrzej Strug | |
| Data i miejsce urodzenia | 28 listopada 1871 w Lublinie |
| Data i miejsce śmierci | 9 grudnia 1937 w Warszawie |
| Dziedzina sztuki | literatura |
| Odznaczenia | |
Andrzej Strug (właściwie Tadeusz Gałecki, ur. 28 listopada 1871 w Lublinie, zm. 9 grudnia 1937 w Warszawie) – pisarz i publicysta, wolnomularz[1], działacz ruchu socjalistycznego i niepodległościowego.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Studiował w Instytucie Rolnictwa i Leśnictwa w Puławach. Działał w Kole Oświaty Ludowej i Polskiej Partii Socjalistycznej[2]. W roku 1895 został uwięziony w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej, a w 1897 skazany na zesłanie do guberni archangielskiej[2]. Angażował się w polski ruch rewolucyjny w roku 1905. Ponownie aresztowany w 1907 musiał opuścić granice państwa rosyjskiego i wyjechał do Paryża. W okresie I wojny światowej walczył w szeregach Legionów Józefa Piłsudskiego. W Polsce niepodległej reprezentował PPS-Lewicę. W 1918 roku wziął udział w tworzeniu Rządu Ludowego i został wiceministrem propagandy. Do końca życia był aktywnym działaczem społecznym i politycznym.
W swojej twórczości pisarskiej podejmował tematy wojenne i walki o idee sprawiedliwości społecznej, np. "Ludzie podziemni", "Dzieje jednego pocisku", "Mogiła nieznanego żołnierza". Krytykował też współczesny kapitalizm w powieściach: "Pieniądz", "Żółty krzyż". Poznawszy Tatry w latach krakowskich studiów powracał do nich i Zakopanego dość często. Ta jego znajomość z problemami modnego podówczas uzdrowiska zaowocowała dość nietypową jak dla autora "Ludzi podziemnych" pozycją groteskowo-satyryczną pt. "Zakopanoptikon".
W 1925 roku został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[3], a w 1935 roku – Złotym Wawrzynem Akademickim Polskiej Akademii Literatury[4].
[edytuj] Twórczość
- 1908 Ludzie podziemni
- 1908 Jutro
- 1910 Dzieje jednego pocisku
- 1911 Ojcowie nasi
- 1912 Portret
- 1913-1914 Zakopanoptikon (druk w odcinkach we lwowskim "Wieku Nowym"; I wyd. całości: 1957)
- 1914 Pieniądz
- 1918 Chimera
- 1920 Wyspa zapomnienia
- 1921 Odznaka za wierną służbę
- 1922 Mogiła nieznanego żołnierza
- 1925 Pokolenie Marka Świdy
- 1926 Wielki dzień - Kronika niedoszłych wydarzeń (ukazała się w warszawskim dzienniku "Kurier Poranny"; I wyd. całości: 1957)
- 1928 Fortuna kasjera Śpiewankiewicza
- 1930-1931 Pisma
- 1932-1933 Żółty Krzyż
- 1937 Miliardy
- 1937 W Nienadybach byczo jest
[edytuj] Ekranizacje
- 1927 Mogiła nieznanego żołnierza
- 1929 Grzeszna miłość
- 1930 Niebezpieczny romans
- 1972 Fortuna
- 1980 Gorączka
Przypisy
- ↑ Przemysław Waingertner: Mason ofiarny (pol.). [dostęp 24 maja 2008].
- ↑ 2,0 2,1 Stefan Król, Cytadela Warszawska, Książka i Wiedza, Warszawa 1978, s. 190.
- ↑ M.P. z 1925 r. Nr 102, poz. 435
- ↑ Rocznik Polskiej Akademii Literatury, Warszawa 1937, s. 254.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Członkowie Ligi Obrony Praw Człowieka i Obywatela
- Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Złotym Wawrzynem Akademickim
- Organizacje społeczne
- Pisarze Młodej Polski
- Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie
- Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej
- Polscy dziennikarze
- Polscy pisarze dwudziestolecia międzywojennego
- Polscy prozaicy
- Polscy wolnomularze
- Polscy zesłańcy w Imperium Rosyjskim
- Urodzeni w 1871
- Wielcy mistrzowie WLNP
- Więźniowie Cytadeli Warszawskiej
- Zmarli w 1937
- Żołnierze Legionów Polskich 1914-1918