9 grudnia jest 343. (w latach przestępnych 344.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 22 dni.
- Imieniny obchodzą: Chwalimira, Delfina, Gorgonia, Jan, Leokadia, Liboriusz, Naczęmir, Piotr, Prokul, Waleria, Wielisława, Wiesław, Wiesława i Wrocisław
- Mariany Północne – Święto Konstytucji
- Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Przeciwdziałania Korupcji (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 31 października 2003 roku)[1]
- Peru – Dzień Armii
- Tanzania – Święto Niepodległości
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
Wydarzenia na świecie [edytuj]
- 536 – Wojska wodza bizantyjskiego Belizariusza zajęły bez walki opuszczony przez Ostrogotów Rzym.
- 656 – Kalif Ali ibn Abi Talib pokonał buntowników w tzw. bitwie wielbłądziej pod Basrą.
- 1165 – Wilhelm I Lew został królem Szkocji.
- 1212 – Fryderyk II Hohenstauf został koronowany w Moguncji na króla niemieckiego.
- 1315 – Po odparciu inwazji wojsk habsburskich w bitwie pod Morgarten, szwajcarskie kantony Uri, Schwyz i Unterwalden odnowiły podpisany w roku 1291 sojusz związkowy.
- 1425 – Założono Katolicki Uniwersytet w Lowanium w dzisiejszej Belgii.
- 1531 – W Meksyku miało miejsce pierwsze objawienie Matki Bożej z Guadalupe.
- 1582 – Francja przeszła na kalendarz gregoriański.
- 1687 – Józef I Habsburg w wieku 9 lat został koronowany na króla Węgier, które stały się w ten sposób lennem Habsburgów.
- 1688 – Chwalebna rewolucja: zwycięstwo wojsk Wilhelma III Orańskiego w bitwie pod Reading.
- 1710 – Wojna o sukcesję hiszpańską: zwycięstwo wojsk francusko-hiszpańskich nad wojskami brytyjskimi bitwa pod Birhuegą.
- 1785 – Martinho de Melo e Castro został pierwszym ministrem (premierem) Portugalii.
- 1803 – Kongres Stanów Zjednoczonych przyjął 12. poprawkę do Konstytucji Stanów Zjednoczonych dotyczącą sposobu wyboru władzy wykonawczej.
- 1824 – Zwycięstwo wojsk pod dowództwem gen. Antonio José de Sucre nad wojskami hiszpańskimi w bitwie pod Ayacucho, które zadecydowało o niepodległości kolonii hiszpańskich w Ameryce Południowej.
- 1836 – W Petersburgu odbyła się premiera antypolskiej opery Życie za cara Michaiła Glinki.
- 1839 – Maceió zostało stolicą brazylijskiego stanu Alagoas.
- 1842 – W Petersburgu odbyła się premiera opery Rusłan i Ludmiła Michaiła Glinki.
- 1853 – W starożytnych katakumbach przy Via Appia odkryto grób żyjącej w III wieku św. Wibiany.
- 1856 – Wojna brytyjsko-perska: wojska brytyjskie zdobyły Buszehr.
- 1861 – Wojna secesyjna: powstała Wspólna Komisja Kongresu Stanów Zjednoczonych do spraw Prowadzenia Wojny.
- 1871 – Założono miasto Las Margaritas w Meksyku.
- 1874 – Przejście Wenus na tle tarczy Słońca.
- 1875 – Antonio Borrero został prezydentem Ekwadoru.
- 1879 – Antonio Cánovas del Castillo po raz trzeci został premierem Hiszpanii.
- 1889 – W Chicago oddano do użytku Auditorium Building.
- 1892 – Francuski astronom Auguste Charlois odkrył planetoidę 349 Dembowska.
- 1893 – Anarchista Auguste Vaillant dokonał zamachu bombowego we francuskim Zgromadzeniu Narodowym, w wyniku którego rannych zostało około 50 osób.
- 1894 – W Bukareszcie wyjechał na trasę pierwszy tramwaj elektryczny.
- 1895 – Auguste Charlois odkrył planetoidę 409 Aspasia.
- 1898:
- Powstała Republika Krety, autonomiczne państwo pod protektoratem osmańskim.
- W Kenii zastrzelono pierwszego z dwóch tzw. lwów z Tsavo, które w ciągu 9 miesięcy zabiły co najmniej 28 robotników budujących most kolejowy.
- 1899 – Zwodowano szwedzki krążownik torpedowy Clas Uggla.
- 1905:
- 1906 – Założono luksemburski klub piłkarski Fola Esch.
- 1909 – W amerykańskim stanie Pensylwania ukończono budowę Zapory Austin.
- 1911 – Khalifa ibn-Kharub został sułtanem Zanzibaru.
- 1912 – Niemiecki astronom Heinrich Vogt odkrył planetoidę 735 Marghanna.
- 1913 – Gaston Doumergue został premierem Francji.
- 1917 – I wojna światowa:
- 1919 – Alexandru Vaida-Voievod został premierem Rumunii.
- 1920 – Michael Hainisch został prezydentem Austrii.
- 1926 – Kim Gu został prezydentem emigracyjnego Koreańskiego Rządu Tymczasowego.
- 1927 – Jaan Tõnisson został starszym państwa (prezydentem) Estonii.
- 1929 – Aleksandros Zaimis został prezydentem Grecji.
- 1931 – Uchwalono Konstytucję Republiki Hiszpańskiej.
- 1934 – W Amsterdamie otwarto De Meer Stadion.
- 1936 – Krótko po stracie z Londynu rozbił się lecący do Amsterdamu holenderski samolot pasażerski Douglas DC-2. Zginęło 15 spośród 17 osób na pokładzie, w tym były premier Szwecji Arvid Lindman i hiszpański pilot, wynalazca i konstruktor lotniczy Juan de la Cierva.
- 1939 – Prezydent Władysław Raczkiewicz powołał we Francji Radę Narodową Rzeczypospolitej Polskiej.
- 1940 – Chiny wypowiedziały wojnę Japonii, III Rzeszy i Włochom.
- 1946 – Przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze rozpoczął się tzw. proces lekarzy.
- 1947 – Wojna o niepodległość Indonezji: holenderscy żołnierze dokonali masakry 431 mieszkańców wsi Rawagede w prowincji Jawa Zachodnia.
- 1948 – Podpisana została Konwencja Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zapobiegania i Karania Zbrodni Ludobójstwa.
- 1950 – Szpieg atomowy Harry Gold został skazany przez amerykański sąd na karę 30 lat pozbawienia wolności.
- 1952 – Utrzymujący się od 5 do 9 grudnia tzw. wielki smog londyński przyczynił się do śmierci około 12 tys. osób.
- 1955 – Założono chilijski klub piłkarski CD La Serena.
- 1956 – 62 osoby zginęły w katastrofie lotniczej w kanadyjskiej prowincji Kolumbia Brytyjska.
- 1960 – Wyemitowano premierowy odcinek brytyjskiej opery mydlanej Coronation Street.
- 1961:
- 1962:
- 1965 – Nikołaj Podgorny został przewodniczącym Prezydium Rady Najwyższej ZSRR.
- 1966 – Barbados został członkiem ONZ.
- 1967 – Nicolae Ceauşescu został przewodniczącym Rady Państwa Rumunii.
- 1971 – Zjednoczone Emiraty Arabskie zostały członkiem ONZ.
- 1974:
- 1978 – Próbniki amerykańskiej sondy Pioneer Venus 2 wylądowały na Wenus.
- 1981 – Dziennikarz i działacz polityczny Mumia Abu-Jamal zastrzelił podczas kontroli drogowej w Filadelfii policjanta Daniela Faulknera, za co został skazany na karę śmierci.
- 1987:
- 1988:
- 1990:
- 1991 – W Rzymie odbyła się prezentacja Fiata Cinquecento.
- 1992:
- 2001:
- 2002:
- 2003 – 6 osób zginęło, a 13 zostało rannych w samobójczym zamachu dokonanym przez dwie Czeczenki w Moskwie.
- 2005:
- 2006:
- 45 osób zginęło, a 200 zostało rannych w pożarze szpitalnego oddziału dla uzależnionych w Moskwie.
- Christer Fuglesang został pierwszym Szwedem w kosmosie, jako członek załogi wahadłowca Discovery.
- 2008:
- 2011:
Urodzili się [edytuj]
- 1447 – Chenghua, cesarz Chin (zm. 1487)
- 1592 – Krzysztof Arciszewski, polski, holenderski i brazylijski generał, admirał floty Brazylii (zm. 1656)
- 1594 – Gustaw II Adolf, król Szwecji (zm. 1632)
- 1608 – John Milton, angielski pisarz (zm. 1674)
- 1773 – Armand Caulaincourt, francuski generał, dyplomata (zm. 1827)
- 1842 – Piotr Kropotkin, rosyjski uczony, rewolucjonista (zm. 1921)
- 1857 – Czesław Jankowski, polski poeta, publicysta, historyk (zm. 1929)
- 1868 – Fritz Haber, niemiecki chemik (zm. 1934)
- 1883 – Nikołaj Łuzin, rosyjski matematyk (zm. 1950)
- 1888 – Stanisław Rostworowski, polski dowódca wojskowy, generał, pisarz (zm. 1944)
- 1894 – Adam Królikiewicz, polski jeździec sportowy (zm. 1966)
- 1895 – Dolores Ibárruri Gómez, hiszpańska polityk, założycielka Komunistycznej Partii Hiszpanii (zm. 1989)
- 1897 – Borys Ten, ukraiński duchowny prawosławny, pisarz, tłumacz (zm. 1983)
- 1901 – Ödön von Horváth, austriacki pisarz (zm. 1938)
- 1905 – Dalton Trumbo, amerykański pisarz, scenarzysta i reżyser filmowy (zm. 1976)
- 1906:
- 1909 – Douglas Fairbanks Jr., amerykański aktor (zm. 2000)
- 1910:
- 1911:
- 1915 – Elisabeth Schwarzkopf, niemiecka śpiewaczka operowa (sopran) (zm. 2006)
- 1916 – Kirk Douglas, amerykański aktor, ojciec Michaela Douglasa
- 1917:
- 1919 – William Lipscomb, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii (zm. 2011)
- 1920:
- 1923 – Bror Mellberg, szwedzki piłkarz (zm. 2004)
- 1924 – Henryk Ostach, polski duchowny katolicki, teolog, pszczelarz, prezes honorowy Polskiego Związku Pszczelarskiego (zm. 2011)
- 1925:
- 1926:
- 1928:
- 1929:
- 1930:
- 1931 – Ladislav Smoljak, czeski reżyser filmowy i teatralny (zm. 2010)
- 1932 – Donald Byrd, amerykański trębacz jazzowy (zm. 2013)
- 1933 – Milt Campbell, amerykański lekkoatleta, wieloboista (zm. 2012)
- 1934:
- 1941 – Beau Bridges, amerykański aktor, reżyser filmowy
- 1942:
- 1943:
- 1944 – Neil Innes, brytyjski aktor, kompozytor
- 1945 – Michael Nouri, amerykański aktor
- 1946 – Sonia Gandhi, indyjska polityk
- 1948 – Aleksander Bem, polski perkusista zespołów: Bemibek i Bemibem
- 1949 – Eugenio Alliata, włoski duchowny katolicki, franciszkanin, archeolog
- 1950 – Joan Armatrading, brytyjska piosenkarka
- 1952 – Michael Dorn, amerykański aktor
- 1953:
- 1954:
- 1955 – Janusz Kupcewicz, polski piłkarz
- 1956:
- 1957:
- 1958:
- 1959 – Mario Cantone, amerykański aktor
- 1960:
- 1961:
- 1963:
- 1964 – Paul Landers, niemiecki gitarzysta zespołu Rammstein
- 1968 – Kurt Angle, amerykański wrestler
- 1969:
- 1970:
- 1971 – Nick Hysong, amerykański lekkoatleta, tyczkarz
- 1972:
- 1973 – Wojciech Staroń, polski operator filmowy
- 1974 – Canibus, amerykański raper
- 1975:
- 1977:
- 1978:
- 1981:
- 1982 – Margalita Czachnaszwili, gruzińska tenisistka
- 1983:
- 1985 – Joanna Jabłczyńska, polska aktorka
- 1987 – Keri-Anne Payne, brytyjska pływaczka
- 1990 – LaFee, niemiecka piosenkarka
- 1992 – Kajetan Lewandowski, polski aktor dubbingowy
- 1993 - Mark McMorris, kanadyjski snowboardzista
- 1165 – Malcolm IV, król Szkocji (ur. 1142)
- 1309 – Henryk III głogowski (także Głogowczyk), książę głogowski i wielkopolski (ur. 1251/1260)
- 1437 – Zygmunt Luksemburski, cesarz rzymsko-niemiecki (ur. 1368)
- 1565 – Pius IV, papież (ur. 1499)
- 1636 – Fabian Birkowski, polski pisarz, kaznodzieja, dominikanin (ur. 1566)
- 1641 – Antoon van Dyck, flamandzki malarz (ur. 1599)
- 1669 – Klemens IX, papież (ur. 1600)
- 1706 – Piotr II Spokojny, król Portugalii (ur. 1648)
- 1806 – Franciszek Fryderyk, książę Sachsen-Coburg-Saalfeld (ur. 1750)
- 1847 – Ludwik Adam Dmuszewski, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1777)
- 1858 – Robert Baldwin, kanadyjski polityk (ur. 1804)
- 1875 – Aleksander Stryjeński, polski kartograf, uczestnik powstania listopadowego (ur. 1803)
- 1919 – Władysław Kulczyński, polski zoolog (ur. 1854)
- 1925 – Eugène Gigout, francuski organista i kompozytor muzyki organowej (ur. 1844)
- 1937:
- 1939 – Konstanty Krzeczkowski, polski działacz socjalistyczny (ur. 1879)
- 1943 – Georges Dufrénoy, francuski malarz (ur. 1870)
- 1944 – Witold Dzierżykraj-Morawski, polski dowódca wojskowy, generał (ur. 1895)
- 1962 – Wacław Kowalewski, polski architekt, działacz krajoznawczy i turysta (ur. 1891)
- 1967 – Karol Kuryluk, polski polityk, minister kultury i sztuki (ur. 1910)
- 1971 – Ralph Bunche, amerykański politolog, dyplomata, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (ur. 1904)
- 1975 – William Wellman, amerykański reżyser filmowy (ur. 1896)
- 1984 – Leszek Prorok, polski pisarz (ur. 1919)
- 1985 – Ireneusz Iredyński, polski pisarz (ur. 1939)
- 1989 – Marian Piechal, polski pisarz, tłumacz (ur. 1905)
- 1993:
- 1996 – Mary Leakey, brytyjska archeolog, paleoantropolog (ur. 1913)
- 1998 – Włodzimierz Saar, polski aktor (ur. 1930)
- 2000 – Stanley Kronenberg, amerykański fizyk, filatelista pochodzenia polskiego (ur. 1927)
- 2001 – Józefina Pellegrini, polska aktorka, piosenkarka (ur. 1921)
- 2004 – Philippe Gigantès, kanadyjski dziennikarz, korespondent wojenny (ur. 1923)
- 2005:
- 2005 – Boris Taslitzky, francuski malarz (ur. 1911)
- 2006 – Ernesto Gutiérrez Bocono, argentyński piłkarz (ur. 1925)
- 2007:
- 2008:
- 2009:
- 2010:
- 2011:
- 2012:
Przypisy
