Atopowe zapalenie skóry

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Atopowe zapalenie skóry
dermatitis atopica, eczema atopicum, neurodermitis
ICD-10 L20
L20.0 Świerzbiączka skazowa Besniera
L20.8 Inne postacie atopowego zapalenia skóry
L20.9 Atopowe zapalenie skóry, nieokreślone

Atopowe zapalenie skóry, AZS (ang. atopic dermatitis, łac. dermatitis atopica, zwane też wypryskiem atopowym, egzemą, a niegdyś świerzbiączką (łac. prurigo) Besniera, wypryskiem alergicznym lub alergicznym zapaleniem skóry) – zaliczana do chorób atopowych choroba skóry, wywołana genetycznie uwarunkowaną nieprawidłową reakcją immunologiczną. Związana jest z nieprawidłową odpowiedzią odpornościową na małe dawki antygenów, w wyniku której dochodzi do nadmiernego wytwarzania przeciwciał IgE skierowanych głównie przeciwko tym alergenom.

Niektórzy zaliczają atopowe zapalenie skóry do chorób psychosomatycznych[1][2][3][4].

Przyczyny choroby[edytuj | edytuj kod]

Skóra chorego pod wpływem substancji drażniących (mydło, rozpuszczalniki), alergenów (roztocze, sierść) lub pewnych pokarmów (jajka, mleko, białko pszenicy, czekolada, truskawki), traci barierę ochronną zbudowaną z lipidów (tzw. płaszcz lipidowy) i pada ofiarą innych szkodliwych substancji pochodzenia zewnętrznego.

Objawy i przebieg[edytuj | edytuj kod]

AZS – typowa manifestacja atopii
Dziecko z atopowym zapaleniem skóry

Głównymi objawami atopowego zapalenia skóry są zaczerwienienie i suchość skóry, jej swędzenie i skłonność do nawrotowych zakażeń bakteryjnych. Zmiany najczęściej lokalizują się na zgięciach łokciowych i kolanowych, na twarzy i szyi, ale mogą obejmować całe ciało (patrz: erytrodermia). Atopowemu zapaleniu skóry często towarzyszą również inne schorzenia atopowe: astma oskrzelowa, sezonowy lub przewlekły katar sienny oraz alergiczne zapalenie spojówek. Charakterystycznym objawem jest również objaw Dennie-Morgana.

Choroba ma przebieg wieloletni z okresami, kiedy objawy są mniej lub bardziej nasilone. W przebiegu choroby ma znaczenie stres emocjonalny, który sam nie jest bezpośrednią przyczyną objawów, ale poprzez wpływ układu nerwowego może stać się czynnikiem wyzwalającym objawy u osoby chorej.

Rozpoznanie[edytuj | edytuj kod]

Opracowano kryteria rozpoznawcze AZS (kryteria Hannifina-Rajki).

  • Kryteria większe
  1. świąd
  2. typowe umiejscowienie
  3. przewlekły i nawrotowy przebieg
  4. atopia u chorego lub w wywiadzie rodzinnym
  • Kryteria mniejsze
  1. suchość skóry (xerosis)
  2. rogowacenie przymieszkowe (keratosis pilaris) lub rybia łuska (ichthyosis)
  3. natychmiastowe odczyny skórne
  4. podwyższone stężenie IgE w surowicy
  5. początek w dzieciństwie
  6. skłonność do nawrotowych zakażeń skóry
  7. zaćma
  8. nietolerancja wełny
  9. nietolerancja pokarmów
  10. zaostrzenia po stresach psychicznych
  11. biały dermografizm

Do rozpoznania AZS wystarczające jest spełnienie 3 spośród 4 głównych kryteriów; mniejsze kryteria mają znaczenie uzupełniające.

Różnicowanie[edytuj | edytuj kod]

Atopowe zapalenie skóry bywa mylone z łuszczycą. Inne jednostki chorobowe wymagające różnicowania z AZS to świerzbiączka objawowa (prurigo symptomatica) i świerzbiączka letnia (prurigo aestivalis).

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Leczenie przyczynowe[edytuj | edytuj kod]

Jeśli można stwierdzić czynniki uczulające, leczenie polega na eliminacji ich z otoczenia lub pokarmów chorego. Można też podejmować próby odczulania.

Leczenie objawowe[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Science Links Japan | Psychosomatic Cutaneous Disorders. Emotional stress and atopic dermatitis.
  2. Paulo T. L. Fontes Neto, Magda B. Weber, Suzana D. Fortes, Tânia F. Cestari. Case report: Atopic dermatitis in infants: a psychosomatic approach. . 
  3. Smulevich A.B., Ivanov O.L., L’vov A.N., Dorozhenok I.Iu.. [Psychodermatology: current state of the problem]. „Zhurnal nevrologii i psikhiatrii imeni S.S. Korsakova / Ministerstvo zdravookhraneniia i meditsinskoĭ promyshlennosti Rossiĭskoĭ Federatsii, Vserossiĭskoe obshchestvo nevrologov [i] Vserossiĭskoe obshchestvo psikhiatrov”. 104 (11), s. 4–13, 2004. PMID 15581030. 
  4. Buske-Kirschbaum A., Geiben A., Hellhammer D. Psychobiological aspects of atopic dermatitis: an overview. „Psychotherapy and psychosomatics”. 70 (1). s. 6–16. PMID 11150933. 
  5. AC. Devillers, AP. Oranje. Efficacy and safety of ‘wet-wrap’ dressings as an intervention treatment in children with severe and/or refractory atopic dermatitis: a critical review of the literature. „Br J Dermatol”. 154 (4), s. 579-585, 2006. doi:10.1111/j.1365-2133.2006.07157.x. PMID 16536797. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.